Năm 1944, chàng trai Nguyễn Tường Long đã rời thành phố Lyon (Pháp), xa người vợ Pháp sắp cưới để tìm về Tổ quốc hoạt động cách mạng. Anh trở thành người phụ trách bảo trì chiếc máy bay riêng của Bác Hồ trong nhiều năm.
“Về Việt Nam, phải tìm Nguyễn Ái Quốc...”
Nguyễn Tường Long sinh ra và lớn lên tại thành phố Lyon (Pháp), theo học ngành cơ khí hàng không tại Trường Politecnic. Cha ông là Nguyễn Văn Tường làm kỹ sư cầu đường, là người gốc Sài Gòn - Gia Định. Tại Pháp, ông Nguyễn Văn Tường được gặp và nhiều lần tiếp xúc với đồng chí Nguyễn Ái Quốc.
Anh hùng LLVT Nguyễn Tường Long trong căn nhà ấm áp của mình. Ảnh: T.T.
Một ngày nọ, ông Nguyễn Văn Tường quyết định gửi con trai về nước, với ước mong con mình được gặp Nguyễn Ái Quốc và theo con đường cách mạng. Năm 1944, Nguyễn Tường Long được cha gửi một người bạn Pháp là thuyền trưởng tàu viễn dương đưa về Việt Nam.
Trước khi lên tàu, ông Nguyễn Văn Tường chỉ dặn dò con trai một câu: “Về Việt Nam, con phải gặp và theo đồng chí Nguyễn Ái Quốc chứ không được theo ai khác!”. Tàu rời bến, Nguyễn Tường Long xót xa nhìn theo những giọt nước mắt đưa tiễn của mẹ, chị và em gái. Anh đâu ngờ rằng, đó lại là giây phút chia tay mãi mãi với gia đình thương yêu của mình.
Lần đầu tiên đặt chân về Sài Gòn, mảnh đất quê hương, tất cả đều lạ lẫm đối với chàng thanh niên giỏi tiếng Pháp hơn tiếng mẹ đẻ. Sau một thời gian dài tham gia hoạt động bí mật ở nội đô Sài Gòn, anh về miền Tây Nam bộ theo một đơn vị xây dựng binh công xưởng ở miệt U Minh. Có trình độ kỹ thuật, Nguyễn Tường Long chế tạo lựu đạn, mìn và vũ khí.
Những năm sống ở U Minh, anh vẫn thường nghe đồng đội, người dân nhắc đến ba chữ “Nguyễn Ái Quốc”. Những lúc ấy, anh chỉ tự hỏi: Bao giờ mình mới được gặp đồng chí Nguyễn Ái Quốc và thực hiện lời dặn dò của cha?
“Thưa Bác, con là con trai của Nguyễn Văn Tường”
Năm 1954, Nguyễn Tường Long tập kết ra Bắc, công tác tại đơn vị không quân C47 rồi chuyển sang Trung đoàn Q19. Anh được cử đi học bảo dưỡng và sửa chữa máy bay, cùng các khóa học về chính trị. Năm 1960, Nguyễn Tường Long được phân công trực tiếp phụ trách bảo trì chiếc máy bay riêng của Bác Hồ mang số hiệu IL14.
Ngày 2-2-1960 là một ngày không thể quên đối với anh. Hôm đó, anh nhận lệnh chuẩn bị máy bay cho Bác để Bác đi công tác. Trong tâm trạng thấp thỏm chờ đợi được gặp Bác lần đầu, anh cứ đứng ngồi không yên. Máy bay chuẩn bị xong cũng là lúc chiếc xe ô tô chở Bác đến sân bay Gia Lâm. Người đầu tiên bước ra khỏi xe là ông Vũ Kỳ, thư ký riêng của Bác. Ông Vũ Kỳ hỏi: “Máy bay xong chưa hả chú?”. Nguyễn Tường Long trả lời: “Dạ xong hết rồi, Bác có thể lên máy bay!”. Ngay sau đó, Bác Hồ bước đến bên cạnh Nguyễn Tường Long. Trong khoảnh khắc ấy, tim Long như ngừng đập... 16 năm từ khi trở về Việt Nam, anh luôn mong ngóng được gặp vị Cha già dân tộc, niềm vui như vỡ òa khi Tường Long được gặp và trò chuyện với Người. Lấy hết can đảm, anh nói bằng tiếng Pháp:
- Thưa Bác, con là con trai của Nguyễn Văn Tường, người đã từng được gặp Bác nhiều lần ở Pháp.
Bác Hồ lặng im một lát vì bất ngờ, rồi hỏi lại:
- Ồ, con về nước hồi nào?
- Dạ, con về nước năm 1944 ạ.
- Tốt quá, tốt quá!
Chỉ là vài lời nói ngắn ngủi, nhưng mãi cho đến khi đã 85 tuổi, Nguyễn Tường Long còn nhắc lại những giây phút hạnh phúc nhất cuộc đời ấy bằng giọng vô cùng xúc động.
Được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân năm 1995 với hai thành tích là đánh tan trạm radar của Mỹ tại Lào và nghiên cứu, cải tiến thành công máy bay chở hàng thành máy bay chiến đấu. Trở về với đời thường, ông lại là một Nguyễn Tường Long giỏi tiếng Pháp, rành về vũ khí và sống một cuộc đời bình dị, thanh đạm tại đường Nguyễn Thái Bình, quận 1…
THẠCH THẢO - LÊ HẠNH
Chiến công của Anh hùng LLVT Nguyễn Tường Long |