Hạ tầng tăng tốc, thị trường vật liệu mở rộng
Sức bật của ngành xây dựng thể hiện khá rõ trong năm 2026. Sáu tháng đầu năm, giá trị tăng thêm của ngành xây dựng cả nước tăng 9,51% so với cùng kỳ. Cùng với đà tăng trưởng này, Chính phủ tiếp tục ưu tiên các công trình hạ tầng chiến lược như cao tốc, đường sắt, sân bay, cảng biển, năng lượng, hạ tầng liên vùng và hạ tầng đô thị lớn.
Tại TPHCM, quy mô đầu tư cho thấy sức cầu lớn của thị trường vật liệu trong thời gian tới. Kế hoạch đầu tư công năm 2026 của Thành phố gần 147.600 tỷ đồng. Riêng Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TPHCM đang quản lý 340 dự án. Bên cạnh đó, ba tuyến metro chuẩn bị đầu tư có tổng chiều dài khoảng 89,5km. Cùng với các tuyến vành đai, cao tốc, sân bay, cảng và các dự án chỉnh trang đô thị, khối lượng đầu tư này mở rộng nhu cầu đối với thép, xi măng, kính, vật liệu hoàn thiện, cách nhiệt, hệ thống điện, cấp thoát nước và nhiều nhóm vật liệu khác.
Ông Asada Boonsrirat, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Nhựa Bình Minh, cho biết chỉ tính riêng ống và phụ tùng ống nhựa, quy mô thị trường cả nước khoảng 3,047 triệu tấn, trong đó phân khúc phục vụ hạ tầng khoảng 609.425 tấn.
Quy mô đầu tư lớn mở thêm dư địa cho các nhà sản xuất vật liệu, song khả năng tham gia công trình ngày càng phụ thuộc vào việc đáp ứng đồng thời yêu cầu kỹ thuật, độ bền và tiêu chuẩn môi trường. Theo ông Asada Boonsrirat, Nhựa Bình Minh hiện có 3 nhà máy tại TPHCM, Tây Ninh và Hưng Yên, với tổng công suất 150.000 tấn/năm. Sản phẩm của doanh nghiệp đang được cung cấp cho sân bay Phú Quốc phục vụ APEC 2027, sân bay Long Thành, Bệnh viện Nhi đồng 1, Bệnh viện Nhi đồng 2, sân vận động Thống Nhất và một số dự án khác.
Để đáp ứng yêu cầu của các công trình, doanh nghiệp đã nâng tiêu chuẩn chất lượng đối với một số dòng sản phẩm. Các sản phẩm ống và phụ tùng PVC-U, PP-R, HDPE và HDPE gân thành đôi của Nhựa Bình Minh đã đạt chứng nhận LOTUS. Năm 2025, một số dòng ống và phụ tùng dùng cho nước uống, nước thải các dòng ống PVC-U, PP-R, HDPE dùng cho nước uống và PE gân dùng cho nước thải tiếp tục đạt chứng nhận Sản phẩm Xanh SGBP cấp độ Dẫn đầu, với các tiêu chí liên quan đến vật liệu, hiệu quả năng lượng, độ bền và tác động môi trường trong vòng đời sản phẩm.
Nâng chuẩn để theo kịp thị trường
Sự chuyển động của doanh nghiệp cũng phản ánh những thay đổi từ phía thị trường. Bà Nguyễn Thảo Hiền, Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương, cho biết trước đây, chất lượng, giá cả và khả năng giao hàng thường là những tiêu chí hàng đầu khi lựa chọn sản phẩm. Hiện nay, nhà mua hàng và người tiêu dùng quốc tế ngày càng quan tâm đến cách thức sản phẩm được sản xuất, mức sử dụng tài nguyên, tác động môi trường, điều kiện lao động, trách nhiệm xã hội và tính minh bạch trong quản trị doanh nghiệp.
Theo bà Nguyễn Thảo Hiền, xanh hóa sản xuất và thực hành ESG ngày càng ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh cũng như khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Chuyển đổi xanh vì vậy cần được nhìn nhận như một hướng nâng chất lượng sản phẩm, củng cố uy tín và mở rộng thị trường.
Những yêu cầu mới đang tạo sức ép trở lại khâu sản xuất. Với doanh nghiệp vật liệu, nâng chuẩn không thể chỉ dừng ở việc bổ sung một vài dòng sản phẩm xanh mà phải bắt đầu từ nguyên liệu, công nghệ, thiết kế, mức sử dụng tài nguyên và khả năng kiểm soát tác động trong suốt vòng đời sản phẩm.
Bà Đỗ Thị Minh Trâm, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương, cho biết toàn ngành Công Thương đang định hướng chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, dựa trên đổi mới mô hình tăng trưởng, ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và tăng kết nối với thị trường trong nước, quốc tế.
Theo bà Đỗ Thị Minh Trâm, cùng với các tiêu chuẩn xanh, yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, minh bạch chuỗi cung ứng và kiểm soát nguyên liệu đầu vào ngày càng chặt chẽ. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó về nguồn lực tài chính cho đổi mới sáng tạo, năng lực triển khai mô hình sản xuất - kinh doanh bền vững và khả năng liên kết theo chuỗi.
Để hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi, Bộ Công Thương sẽ ưu tiên hoàn thiện các quy định, tiêu chuẩn xanh phù hợp với điều kiện trong nước và yêu cầu của thị trường quốc tế; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, sản xuất sạch hơn và sử dụng tài nguyên hiệu quả. Các giải pháp cũng hướng đến thiết kế sản phẩm bền vững, giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế chất thải; phát triển cụm công nghiệp sinh thái; tăng kết nối cung - cầu đối với các sản phẩm được dán nhãn xanh.
Với ngành vật liệu xây dựng, đây là quá trình chuyển đổi toàn diện thay vì thay đổi một vài dòng sản phẩm. Doanh nghiệp phải tính lại từ nguyên liệu đầu vào, công nghệ sản xuất đến độ bền và hiệu quả sử dụng của sản phẩm trong suốt vòng đời công trình. Khi công trình ngày càng nâng chuẩn, lợi thế sẽ nghiêng về những doanh nghiệp vừa đáp ứng khối lượng, tiến độ, vừa theo kịp yêu cầu mới về chất lượng, sử dụng tài nguyên và môi trường. Hạ tầng tạo thêm sức cầu, còn năng lực chuyển đổi sẽ quyết định doanh nghiệp nào có thể biến dư địa thị trường thành tăng trưởng.
