Trong 3 năm qua, số lượng khán giả theo dõi qua truyền hình lễ trao giải thưởng danh giá Oscar bị giảm tới 25%. Để tìm lại ánh sáng lấp lánh đầy quyến rũ cho đêm hội, công việc tổ chức lễ trao giải Oscar lần thứ 81 vào tối 22-2-2009 được giao cho 2 ông Laurence Mark và Bill Cordon – là nhà sản xuất và đạo diễn bộ phim ca nhạc “Dreamgirl” từng được 8 đề cử Oscar năm ngoái.
-
Hollywood và khủng hoảng tài chính
Đúng ra, ở Mỹ trong năm 2007, số lượng người đến rạp xem phim không giảm: 1,47 tỷ lượt, trong đó khán giả độ tuổi 12-24 chiếm 38%, cho thấy Internet vẫn chưa “giết” điện ảnh. Nhưng với cuộc khủng hoảng tài chính hiện nay, điều đó có thể thay đổi. Hầu hết nhà quan sát đều nhất trí rằng, khi nền kinh tế suy thoái, sức mua giảm thì các khoản “chi tiêu văn hóa” bị cắt giảm trước nhất.
Các nhà làm phim lo lắng vì khủng hoảng tài chính khiến các khoản tín dụng (vay để làm phim) khan hiếm. Cần phải có những dự án làm phim hấp dẫn, đủ sức thuyết phục nhà đầu tư mở hầu bao. Mới đây, Hãng phim DreamWorks của ông chủ Steven Spielberg đã được Tập đoàn Reliance của Ấn Độ “rót” 500 triệu USD với điều kiện DreamWorks phải được ngân hàng cho mượn thêm nhiều triệu USD nữa để thanh toán các khoản nợ của hãng – một việc không dễ hiện nay.
Điện ảnh là một lĩnh vực đầu tư khá mạo hiểm, có thể mang lại lợi nhuận cao nhưng khi thua thiệt cũng rất lớn. Các tập đoàn tài chính như Merrill Lynch, JPMorgan và Goldman Sachs đều có đầu tư vào các dự án làm phim. Năm 2007, Merrill Lynch đầu tư tới 1,5 tỷ USD. Nhưng từ một năm trở lại đây, các ngân hàng rút dần khỏi lĩnh vực này, những ai còn trụ lại trở nên rất khó tính, với những điều kiện khắt khe. Sắp tới, có thể thấy các hãng phim Mỹ quay sang tìm vốn ở nước ngoài, như ở Ấn Độ hay các nước dầu mỏ Trung Đông, khi nguồn vốn trong nước bị thu hẹp. Lượng phim ra lò vì thế cũng sẽ giảm theo.
Những chuyện đó, theo các chuyên gia, cũng có mặt tốt của nó, giúp “thanh lọc” để việc sản xuất phim tốt hơn, nhất là khi số đầu phim hiện nay có phần dư thừa. Thêm nữa, Hollywood cũng được hưởng lợi từ kế hoạch giải cứu thị trường tài chính trị giá 700 tỷ USD của Chính phủ Mỹ. Theo đó, các phim quay tại Mỹ được giảm thuế tổng cộng tới 470 triệu USD trong vòng 10 năm tới. Dẫu không đáng kể so với kinh phí sản xuất các bộ phim Hollywood nhưng điều này khuyến khích các nhà làm phim quay phim ở trong nước, nhất là với các phim có kinh phí thấp, tạo thêm việc làm cho dân địa phương. Điểm cuối cùng, ngoài mong đợi, khi lượng phim Hollywood giảm cũng có nghĩa là sẽ lộ ra những “khoảng trống cơ hội” dành cho các nền điện ảnh khác.
-
Làm mới Oscar
Tuy nhiên, lại có ý kiến nhận xét rằng, mỗi khi xảy ra một cuộc khủng hoảng kinh tế lớn (như những năm 1930 hay thời Chiến tranh Thế giới II), khán giả càng cần những “giấc mơ”, những bộ phim kết thúc có hậu. Hollywood hiểu rất rõ điều đó, bằng chứng là nhiều bộ phim hay đã ra đời trong những thời kỳ này.
Mối bận tâm lớn nhất hiện nay của Viện Hàn lâm khoa học và điện ảnh Mỹ (AMPAS – tổ chức xét duyệt giải Oscar hàng năm) là tìm lại ánh hào quang vốn có của đêm hội điện ảnh lớn nhất hành tinh: Lễ trao giải Oscar. Theo các nhà phân tích, có nhiều nguyên nhân làm lượng khán giả theo dõi lễ trao giải Oscar bị giảm sút: Buổi lễ quá dài, quảng cáo dày đặc (cứ 10 phút lại có 3 phút quảng cáo); sự cạnh tranh của các lễ trao giải khác (Emmy, Grammy, Quả cầu Vàng...); phim được đề cử thường không phải là những phim ăn khách nhất; nhờ Internet, khán giả bây giờ có thể theo dõi lễ trao giải trên YouTube và chỉ chọn những phần hay nhất để xem, không phải ngồi trước màn ảnh nhỏ 3-4 giờ liền; lễ trao giải Oscar năm rồi vắng bóng nhiều ngôi sao...
Lượng khán giả giảm đồng nghĩa với thu nhập từ quảng cáo giảm. Một trong những nhà tài trợ lớn của lễ trao giải Oscar là hãng xe hơi Mỹ General Motors quyết định sẽ không mua quảng cáo trong thời gian phát sóng lễ trao giải Oscar của Đài ABC nữa (tại Oscar 2008, General Motors đã chi 13,5 triệu USD).
Cách tốt nhất để lôi kéo khán giả màn ảnh nhỏ là một buổi lễ đậm đặc sự kiện với những thời khắc cao trào, điểm thêm không khí hài hước. Làm sao thỏa mãn nhu cầu của nhiều tầng lớp khán giả khác nhau, nhất là khán giả trẻ, mà vẫn giữ được “chất lượng hàn lâm” của các giải thưởng là một thách thức lớn. Mark và Cordon cho hay, các ông vẫn tôn trọng truyền thống Oscar nhưng sẽ có những ý tưởng mới, như giới thiệu cả những bộ phim trong năm có thứ hạng cao ở phòng vé dù chúng không được đề cử....
NGỌC HÀ
