Điện mặt trời mái nhà cần lực đẩy chính sách

“Đua” lắp ĐMTMN

Giữa trưa nắng, trên mái nhiều trung tâm thương mại tại TPHCM, hàng ngàn tấm pin mặt trời đang tạo ra nguồn điện sạch phục vụ hệ thống điều hòa, kho lạnh, chiếu sáng, thang cuốn… ĐMTMN đang dần trở thành xu hướng trong lĩnh vực bán lẻ hiện đại - nhóm ngành có nhu cầu tiêu thụ điện rất lớn vào ban ngày.

Bà Nguyễn Thị Bích Vân, Giám đốc Truyền thông Tập đoàn Central Retail tại Việt Nam, cho biết xuất phát từ nhu cầu sử dụng điện rất lớn, doanh nghiệp đã tiến hành lắp đặt hệ thống ĐMTMN tại 32 trung tâm thương mại GO! và mini go! trên cả nước. Hệ thống hiện giúp giảm bình quân khoảng 14% lượng điện tiêu thụ, đáp ứng khoảng 30% nhu cầu vận hành tại mỗi điểm lắp đặt. Central Retail cũng hợp tác với nhiều đối tác lớn để phát triển năng lượng tái tạo. Đơn cử, dự án phối hợp cùng Norsk Solar triển khai tại 11 trung tâm thương mại GO! với tổng diện tích mái gần 60.000m2. Dự án dự kiến tạo ra hơn 300.000MWh điện sạch trong suốt vòng đời vận hành, góp phần giảm hơn 120.000 tấn CO2.

Cùng xu hướng này, AEON Mall triển khai điện mặt trời mái nhà tại nhiều trung tâm thương mại nhằm tối ưu chi phí năng lượng và tăng tỷ lệ sử dụng điện sạch. Tại AEON Mall Tân Phú Celadon (TPHCM), hệ thống điện mặt trời có công suất hơn 1,2MW đã được đưa vào vận hành. Trong khi đó, MM Mega Market Việt Nam triển khai dự án ĐMTMN tại 16 trung tâm trên cả nước, giúp giảm khoảng 5.000-7.000 tấn CO2 phát thải hàng năm và xem đây là một phần trong chiến lược trở thành “nhà bán lẻ xanh”.

Là đơn vị bán lẻ hàng đầu, Saigon Co.op cũng đã lắp đặt ĐMTMN tại một số siêu thị và trung tâm thương mại. Theo tính toán của đơn vị đầu tư, hệ thống ĐMTMN có thể giúp tiết kiệm khoảng 353 tỷ đồng trong 25 năm vận hành và giảm khoảng 5.000 tấn CO2 phát thải mỗi năm.

Còn nhiều khó khăn

Sự phát triển mạnh ĐMTMN diễn ra trong bối cảnh nhu cầu điện tại TPHCM tiếp tục tăng mạnh. Theo thống kê của Tổng Công ty Điện lực TPHCM (EVNHCMC), tính đến nay toàn TPHCM có 23.669 hệ thống ĐMTMN đấu nối với lưới điện, tổng công suất đạt 1.864,6MWp. Trong đó, phần lớn là các hộ dân và khách hàng cá nhân, kế đến là doanh nghiệp, nhà xưởng, trung tâm thương mại; với 1.939 hệ thống điện mặt trời công suất từ 100kWp trở lên, chủ yếu thuộc nhóm doanh nghiệp và cơ sở sản xuất - kinh doanh.

“Con số trên vẫn còn khá khiêm tốn so với tiềm năng. Vì vậy, bên cạnh sự vào cuộc của ngành điện rất cần thêm sự phối hợp từ chính quyền địa phương để thúc đẩy người dân tham gia mạnh hơn. Hiện EVNHCMC đang tăng cường truyền thông về lợi ích của ĐMTMN, đồng thời phối hợp các hiệp hội và đơn vị liên quan để hướng dẫn người dân triển khai thông qua website, ứng dụng và các nền tảng trực tuyến”, ông Bùi Trung Kiên, Phó Tổng Giám đốc EVNHCM cho biết.

Ở góc độ chuyên gia, ông Phan Thanh Lâm, Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng tái tạo TPHCM, nhận định ĐMTMN kết hợp hệ thống lưu trữ đang là giải pháp phù hợp với xu hướng phát triển năng lượng đô thị. Với thời gian hoàn vốn khoảng 3,5-4,5 năm và tuổi thọ hệ thống có thể lên đến 15-20 năm, mô hình này đang ngày càng hấp dẫn cả hộ dân lẫn doanh nghiệp. Dù vậy, để thị trường phát triển nhanh hơn, cần thêm các chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng xanh với lãi suất cho vay thấp khoảng 5%-6%/năm và cắt giảm thủ tục hành chính. Bên cạnh đó, cơ chế tính toán giá điện theo khung giờ cũng được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho doanh nghiệp đầu tư hệ thống lưu trữ năng lượng nhằm tối ưu chi phí vận hành.

Bà Nguyễn Thị Kim Ngọc, Phó Giám đốc Sở Công thương TPHCM, cho rằng bài toán bảo đảm nguồn năng lượng ổn định đi cùng yêu cầu phát triển xanh đang trở thành nhiệm vụ trọng tâm của ngành công thương. Vì vậy, thành phố tiếp tục xem ĐMTMN là lĩnh vực có nhiều tiềm năng phát triển trong thời gian tới. Để tháo gỡ khó khăn về vốn đầu tư và kỹ thuật, ngành chức năng đang nghiên cứu và sẽ ban hành nhiều giải pháp như tín dụng xanh, mô hình ESCO (công ty dịch vụ năng lượng), chuyển đổi số thủ tục hành chính và hỗ trợ tư vấn kỹ thuật nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp tham gia đầu tư ĐMTMN.