Khơi thông dòng vốn
Ngày 27-5, tại Diễn đàn Đầu tư mạo hiểm và thiên thần Đà Nẵng (DAVAS) 2026, các chuyên gia tài chính và nhà quản lý quỹ quốc tế chung nhận định, Việt Nam đang ở giai đoạn then chốt của quá trình xây dựng hệ sinh thái đầu tư mạo hiểm. Sức hút của thị trường là rất lớn, song khả năng kết nối hiệu quả với dòng vốn toàn cầu phụ thuộc vào năng lực tiếp nhận, vận hành các thương vụ và chuyển hóa dòng vốn đó thành những chỉ số tăng trưởng thực chất.
Từ kinh nghiệm thực tế tại nhiều thị trường, ông Ruslan Rakymbay, Giám đốc đầu tư Quỹ đầu tư Quest Ventures nhìn nhận, các nhà đầu tư quốc tế có thể mang đến nguồn lực tài chính, mạng lưới kết nối cùng tri thức quản trị toàn cầu. Tuy nhiên, về lâu dài, một hệ sinh thái không thể duy trì sự phát triển bền vững nếu chỉ phụ thuộc hoàn toàn vào các yếu tố bên ngoài. Việt Nam cần chủ động nâng cao năng lực chuyên môn bản địa thông qua việc tiếp thu tri thức quốc tế và đào tạo đội ngũ nhân sự chất lượng cao, có tư duy nhạy bén ngay tại thị trường nội địa.
Dưới góc nhìn của tổ chức đầu tư trong nước, ông Bùi Thành Đô, Đối tác sáng lập và CEO ThinkZone Ventures chia sẻ một thực tế đáng chú ý: Dù các quỹ ngoại luôn dồi dào nguồn vốn và sẵn sàng rót tiền vào các doanh nghiệp khởi nghiệp Việt, nhưng khoảng trống lớn nhất của họ là mức độ am hiểu sâu sắc về văn hóa bản địa, cơ chế thị trường và các góc nhìn thực tế tại địa phương.
Chính vì vậy, sự phát triển của các quỹ đầu tư mạo hiểm nội địa, kết hợp cùng định hướng hình thành Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia được kỳ vọng sẽ trở thành điểm tựa vững chắc để dẫn dắt, kích hoạt thêm nguồn vốn tư nhân. Đây cũng là cơ sở để thúc đẩy các thương vụ hợp đồng đầu tư xuyên biên giới và tạo lập nguồn lực tài chính dài hạn cho các startup.
Định vị thế mạnh, mũi nhọn
Trong xu thế hội nhập, dòng vốn mạo hiểm luôn tìm kiếm những môi trường đầu tư tin cậy, có kênh kết nối thường xuyên và cơ chế vận hành rõ ràng. Từ kinh nghiệm phát triển hệ sinh thái từ các nước trong khu vực, bà Tiffany Liu, Thành viên Ban Chấp hành Hiệp hội Công nghệ tài chính Singapore phân tích, dòng vốn không tự nhiên tìm đến mà luôn dịch chuyển song hành cùng chính sách quản trị minh bạch và sự trưởng thành của hệ sinh thái.
Theo dự báo, nền kinh tế số ASEAN chuẩn bị bùng nổ mạnh mẽ, nhưng không một địa phương nào có thể tối ưu hóa nguồn lực nếu hoạt động đơn độc. Thay vì thu hút đầu tư dàn trải, mỗi thành phố cần định vị rõ thế mạnh mũi nhọn của mình, ví dụ như phát triển đô thị thông minh. Đây chính là cơ sở để các nhà đầu tư quốc tế theo dõi số liệu và cam kết đồng hành lâu dài.
Đồng quan điểm về việc xây dựng bệ phóng dài hạn cho đổi mới sáng tạo, ông Phạm Hồng Quất, Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia (Bộ KH-CN) khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của các quỹ đầu tư mạo hiểm và nhà đầu tư thiên thần. Theo ông, đây là những lực lượng góp phần khỏa lấp những đứt gãy về vốn và thị trường, giúp đơn vị khởi nghiệp đứng vững trước làn sóng bùng nổ của công nghệ mới. Điều hệ sinh thái cần hướng đến là sự cộng hưởng, khơi thông nguồn vốn đi kèm với tri thức quản trị, kinh nghiệm vận hành mạng lưới quốc tế để đưa doanh nghiệp Việt vươn ra biển lớn.
Đến năm 2030, chiến lược quốc gia về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đặt mục tiêu hình thành 10.000 startup và quy mô thị trường đầu tư mạo hiểm đạt 1,5 tỷ đô la. Để hiện thực hóa, việc thí điểm vận hành các mô hình chính sách có kiểm soát trong các lĩnh vực tiềm năng như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ tài chính, tài sản mã hóa hay logistics là vô cùng cấp thiết nhằm “hút” tài năng và luồng vốn quốc tế.
Khi dòng vốn mạo hiểm được dẫn dắt bằng những thể chế kiến tạo mở đường, hoạt động đổi mới sáng tạo mới thực sự tạo ra những doanh nghiệp đủ sức cạnh tranh toàn cầu.
