Tại buổi làm việc, TS. Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và chính sách Kinh tế tài chính (Bộ Tài chính) cho biết, trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (ĐMST), đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KHCN, ĐMST và chuyển đổi số quốc gia, đưa KHCN trở thành động lực đột phá để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Những chủ trương này đã tạo nền tảng quan trọng cho việc huy động các nguồn lực xã hội, thúc đẩy hoạt động đầu tư mạo hiểm và phát triển hệ sinh thái ĐMST tại Việt Nam. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy hoạt động của các quỹ đầu tư KNST vẫn còn gặp nhiều khó khăn liên quan đến khuôn khổ pháp lý; cơ chế huy động và phân bổ nguồn vốn; chính sách ưu đãi tài chính, thuế; cơ chế đầu tư, thoái vốn; mô hình quản trị quỹ; cơ chế đồng đầu tư, chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước và khu vực tư nhân, cũng như sự liên kết giữa các chủ thể trong hệ sinh thái ĐMST.
Trong bối cảnh đó, TPHCM là địa phương nổi bật khi có hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST phát triển năng động nhất cả nước, tập trung số lượng lớn doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, cơ sở ươm tạo và các quỹ đầu tư trong nước, quốc tế. “Những thông tin thực tiễn từ TPHCM có ý nghĩa rất quan trọng để Viện hoàn thiện các đề xuất, chính sách về “Thực trạng các quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo ở Việt Nam” tới Bộ Tài chính, Chính phủ, trong thời gian tới”, TS. Nguyễn Như Quỳnh nhấn mạnh.
Chia sẻ về cách làm của TPHCM, Phó Giám đốc Sở KH-CN TPHCM Trần Trọng Tuyên cho biết, TPHCM xác định phát triển hệ thống ĐMST và hệ sinh thái KNST không chỉ là giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp mà còn là nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới. Từ thực tiễn triển khai, thành phố đã chuyển đổi từ tư duy hỗ trợ doanh nghiệp đơn lẻ sang phát triển toàn diện hệ thống, tăng cường kết nối giữa Nhà nước, viện/trường, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức trung gian. Đặc biệt, trong khi vốn đầu tư mạo hiểm toàn cầu có nhiều biến động, hệ sinh thái khởi nghiệp của TPHCM vẫn duy trì sức hút đối với các nhà đầu tư, khẳng định vị thế quốc tế, nổi bật với định giá 7,4 tỷ USD và quy tụ gần 50% số lượng startup cả nước, cho thấy hệ sinh thái khởi nghiệp của TPHCM vẫn duy trì sức hút mạnh mẽ.
Đạt được kết quả trên, thành phố đã có những bước đi chiến lược khi thành lập Công ty Cổ phần Quỹ đầu tư mạo hiểm (HCM VIF JSC) với số vốn khởi điểm 500 tỷ đồng, quy tụ 9 tập đoàn lớn tham gia. Quỹ đặt mục tiêu nâng lên 5.000 tỷ đồng vào năm 2035. Đồng thời thí điểm cơ chế “vốn mồi” - nguồn vốn Nhà nước được phép chấp nhận rủi ro lên đến 50% trong chu kỳ đầu tư, đi kèm cơ chế “miễn trừ trách nhiệm” nhằm khơi thông dòng vốn tư nhân và quốc tế. Dòng vốn hướng tới các công nghệ cốt lõi như AI, vi mạch bán dẫn, công nghệ sinh học và kinh tế xanh. Những nỗ lực này không chỉ giải quyết bài toán khát vốn giai đoạn đầu cho doanh nghiệp, mà còn củng cố vị thế trung tâm ĐMST toàn cầu của TPHCM.
“Tuy vậy, quá trình phát triển vẫn còn không ít thách thức. Khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu chưa tương xứng với tiềm năng; sự liên kết giữa viện, trường và doanh nghiệp cần được thúc đẩy mạnh mẽ hơn”, ông Trần Trọng Tuyên nhìn nhận rồi khẳng định: “Trong thời gian tới, TPHCM sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù về KHCN, ĐMST và chuyển đổi số; phát triển mạng lưới trung tâm ĐMST đạt chuẩn quốc tế; mở rộng hợp tác toàn cầu và thu hút nguồn lực chất lượng cao, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm ĐMST của khu vực ASEAN”.
