Chiều 14-8, tại Hà Nội, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia phối hợp Tạp chí An ninh mạng Việt Nam tổ chức hội thảo “Kiến tạo niềm tin số - Doanh nghiệp Việt chung tay bảo vệ người dùng”.
Tại hội thảo, ông Vũ Mạnh Kiểm, Phó Giám đốc công nghệ nền tảng (Trung tâm An toàn thông tin VNPT), cảnh báo khi AI tự hành chạy trực tiếp trên thiết bị của người dùng, tin tặc có thể lợi dụng để tấn công sâu vào hệ thống mà không cần sử dụng các kỹ thuật phức tạp nhằm lừa người dùng tải mã độc như trước.
Từ nguy cơ tấn công bằng công nghệ, TS Nguyễn Thanh Bình, chuyên gia tư vấn an ninh mạng của Tập đoàn FPT, cho rằng yếu tố con người vẫn là một điểm yếu mà các đối tượng lừa đảo thường khai thác. Theo ông, lừa đảo trực tuyến thường đánh vào hạch hạnh nhân - nơi xử lý các phản xạ như sợ hãi, lo lắng, tò mò, đồng cảm. Khi các cảm xúc này bị đẩy lên cực hạn, não bộ sẽ tự động bỏ qua phần lý tính, khiến các cẩm nang truyền thống hay tuyên truyền thụ động chưa đủ hiệu quả.
Không chỉ đối mặt với nguy cơ lừa đảo, việc bảo vệ dữ liệu và quyền lợi người dùng cũng được cơ quan quản lý đặt ra tại hội thảo. Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an), nhấn mạnh các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ công nghệ không thể vì lợi nhuận mà gây ảnh hưởng đến quyền lợi, lợi ích và sự an toàn của người tiêu dùng. Quyền bảo vệ dữ liệu cá nhân là quyền con người thế hệ mới, khi 98% dân số thế giới hiện sống tại các quốc gia, vùng lãnh thổ có quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Từ yêu cầu bảo vệ người dùng, Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng A05 (Bộ Công an), cho rằng cần thay đổi phương thức bảo đảm an ninh mạng.
Theo đó, thời gian tới cần coi an ninh mạng là yêu cầu xuyên suốt trong phát triển và vận hành sản phẩm, dịch vụ số; chuyển từ phòng vệ thụ động sang chủ động phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn nguy cơ từ sớm, từ xa; tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin và phối hợp để bảo vệ con người trên không gian số; gắn bảo đảm an ninh mạng với bảo vệ dữ liệu và người sử dụng.
Ở góc độ doanh nghiệp, đại diện VNPT cho biết đã thí điểm lớp bảo vệ toàn trình vòng đời sử dụng AI, gồm bảo vệ dữ liệu prompt đầu vào, kiểm soát quyết định của mô hình, hành vi của AI agent khi bị đầu độc và các công cụ mà AI sử dụng. Giải pháp không làm thay đổi thói quen làm việc của người dùng, đồng thời bảo đảm dữ liệu được bảo mật trong nước.
Trong khi đó, để tăng khả năng nhận diện và ngăn chặn lừa đảo, ông Ngô Minh Hiếu, Giám đốc Tổ chức Chống lừa đảo, thành viên Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, cho biết sẽ phối hợp với A05 tích hợp dữ liệu kiểm chứng thời gian thực vào ứng dụng ngân hàng, nhà mạng và ví điện tử.
Ông Ngô Minh Hiếu cũng khuyến cáo, khi nghi ngờ bị lừa đảo, người dùng cần ngắt internet, liên hệ ngân hàng để khóa thẻ, đổi mật khẩu, bật xác thực 2 lớp, lưu chứng cứ và báo cáo vụ việc.
