Nỗi buồn sách cũ

SGGP
Điểm chung của các quầy sách cũ hiện nay là hình ảnh những chồng sách cao ngất, chất kín lối đi nhưng nằm im lìm như bị lãng quên…

Những chồng sách cao ngất, chất kín lối, nằm im lìm trong các quầy sách tại phố sách cũ Trần Nhân Tôn (quận 5)

Những chồng sách cao ngất, chất kín lối, nằm im lìm trong các quầy sách tại phố sách cũ Trần Nhân Tôn (quận 5)

Một thời sôi nổi
Chỉ 1-2 năm trước đây giới trẻ còn quan tâm đến sách cũ. Những quầy sách cũ đơn sơ trong phiên chợ cuối tuần tại Nhà văn hóa Thanh niên TPHCM dù nằm gọn trong một góc nhưng lại thu hút khá đông người trẻ. Đáng yêu ở chỗ, tuy là quầy sách nhưng chả mấy khi bán - mua, chủ yếu là người đem những cuốn sách mình đã đọc tới tặng lại cho người muốn đọc.
Các bạn trẻ còn cẩn thận ghi những lời gửi gắm chủ nhân mới hãy yêu thương, nâng niu cuốn sách. Cứ thế, sách cũ trở lại với giới trẻ một cách nhẹ nhàng và thực sự bùng nổ sau ngày hội sách cũ do Alphabook tổ chức tại Nhà văn hóa Thanh niên vào tháng 11-2015 hay Saigonbook tổ chức tại Công viên 23-9 vào tháng 3-2017 - thu hút hàng ngàn bạn trẻ tham gia.
Một thời gian dài, sách cũ hiện diện thường xuyên trong câu chuyện của người trẻ, ngay cả những tiệm sách cũ vốn yên ắng bao năm cũng được dịp khuấy động. Nhất là phố sách cũ trên đường Trần Nhân Tôn (quận 5) trở thành điểm đến của giới trẻ, đặc biệt là dịp đầu hè. Năm huy hoàng của sách cũ, trên mạng xã hội cũng xuất hiện hàng chục hội, nhóm những người yêu sách cũ; mỗi hội, nhóm luôn thu hút vài chục ngàn lượt theo dõi và bình sách.
Nhiều bạn trẻ yêu sách hoặc đam mê sưu tập sách, nắm bắt cơ hội cũng đã khởi nghiệp bằng những tiệm sách cũ online trên mạng hoặc tiệm sách cũ bán trực tiếp cho những người có nhu cầu. Bởi vậy, ngoài các quầy sách cũ lâu đời trên đường Trần Nhân Tôn (quận 5), Trần Huy Liệu (quận Phú Nhuận) và khu làng đại học Thủ Đức… thì còn một dãy quầy sách cũ được đặt ngay Đường sách TPHCM (đường Nguyễn Văn Bình, quận 1) và hàng chục cửa hàng sách online cũng đông khách một thời. 
Thế nhưng đó là chuyện của những năm trước, khoảng 1 năm nay, sách cũ hiu hắt đến lạ.
Chóng tàn
“Tầm này của một vài năm trước, học sinh, sinh viên tới mua sách cũ đông dữ lắm, mình tôi kiếm sách không kịp. Vậy mà năm nay vắng hoe, cả ngày được vài khách ghé mua, toàn người lớn tuổi, giới trẻ rất ít”, dì Út Bình - một người bán sách trên đường Trần Nhân Tôn (quận 5), cho biết.
Không riêng gì tiệm sách của dì Út Bình, hơn chục tiệm sách cũ trên đường Trần Nhân Tôn cũng vậy, những chồng sách cao ngất, đủ thể loại, chất kín lối đi nhưng gần 1 năm nay chẳng mấy khách ghé tìm mua. Nhìn vào các tiệm, chỉ toàn người bán. “Giới trẻ ít mua sách cũ đã đành mà gần đây lại bán nhiều, thi thoảng có cô, cậu chở cả bao sách tới bán. Hỏi mới biết, bữa hội sách cũ ham vui nên mua nhiều quá, nhà không có chỗ để, cũng không có thời gian đọc, tặng bạn bè thì chẳng ai lấy nên đành đem bán lại. Chúng tôi mê sách nên ế vẫn thu mua, trước tiên là để mình đọc, sau là để chờ người có duyên với sách tìm đến”, dì Út Bình kể.
Tương tự, chủ những quầy sách cũ trên Đường sách TPHCM đã chuẩn bị hàng trăm đầu sách hay để cùng giới trẻ đón mùa hè. Thế nhưng giờ đây họ cứ bày sách ra rồi lại dọn sách vào. Sự trống vắng không phải là do thiếu bóng người mà do nhóm bạn trẻ tìm đến quầy sách cũ, chọn góc đẹp, rút cuốn sách lật dở từng trang, diễn nét mặt ưu tư để… chụp hình rồi rời đi. Lượng khách mua sách chỉ đếm trên đầu ngón tay. 
Thảm nhất là những tiệm sách online. Trước đây, mỗi ngày chủ tiệm đưa lên cả chục đầu sách, chỉ sau vài giờ đã có hàng chục lượt bình luận và đặt mua. Giờ trái ngược hoàn toàn, lượng người theo dõi vơi dần, cũng chỉ còn vài ba bình luận vu vơ chẳng ăn nhập gì tới cuốn sách. Bởi vậy mà nhiều hội, nhóm yêu sách cũ và tiệm sách cũ online đã ngưng hoạt động vài tháng nay.
Anh Nguyễn Nhật Tiến, chủ tiệm sách cũ online NT, trăn trở: “Tôi có công việc ổn định, tiệm sách cũ online chỉ là ngôi nhà chung cho những người yêu sách cũ chứ không vì mục đích kinh doanh. Dạo gần đây, khi các ngày hội sách cũ thưa dần, các bạn trẻ cũng không mấy hào hứng với sách cũ nên tôi ít giới thiệu sách hay, lâu lâu đưa lên một vài đầu sách để trang đỡ đóng “mạng nhện”. Trước đây tôi từng nghĩ, ở thời đại công nghệ bùng nổ, sách điện tử, sách mới tràn ngập mà sách cũ vẫn còn chỗ đứng trong lòng độc giả trẻ thì nó sẽ bền, không ngờ nó nhanh tỏ cũng chóng tàn đến vậy”.
Trần Thanh Hương, sinh viên Đại học Sài Gòn, tâm sự: “Lúc trước tôi cũng thử đọc những cuốn sách cũ văn phong hơi lạ lẫm và khó “nhằn” hơn tôi tưởng. Loay hoay tiếp cận và nhận thấy văn phong của các dịch giả, tác giả sau này có lẽ hợp với lứa tuổi của mình hơn nên tôi trở lại với sách mới”.
Tâm sự của Thanh Hương cũng là tâm sự của nhiều bạn trẻ hiện nay, bởi sách cũ không phải dễ đọc, nó được dịch bởi những dịch giả nổi tiếng của thế hệ trước với những câu chuyện mà không phải ai đọc lần đầu cũng hiểu ngay. Bởi vậy, từ tiếp nhận trở lại đến gắn bó là cả một hành trình dài đòi hỏi người trẻ phải kiên trì tìm hiểu giá trị tri thức và giá trị văn hóa của những giai đoạn lịch sử mà sách cũ đã đi qua. Thế nhưng, những năm qua, dường như sự trở lại của sách cũ trong lòng giới trẻ như một trào lưu được hình thành sau mỗi ngày hội sách cũ, vì vậy khi thoái trào, sách cũ lại lặng lẽ đứng bên lề cuộc sống của người trẻ.

PHONG HẢI

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Việc đọc sách với trẻ nhỏ phải bắt đầu từ sự hứng thú           . Ảnh: DŨNG PHƯƠNG

Tạo thói quen đọc sách cho trẻ từ trường học

Theo cô Hoàng Thị Diễm Trang, giáo viên Trường THCS - THPT Đinh Thị Lý, quận 7, TPHCM muốn phát triển văn hóa đọc và hình thành lại thói quen đọc sách, cần chú ý đầu tư cho hệ thống thư viện, một hình ảnh không thể thiếu với một xã hội gắn liền với sự hiện đại và phát triển.

Điện ảnh

Âm nhạc

Sân chơi tài tử chông chênh

Liên hoan Đờn ca tài tử Hoa sen vàng 2019 vừa khép lại với lễ trao giải. Sau 3 ngày diễn ra, không khó nhận ra liên hoan thực sự thiếu vắng lực lượng trẻ. Chưa kể, giải mở rộng năm nay còn chấp nhận sự tham gia tranh tài của cả tài tử chuyên nghiệp lẫn không chuyên, khiến nhiều người không đồng tình.

Mỹ thuật

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Thái Phiên: Không có đam mê, sẽ không thể làm nghề

27 năm gắn bó với nhiếp ảnh trong lĩnh vực ảnh nghệ thuật khỏa thân (ảnh nude), nghệ sĩ nhiếp ảnh (NSNA) Thái Phiên đã gặt hái nhiều thành công. Ông đã đoạt hơn 50 giải thưởng nhiếp ảnh trong nước và quốc tế, 300 tác phẩm được triển lãm tại hơn 60 quốc gia trên thế giới, 2 tác phẩm được trưng bày vĩnh viễn tại Viện Bảo tàng nhiếp ảnh Tây Ban Nha.

Sân khấu

Vở kịch hát "Hoa lửa Truông Bồn" diễn tại TPHCM

Vào 3 ngày 24, 25 và 26-4, vở kịch hát Hoa lửa Truông Bồn (tác giả, PGS-TS Nguyễn Thế Kỷ; chuyển thể dân ca Nghệ Tĩnh Nguyễn An Ninh; đạo diễn NSND Lê Hùng; chỉ đạo nghệ thuật NSND Hồng Lựu), do Trung tâm Bảo tồn và phát huy di sản dân ca xứ Nghệ - Sở VH-TT tỉnh Nghệ An dàn dựng và biểu diễn, sẽ diễn phục vụ khán giả TPHCM tại Nhà hát Bến Thành. 

Sáng tác

Tháng Tư

Tháng Tư nóng 
và Tháng Tư than nguội
quay mặt nhìn sau để nhớ một cánh rừng
những cơn giông và những đọt lá
đỏ một đồi
một núi
một môi son