Nằm tại một khu vực hẻo lánh lưng chừng núi ở Leonidio, một địa phương nằm cách Athens (thủ đô Hy Lạp) gần 200km, có một tuần trong năm vào tháng 8, tu viện Elona lại chật cứng tín đồ Thiên chúa giáo chính thống làm lễ ca ngợi cuộc đời của người mẹ chúa Jesus. Lúc đó, hàng ngàn tín đồ sùng bái chen chúc nhau ngắm bức tranh “Virgin Mary” 700 tuổi vẽ hai mẹ con chúa Jesus được mạ vàng và khảm đá quý, được coi là một trong những đồ vật linh thiêng nhất tại Hy Lạp.
-
Những nỗ lực ngăn chặn
Một buổi sáng tháng 8-2006, mẹ bề trên cai quản tu viện Elona lặng người đi khi phát hiện bức tranh đã không cánh mà bay. Những tên trộm đã dùng dây thừng leo lên đập vỡ một cửa sổ của tu viện để lấy bức tranh. May mắn là bức tranh linh thiêng đã được thu hồi lại chỉ một tháng sau đó, khi một tên trộm gọi điện đòi khoản tiền chuộc 1,7 triệu USD, nhờ đó cảnh sát đã bí mật theo dõi và lần ra được dấu vết.
Vụ trộm dù sao cũng là một bằng chứng rõ ràng cho thấy, chẳng có nơi nào có thể coi là thiêng liêng đối với những tên trộm tham lam. Hy Lạp từ lâu vẫn được coi là một thiên đường của những kẻ săn lùng kho báu khảo cổ, nơi có thể tìm được những vật báu ngay dưới mặt đất. Riêng trong năm 2005, đã có 333 vật báu tế lễ bị lấy cắp tại Hy Lạp.
Tại một gian nhà kho ở trụ sở cảnh sát quốc gia Hy Lạp hiện đang chất đầy những bức tượng từ thời La Mã, những chân đèn cầy cổ kính cùng nhiều vật quý có nguồn gốc tôn giáo khác - tất cả là những hiện vật thu giữ từ những vụ trộm gần đây. Theo quan chức Gligoris của cảnh sát Hy Lạp, những sản phẩm nghệ thuật nguồn gốc tôn giáo này trung bình phải được mua bán trao tay nhau tới 5 lần, tới nhiều nước khác nhau trước khi yên vị trên giá của một nhà sưu tập nào đó.
Mỹ hiện là thị trường buôn bán các sản phẩm nghệ thuật lớn nhất thế giới và cũng là lẽ tự nhiên thu hút nhiều sản phẩm nghệ thuật bị đánh cắp. Còn tại châu Âu và châu Á, nếu không tới nước Anh (có thị trường tác phẩm nghệ thuật lớn nhất châu Âu), những vật quý bị đánh cắp có thể lưu lạc tới Nhật, Nga, Ấn Độ hay tới nhà của một vài nhà sưu tập giàu có ở một số quốc gia khác. Mỗi khi một sản phẩm nghệ thuật bị đánh cắp “vượt biên” sang nước khác, việc thu hồi lại nó sẽ khó khăn hơn rất nhiều lần, mà những nguyên nhân đầu tiên là những khác biệt về luật pháp, cũng như thiếu sự hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này.
Hy Lạp đã có những nỗ lực hợp tác quốc tế đầu tiên trong việc ngăn chặn làn sóng trộm cắp tài sản nghệ thuật. Cụ thể là nước này vừa ký một thỏa thuận với Thụy Sĩ, một quốc gia nhờ khả năng điều hành và theo dõi tài chính của mình có thể giúp ngăn chặn những tên trộm đưa các vật quý bị đánh cắp ra thị trường chợ đen toàn cầu. Với thỏa thuận mới này, các quan chức Hy Lạp khi nghi ngờ một lô hàng nào có chứa các sản phẩm nghệ thuật bị đánh cắp có thể yêu cầu cảnh sát Thụy Sĩ khám xét. Được biết Italia cũng đang xúc tiến ký kết một thỏa thuận tương tự với Thụy Sĩ.
-
Nhà thờ cũng thắt chặt an ninh
Các nhà chức trách còn nghi ngờ khả năng những khoản tiền lớn nhờ bán sản phẩm nghệ thuật bị đánh cắp có thể chui vào túi của những tên trùm buôn lậu ma túy, vũ khí hay thậm chí những tên khủng bố. “Chúng tôi có bằng chứng không thể chối cãi cho thấy, nhiều mạng lưới tội phạm có làm ăn trong lĩnh vực đánh cắp sản phẩm nghệ thuật” - phát biểu của Vernon Rapley, người đứng đầu bộ phận phụ trách về nghệ thuật và đồ cổ của Scotland Yard. Hiện chưa có cách gì để đánh giá một cách tương đối chính xác giá trị của thị trường buôn bán sản phẩm nghệ thuật trái phép. Nhưng theo ước tính của một số chuyên gia, con số này phải lên tới 6 tỷ USD mỗi năm.
Tại Pháp, cơ quan hoạt động trong lĩnh vực chống tội phạm nghệ thuật là OCBC được đầu tư khá tốt với một đội ngũ các chuyên gia có trình độ và am hiểu nghệ thuật. Nhưng đáng chú ý nhất là OCBC đang có trong tay TREIMA - một trong hai cơ sở dữ liệu về các sản phẩm nghệ thuật bị đánh cắp hiếm hoi trên thế giới hiện nay (Italia cũng có một hệ thống tương tự có tên Leonardo). TREIMA hiện đang lưu giữ hình ảnh và mô tả của khoảng 72.000 sản phẩm nghệ thuật được cho là đánh cắp.
Nhờ có hệ thống cơ sở dữ liệu này và một phần mềm nhận dạng khá hoàn hảo, các nhà chức trách có thể nhanh chóng xác định một sản phẩm nghệ thuật nào đó có nằm trong danh sách các đồ vật bị đánh cắp hay không. Nhưng xét về mặt quy mô, cơ quan đấu tranh chống tệ nạn này của Italia - Carabinieri Tutela Patrimonio Culturale - được coi là lớn nhất với đội ngũ 300 sĩ quan (so với 30 tại Pháp và 6 tại Anh). Cơ quan này cũng có cơ sở dữ liệu lớn nhất chứa đựng thông tin của 2,6 triệu tác phẩm nghệ thuật bị đánh cắp.
Trở lại với nỗ lực của bản thân các nhà thờ tại châu Âu trong việc bảo vệ các tác phẩm vô giá của mình. Khách viếng thăm sẽ không bận tâm khi các bảo tàng trưng bày các tác phẩm nghệ thuật của họ trong những hộp kính chắc chắn. Tương tự như vậy, các phòng trưng bày sản phẩm nghệ thuật cũng có thể yêu cầu kiểm tra túi xách của khách hàng ngay ở cửa, trong khi các nhà sưu tập tư nhân có thể trang bị cho nhà mình những hệ thống cảnh báo hiện đại nhất.
Còn tại nhà thờ, bất cứ một biện pháp an ninh nhỏ nhất nào cũng có thể là một rào chắn ngăn cản giữa các tín đồ và biểu tượng đức tin của họ. Đó là lý do khiến nhiều linh mục và cha xứ đã từ chối những biện pháp an ninh do cảnh sát đề xuất. Nhưng giờ đây trước những nguy cơ ngày càng tăng, nhiều nhà thờ đã buộc phải thay đổi quan điểm của mình bằng cách trưng các di vật tôn giáo của mình trong những hộp kính. Tại tu viện Elona, bức tranh “Virgin Mary” từng bị đánh cắp giờ đây được yên vị trong một hộp thép chắc chắn có gắn cả kính chống đạn ở mặt trước.
LINH NGA (tổng hợp)
Tin,bài liên quan:
- Bài 1: Không còn e ngại chốn linh thiêng
