Bài 6: Thượng Hải – “đại sứ thương hiệu”

• Dung hòa cổ xưa và hiện đại 

Giữa những năm 1998 đến 2002, thành phố này đã giải tỏa 15 triệu mét vuông đất đai thuộc các khu vực lạc hậu, kém phát triển để rồi phát triển hơn 80 triệu mét vuông nhà tái định cư. Kế hoạch của Thượng Hải là đến năm 2010 sẽ xây dựng xong 11 thành phố vệ tinh với hơn 1 triệu dân cho mỗi thành phố. Những năm gần đây, một số tòa nhà cao tầng hiện đại đã được xây dựng: Tháp Truyền hình Hòn Ngọc Phương Đông (Oriental Pearl TV Tower), Viện Bảo tàng Thượng Hải, Thư viện thành phố Thượng Hải, Sân vận động Thượng Hải, Nhà hát lớn Thượng Hải, Rạp xiếc Thượng Hải, Nhà triển lãm Quy hoạch Thành phố, Viện Bảo tàng Khoa học Công nghệ Thượng Hải, Tháp Jin Mao…

Những đường sá lầy lội xưa kia nhường chỗ cho những khu thương mại sầm uất và sang trọng cùng hơn 300 tòa nhà chọc trời. Một hệ thống tàu điện đệm từ (magnetic levitation) có vận tốc 430km/g trị giá 1,2 tỷ USD được xem là một trong những biểu tượng của sức sống Thượng Hải. Với hệ thống này, hành khách chỉ mất khoảng 8 phút để đi từ sân bay vào trung tâm thành phố. Hàng ngàn công ty nước ngoài đã và đang có mặt tại Thượng Hải.

Mặc dù vậy, Thượng Hải cũng cẩn thận bảo tồn những khu phố cổ mà người ngoại quốc từng đến sinh sống vào những năm 1920 - 1930. Nhiều tòa nhà cổ từng là nơi chiếm đóng của người Anh, Pháp nay được chính quyền trùng tu và bảo tồn như những di sản có giá trị. Phố Bund rõ ràng là con phố nổi tiếng nhất châu Á và là trung tâm tài chính Thượng Hải. Nhiều văn phòng của các hãng nổi tiếng nước ngoài hiện vẫn đang có mặt tại đó. Chính sự pha trộn nhiều mặt của hai nền văn hóa Đông - Tây đã dẫn đến những thay đổi lớn trong quy hoạch kiến trúc và xây dựng của thành phố.

• Cánh cửa nhìn ra trời Tây

Thượng Hải là cánh cửa của Trung Quốc mở ra thế giới phương Tây. Thượng Hải xứng đáng được xem là hình mẫu tiêu biểu của Trung Quốc. Nếu Hồng Công từng được xem là nơi hội ngộ của văn hóa Đông Tây thì giờ đây Thượng Hải đã “qua mặt” và trở thành kinh đô tài chính của cả châu Á. Đua xe Thể thức 1 hay các môn thể thao tương tự thường chỉ có ở các nước phát triển phương Tây nay đã có mặt tại Thượng Hải; giải NBA cũng đã hiện diện tại đây (vận động viên NBA Yao Ming nổi tiếng là người Thượng Hải).

Những thương hiệu lớn từ nhiều nước khác nhau có mặt tại Thượng Hải đều nhằm phục vụ cho lớp người giàu mới. Hãng thời trang Armani án ngữ ngay đầu một khu phố chính với một cửa hiệu rộng 1.000m2, Rolls-Royce cũng đang tăng vọt doanh số bán tại đây. Có thể nói, dường như không điều gì không thể xảy ra tại đất Thượng Hải. Để chọn một hình ảnh điển hình thể hiện được sự giàu có mới trỗi dậy này, tờ The Financial Times số ra ngày 12-1-2005 đăng một bài viết về Viện Bảo tàng Thượng Hải với cuộc triển lãm 300 kiệt tác trang sức đương đại của nhiều hãng trang sức nổi tiếng. Đây thực sự là một sự kiện đặc biệt kéo dài suốt hai tháng liền. Triển lãm đã đón một lượng khách khổng lồ lên đến 400.000 lượt người.

Có một sự kiện trọng đại sẽ diễn ra tại Thượng Hải, đó là World Expo 2010. Với sự kiện này, Thượng Hải dự kiến sẽ thu hút được một lượng du khách lên đến 100 triệu người. Chen Xianjin, Chủ tịch World Expo Thượng Hải nói: “Về phương diện công nghệ, chúng tôi cố gắng để mọi người có thể chứng kiến tận mắt những gì chỉ có trong mơ”. Ông còn nhấn mạnh rằng chính yếu tố văn hóa sẽ làm nên thành công cho sự kiện, rằng World Expo 2010 sẽ cung cấp một sàn diễn lớn cho đại diện của nhiều nền văn hóa khác nhau và có thể thu hút mọi người, mọi lứa tuổi đến tham dự.

• Thành phố du lịch

Không còn nghi ngờ gì nữa, Thượng Hải đang nhanh chóng trở thành điểm đến của khách du lịch và là trung tâm giao dịch thương mại của Trung Quốc. Thượng Hải khẳng định không có nhu cầu nào ở bất kỳ mức độ nào của du khách là không được đáp ứng. Để chứng minh, Thượng Hải hiện có hơn 1.000 nhà hàng lớn nhỏ phục vụ 16 phong cách ẩm thực Trung Hoa khác nhau (tất nhiên, các món ăn nước ngoài là không thể thiếu); 40 hãng hàng không quốc nội và quốc tế với hơn 300 đường bay xuất phát từ Thượng Hải. Mỗi năm, lưu lượng hành khách từ hai sân bay Pudong và Hongqiao lên đến trên dưới 30 triệu người.

Tuy nhiên, tất cả những thành quả này không phải tự nhiên mà có. Đó là minh chứng của những nỗ lực và chiến lược phát triển được chuẩn bị công phu và kỹ lưỡng của Chính phủ Trung Quốc. Thượng Hải là một thương hiệu con của đất nước Trung Quốc, có khả năng tự quảng bá địa phương mình lẫn hỗ trợ thương hiệu quốc gia. Ngành du lịch Thượng Hải phát triển mạnh là nhờ thành phố đã tạo ra được một “cảnh quan Thượng Hải”, một “văn hóa Thượng Hải” và một “thị trường Thượng Hải”.

Gia Bình lược ghi

(*) Sách do Công ty Văn hóa sáng tạo Trí Việt (First News) phối hợp với NXB Trẻ phát hành