BHYT chi trả khám tại nhà, khám từ xa: Gỡ nút thắt nhân lực và thanh toán

Bộ Y tế đang lấy ý kiến góp ý Dự thảo Thông tư quy định thanh toán bảo hiểm y tế (BHYT) đối với khám chữa bệnh y học gia đình, khám tại nhà và khám từ xa. Nếu được ban hành, dự kiến Thông tư có hiệu lực từ ngày 1-1-2027.

Đón nhận thông tin này, nhiều người kỳ vọng dự thảo giúp người cao tuổi, người khuyết tật và bệnh nhân mạn tính tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn. Đây là hướng đi phù hợp với nhu cầu chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng, nhất là trong bối cảnh dân số già hóa và số người mắc bệnh mạn tính ngày càng tăng.

* TS-BS HUỲNH MINH CHÍN, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM:

Huỳnh Minh Chín.jpg

Chính sách thiết thực

Việc mở rộng thanh toán BHYT đối với khám chữa bệnh y học gia đình, khám tại nhà và khám từ xa là chính sách thiết thực, đặc biệt với người cao tuổi, người khuyết tật, bệnh nhân mắc bệnh mạn tính, người sau đột quỵ hoặc cần chăm sóc giảm nhẹ. Những người này có thể giảm chi phí đi lại, thuê xe, thời gian chăm sóc của người thân và những vất vả trong mỗi lần tái khám.

Việc được theo dõi sức khỏe thường xuyên tại nhà còn giúp phát hiện sớm bất thường, hạn chế biến chứng. Chính sách cũng tạo động lực phát triển y học gia đình, chăm sóc tại nhà, góp phần giảm quá tải bệnh viện và sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực y tế. Khi cơ chế thanh toán BHYT rõ ràng, cơ sở khám chữa bệnh sẽ có thêm điều kiện đầu tư nhân lực, trang thiết bị, chuyển đổi số và kết nối hồ sơ sức khỏe điện tử.

!5b.jpg
Đội chăm sóc sức khỏe cộng đồng, Trạm Y tế phường Xuân Hòa đến tận nhà thăm khám cho người dân Ảnh: HOÀNG HÙNG

Thực tế tại TPHCM cho thấy, nhu cầu chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đang ngày càng lớn. Hiện thành phố có 1.572.988 người cao tuổi (chiếm 11,4% dân số), là địa phương có số người cao tuổi nhiều nhất cả nước. Ngày 22-6-2026, UBND TPHCM chấp thuận chủ trương thí điểm khám chữa bệnh BHYT tại nhà gắn với mô hình “Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư” và đã mang lại nhiều hiệu quả thiết thực.

Những trường hợp phát hiện bất thường được hướng dẫn chuyển đến cơ sở khám chữa bệnh để tiếp tục theo dõi và điều trị kịp thời. Điểm đặc biệt, toàn bộ kết quả khám được cập nhật lên nền tảng Quản lý sức khỏe cộng đồng và Hồ sơ sức khỏe điện tử, tạo điều kiện để Trạm y tế theo dõi tình trạng sức khỏe từng người dân, quản lý bệnh mạn tính, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và chủ động can thiệp khi cần thiết.

* BS LÊ THỊ LỘC, Trạm trưởng Trạm Y tế xã Minh Châu (TP Hà Nội):

LÊ THỊ LỘC.jpg

Tuyến cơ sở lo thiếu người, thiếu thuốc

Xã Minh Châu là xã đảo duy nhất của TP Hà Nội, việc đi lại cách trở khiến người cao tuổi, người khuyết tật và bệnh nhân mạn tính gặp nhiều khó khăn khi tiếp cận dịch vụ y tế tuyến trên; vì vậy chủ trương đưa dịch vụ y tế đến gần người dân được ngành y tế và người dân rất ủng hộ. Tuy nhiên, cần chuẩn bị đầy đủ điều kiện trước khi triển khai.

Trạm Y tế xã Minh Châu hiện có 14 cán bộ, nhân viên, trong đó chỉ có 1 bác sĩ và 2 y sĩ, phải chăm sóc sức khỏe ban đầu cho hơn 7.000 người dân và đồng thời thực hiện nhiều chương trình y tế. Nếu bác sĩ phải rời trạm để khám tại nhà, áp lực nhân lực sẽ tăng lên rõ rệt. Một khó khăn khác là danh mục thuốc BHYT tại tuyến xã còn khá hạn chế. Bác sĩ đến tận nhà nhưng không có đủ thuốc, phương tiện cần thiết để điều trị thì người bệnh vẫn phải chuyển lên tuyến trên. Khi đó, mục tiêu giảm chi phí và giảm việc đi lại cho người dân khó đạt được đầy đủ.

* BS CK2 NGUYỄN VĂN ĐƯỞNG, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 2:

NGUYỄN VĂN ĐƯỞNG.jpg

Tăng áp lực đối với y, bác sĩ

Vấn đề cần giải quyết trước khi chính sách có hiệu lực là xây dựng cơ chế giám sát, quản lý chất lượng và thanh quyết toán BHYT phù hợp. Khi bác sĩ khám tại nhà hoặc qua màn hình, điều kiện cung cấp dịch vụ, trang thiết bị và cách ghi nhận bằng chứng khám chữa bệnh khác với khám trực tiếp tại bệnh viện. Nếu phải thực hiện quá nhiều thủ tục, giấy tờ hoặc hình ảnh chứng minh, bác sĩ sẽ gánh thêm áp lực hành chính và cơ sở y tế có thể e ngại triển khai. Vì thế, không thể áp dụng nguyên bộ tiêu chí giám định BHYT tại bệnh viện cho khám tại nhà và khám từ xa.

Thông tư cần quy định cụ thể cơ chế phối hợp giữa ngành y tế với cơ quan BHXH; chuẩn hóa bệnh án điện tử, đơn thuốc điện tử và công cụ giám sát số làm căn cứ thanh toán. Tiêu chí chấp thuận hoặc xuất toán phải được lượng hóa, minh bạch để vừa bảo đảm quyền lợi của người bệnh, vừa phòng chống trục lợi từ quỹ BHYT.

Screenshot 2026-08-27 063129.png

* Bà NGUYỄN THỊ SÁNH, 70 tuổi, ngụ phường Phú Thuận, TPHCM:

NGUYỄN THỊ SÁNH.jpg

Mong được chăm sóc ngay tại nhà

Việc bác sĩ có thể đến tận nhà thăm khám, theo dõi sức khỏe và thực hiện những dịch vụ cần thiết, đồng thời được quỹ BHYT thanh toán theo phạm vi và mức hưởng, sẽ giúp người bệnh giảm đáng kể áp lực đi lại và nhiều chi phí phát sinh. Đặc biệt với người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính hoặc đi lại khó khăn, mỗi lần đến bệnh viện là một lần phải di chuyển, chờ đợi, có khi rất mệt mỏi.

Tôi mong thời gian tới, chính sách BHYT có thể mở rộng phạm vi chi trả đối với các dịch vụ khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe tại nhà và khám bệnh từ xa, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện chuyên môn. Người bệnh vừa được chăm sóc thuận tiện hơn, vừa giảm chi phí đi lại, còn bệnh viện cũng giảm được lượng người đến khám trực tiếp. Nếu được quản lý chặt chẽ và có quy định rõ ràng, đây sẽ là một hướng chăm sóc y tế rất thiết thực, nhất là trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe tại nhà ngày càng tăng.

Tin cùng chuyên mục