Vơi nỗi lo thủ tục
Đều đặn hàng tháng, bà Nguyễn Thị Bảy (81 tuổi, ngụ Vĩnh Long) bắt xe khách lên TPHCM để tái khám bệnh tim mạch tại Bệnh viện Nhân dân 115. Khác với những lần trước, chuyến đi lần này của bà nhẹ nhàng hơn khi không còn phải đến nhiều cơ sở y tế để làm thủ tục xin giấy chuyển tuyến. “Giờ tới đợt khám thì tôi tới bệnh viện khám luôn”, bà Bảy phấn khởi nói.
Chị Võ Thị Lệ (ngụ Đồng Nai) đưa con đến Bệnh viện Nhi đồng 2 khám bệnh, được Quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán 50% chi phí dù không khám tại cơ sở đăng ký ban đầu. Mức hưởng mới giúp chị giảm đáng kể chi phí điều trị. Tương tự, ông Mai Chí Thành (53 tuổi, ngụ tỉnh Đồng Tháp) vui vẻ cho biết, trước đây không có giấy chuyển tuyến thì ông phải tự chi trả toàn bộ nên mỗi lần đến bệnh viện lớn khám rất đắn đo. Lần này được nhân viên giải thích và kiểm tra bảng kê, ông mới biết mình được BHYT hỗ trợ một phần. “Số tiền có thể không quá lớn, nhưng với người lớn tuổi, phải khám và uống thuốc thường xuyên như tôi thì rất đáng quý”, ông Thành bày tỏ.
Bà Nguyễn Lan Hương, Phó trưởng Ban Thực hiện chính sách BHYT, BHXH Việt Nam cho biết, người dân cần hiểu đúng “50% mức hưởng” không phải Quỹ BHYT thanh toán một nửa tổng số tiền trên hóa đơn. Mức chi trả được tính trên tỷ lệ hưởng của từng người và chỉ áp dụng đối với thuốc, dịch vụ kỹ thuật, chi phí nằm trong danh mục và đáp ứng điều kiện thanh toán BHYT. Cụ thể, người có mức hưởng 80% sẽ được Quỹ BHYT thanh toán tương đương 40% chi phí trong phạm vi hưởng; người có mức hưởng 95% được thanh toán 47,5%; người thuộc nhóm hưởng 100% được thanh toán tương đương 50%. Mức hưởng còn phụ thuộc vào cấp chuyên môn kỹ thuật của cơ sở y tế, bệnh hoặc nhóm bệnh được chẩn đoán và phạm vi quyền lợi của người tham gia BHYT.
Theo bà Nguyễn Lan Hương, Phó trưởng Ban Thực hiện chính sách BHYT, BHXH Việt Nam, quy định mới của Luật Bảo hiểm y tế có hiệu lực từ ngày 1-7-2026, người tham gia BHYT tự đi khám ngoại trú không đúng nơi đăng ký ban đầu tại một số cơ sở khám chữa bệnh cấp cơ bản và cấp chuyên sâu được Quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán 50% mức hưởng đối với các bệnh, nhóm bệnh trước đây chưa được thanh toán.
Tăng lượng người bệnh khám trái tuyến
BS-CK2 Lê Anh Tuấn, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện Nhân dân 115, cho biết những ngày đầu triển khai chính sách mới, ghi nhận dao động từ 70-90 trường hợp sử dụng BHYT trái tuyến, chủ yếu là người mắc bệnh tim mạch, bệnh mạn tính không lây nhiễm và các bệnh thường gặp ở người cao tuổi. Dự kiến thời gian tới, người dân đến khám có thể tiếp tục tăng khi chính sách được biết đến nhiều, bệnh viện đã bố trí riêng một tòa nhà 5 tầng phục vụ người bệnh BHYT.
Tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định, PGS-TS-BS Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc bệnh viện, cho biết, bệnh viện đã chủ động chuẩn bị nguồn lực, đồng thời triển khai nhiều giải pháp nâng cao năng lực tiếp nhận. Người bệnh có thể đăng ký khám qua ứng dụng, tổng đài hoặc ki-ốt tự đăng ký; trường hợp tái khám được hướng dẫn đặt lịch hẹn, hạn chế tập trung đông vào một thời điểm. Bệnh viện cũng tăng nhân lực tại khu vực tiếp đón, bố trí đội ngũ hướng dẫn, phân luồng người bệnh và cải tiến quy trình khám chữa bệnh theo hướng tinh gọn. Nhờ đó, số bệnh nhân tăng nhưng thời gian chờ vẫn cơ bản được kiểm soát.
Nhiều lãnh đạo bệnh viện tuyến cuối trên địa bàn TPHCM cho biết, khi việc khám trái tuyến thuận lợi hơn, người bệnh có xu hướng tìm đến những bệnh viện lớn, nơi có nhiều chuyên khoa, kỹ thuật cao và đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm… Do đó, số lượng bệnh nhân tăng nhanh, áp lực không chỉ tập trung ở khu vực khám bệnh mà còn lan sang xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, cấp phát thuốc, thanh toán BHYT và quản lý hồ sơ.
PGS-TS-BS Hoàng Thị Diễm Tuyết, Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương, nhận định việc mở rộng quyền lợi BHYT là chính sách tiến bộ, giúp người dân có thêm cơ hội tiếp cận cơ sở y tế phù hợp. Trong giai đoạn đầu, các bệnh viện tuyến cuối hoặc bệnh viện chuyên khoa có uy tín có thể thu hút thêm người bệnh. Khi người bệnh có thêm quyền lựa chọn, mỗi bệnh viện phải tự nâng chất lượng phục vụ.
- TS-BS DIỆP BẢO TUẤN, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TPHCM:
Đảm bảo đầy đủ quyền lợi cho người bệnh
Hiện nay, mỗi ngày Bệnh viện Ung bướu TPHCM tiếp nhận khoảng 4.500-5.000 lượt người đến khám. Trong số này, khoảng 75% là người bệnh đến từ các tỉnh, thành ngoài TPHCM.
Việc thay đổi chính sách không làm tăng đột biến số lượng người đến khám, bởi phần lớn người bệnh vẫn lựa chọn bệnh viện để điều trị từ trước. Điểm khác biệt là nay nhiều trường hợp khám trái tuyến được hưởng quyền lợi BHYT cao hơn, dẫn đến khối lượng công việc liên quan đến thủ tục hành chính và thanh toán bảo hiểm tăng lên. Bệnh viện Ung bướu TPHCM sẽ bảo đảm quyền lợi BHYT theo quy định mới.
- BS-CKII TRẦN VĂN KHANH, Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh:
Tăng cường đầu tư cho y tế cơ sở
Giải pháp căn cơ, lâu dài không nằm ở việc tiếp tục mở rộng quy mô các bệnh viện tuyến cuối, bởi quỹ đất, nhân lực và nguồn lực đầu tư đều có giới hạn.
Quan trọng hơn là phải nâng cao năng lực của toàn bộ hệ thống y tế theo hướng đồng bộ, liên thông và phân tầng điều trị hợp lý. Theo đó, cần tăng cường đầu tư cho y tế cơ sở, đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật, đào tạo nhân lực, phát triển khám chữa bệnh từ xa và chuyển đổi số. Khi chất lượng chuyên môn, cơ sở vật chất và khả năng cung ứng dịch vụ được nâng lên tương đối đồng đều giữa các tuyến, người dân sẽ yên tâm khám và điều trị ngay tại địa phương.
