“Thất thập cổ lai hy” vui học AI
Trong căn phòng rộng gần 20m² tại trụ sở khu phố 36, phường Hạnh Thông, nhiều người cao tuổi tham gia lớp học “Điểm chạm số”, với hành trang là chiếc điện thoại thông minh và tinh thần ham học hỏi.
Cụ bà Mai Thị Hậu (79 tuổi), Chi hội trưởng Người cao tuổi khu phố 36, bộc bạch: “Khu phố có 355 người cao tuổi. Trước đây, tôi chỉ biết dùng Zalo, Facebook để liên lạc với con cháu. Từ khi tham gia lớp học “Điểm chạm số”, tôi dần làm quen với công nghệ và nay đã có thể sử dụng một số ứng dụng AI phục vụ công việc. Tôi thấy mình vẫn theo kịp cuộc sống số nên rất vui”.
Bà Nguyễn Thị Dung, Phó Bí thư chi bộ, Trưởng khu phố 36, cho biết, khu phố có hơn 3.000 nhân khẩu với 1.023 hộ dân. Các thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng kiên trì hướng dẫn người dân những tiện ích thiết thực như tra cứu thông tin, nộp thuế điện tử qua eTax Mobile, theo dõi tiến độ giải quyết hồ sơ trực tuyến... Khi thấy rõ các tiện ích công nghệ đem lại, người dân chủ động tham gia các lớp học nhiều hơn.
Tại “Điểm bình dân học vụ số và Không gian văn hóa Hồ Chí Minh số” trong khuôn viên trụ sở Đảng ủy phường Hạnh Thông, hàng chục người cao tuổi đang chăm chú thực hành trên máy vi tính. Ông Nguyễn Thanh Liêm (71 tuổi), ngụ khu phố 14, sử dụng ứng dụng AI Gemini để tìm hiểu các nội dung liên quan đến sổ tay đảng viên điện tử. Theo ông Liêm, nhiều người cao tuổi trên địa bàn đã tích cực đăng ký tham gia các lớp học AI do phường tổ chức, qua đó tiếp cận thêm nhiều kiến thức hữu ích và thuận lợi hơn trong công việc hàng ngày.
Theo anh Trần Thạch Bảo Khanh, thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng khu phố 36, việc trang bị kiến thức công nghệ cho người dân, nhất là người cao tuổi, là rất cần thiết. Đây cũng là động lực để anh tham gia Tổ Công nghệ số cộng đồng, hỗ trợ người dân sử dụng công nghệ hiệu quả và an toàn hơn.
Đi từng ngõ, gõ từng nhà
TPHCM đang triển khai chương trình “AI for Citizens - Phổ cập AI cho công dân” giai đoạn 2025-2030, với mục tiêu đến năm 2030 có 2 triệu người dân được tập huấn AI. Trong giai đoạn khởi động 2026-2027, chương trình đặt mục tiêu giúp ít nhất 100.000 người dân/năm nắm vững các kỹ năng AI căn bản thông qua các lớp học trực tiếp kết hợp trực tuyến.
Bà Nguyễn Thị Thu Sương, Trưởng Phòng Phát triển khoa học và công nghệ (Sở KH-CN TPHCM), cho biết, sở đang phối hợp với Google, AMD và Canva xây dựng hệ thống học liệu trực quan, dễ tiếp cận, giảm tối đa các thuật ngữ chuyên môn để người dân có thể làm quen với AI một cách nhanh chóng.
Chia sẻ về cách làm của địa phương, Phó Chủ tịch UBND phường Hạnh Thông Nguyễn Thị Thu Yên cho biết, nhằm hỗ trợ người dân trong quá trình chuyển đổi số, ứng dụng AI vào cuộc sống, công việc, phường đã thành lập 54 Tổ Công nghệ số cộng đồng với 216 thành viên. Nội dung hỗ trợ tập trung vào hướng dẫn đăng nhập Cổng dịch vụ công quốc gia, lấy lại mật khẩu VNeID khi người dân quên, nộp hồ sơ trực tuyến… Tính từ đầu năm đến nay, gần 49.000 lượt người dân đã ứng dụng được công nghệ số.
Hiện nay, bên cạnh lực lượng hơn 29.000 thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng được tập huấn để triển khai chương trình tại cơ sở, nhiều trường đại học, cao đẳng trên địa bàn TPHCM cũng tham gia phổ cập AI và kỹ năng số cho người dân thông qua các đội hình tình nguyện. Trong chiến dịch hè năm 2026, Đại học Quốc gia TPHCM huy động hơn 4.000 chiến sĩ tình nguyện tham gia hỗ trợ chuyển đổi số tại cơ sở; trong đó đội hình “Mùa hè số” có gần 1.000 chiến sĩ tình nguyện trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng số, ứng dụng AI và thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến. Các trường đại học, cao đẳng, trung cấp trên địa bàn thành phố cũng thành lập các đội hình tương tự, thu hút hơn 10.000 chiến sĩ tình nguyện tham gia.
TS Nguyễn Xuân Hồng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghiệp TPHCM, cho hay, nhà trường đã huy động 1.000 chiến sĩ tình nguyện xuống hỗ trợ các địa phương từ đầu tháng 6. Theo ông Nguyễn Đăng Khoa, Phó Bí thư Thành đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên TPHCM, lực lượng đoàn viên, thanh niên sẽ “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, các nền tảng số và ứng dụng AI trong đời sống.
