Không còn phải vất vả làm đất, quây ni lông kín để gieo mạ trong những ngày đông giá rét, mấy năm trở lại đây, mẹ dùng khay nhựa gieo mạ, vừa tiết kiệm thời gian, lúa giống, mà khi mạ đủ ngày cũng bớt đi phần nhọc nhằn khi xuống đồng. Một khoảng sân nhỏ được mẹ lấy bùn ao, đổ đầy lên các khay nhựa là đã có thể gieo mạ, rồi phủ ra bên ngoài lớp ni lông, tránh cái lạnh và những cơn mưa xuân. Ngày nào mẹ cũng kiểm tra tốc độ sinh trưởng, lại cẩn thận xem có bị chuột vào cắn phá không. Sau khoảng 10 ngày gieo, mạ đã lên khá xanh tốt, thân khỏe, rễ tốt, mẹ nấn ná đợi thêm vài ngày cho tuổi mạ thêm già mới xuống đồng. Nhìn những thửa ruộng các hộ xung quanh, đám mạ cấy sớm lớp rễ trắng đã lan ra khắp ruộng dù có chút sốt ruột nhưng mẹ cũng không quá vội.
Quê tôi ở Thái Nguyên, một tỉnh trung du và miền núi, nằm ở vùng Đông Bắc bộ. Mỗi nhà gần như ôm trọn cả một quả đồi thoai thoải, rộng đến vài ngàn mét vuông. Ruộng nương bao quanh cũng được khai phá, có chân ruộng cao, chân ruộng thấp với từng thửa nhỏ nên việc cấy hái, trồng trọt chủ yếu vẫn dựa vào sức người.
Qua ngày rằm tháng Giêng, thấm thoát thời gian lại bước sang rằm tháng hai, mẹ gọi điện báo tin giờ cả thửa ruộng đã xanh mướt một màu. Năm nay, sau khi xuống đồng, lượng nước ổn định, thời tiết không rét đậm rét hại nên mạ bắt rễ rất nhanh, màu xanh đã bắt đầu phơi phới trong gió xuân ấm áp. Thửa ruộng nhỏ chỉ chừng 2 sào Bắc bộ (720m2), mẹ nhẩm tính nếu mưa thuận gió hòa cũng được mấy tạ thóc, đủ gạo ăn đến vụ lúa hè thu. Biết là vất vả, nhưng mẹ luôn miệng hạt thóc, hạt gạo mình làm ra ăn vẫn khác, lại có thêm rơm rạ dành để chăn bò. “Năm nay nếu lúa được mùa, mẹ gửi cho nhà con vài chục cân gạo quê ăn để thấy khác gạo ở phố ra sao”, giọng mẹ phấn khởi qua điện thoại.
Trong các mùa lúa, vụ đông xuân là khởi đầu một năm mới nên từng khóm mạ mang theo cả mong ước về sự đủ đầy, sung túc, ấm no và thuận lợi cho cả năm. Đó là mùa của hy vọng. Những bước chân xuống đồng từ mùng 4, mùng 5 tết cũng gửi gắm ước mong đó. Trước đó, từng công đoạn từ lấy ải, làm đất, chọn giống, gieo mạ, xuống đồng đều được chuẩn bị kỹ lưỡng. Mạ cấy xong cũng được theo dõi rất kỹ giai đoạn sinh trưởng, kiểm tra lượng nước, sâu bệnh, côn trùng gây hại trước khi tiến hành bón thúc để lúa phát triển khỏe mạnh trước khi làm đòng.
Trong những cơn mưa xuân lất phất, kèm theo những đợt không khí lạnh cuối mùa, từng thửa ruộng lúa non đang đua nhau sinh trưởng, chờ ngày bước sang thì con gái, trổ đòng trước khi từng bông vàng trĩu hạt dưới cái nắng hè oi bức. Với những người nông dân, dù ở bất kỳ đâu, niềm mong ước từ bao đời vẫn luôn bình dị như thế.
