Đại hội không chỉ là dấu mốc mở đầu cho nhiệm kỳ vận hành bộ máy mới sau khi hoàn thành chủ trương sắp xếp các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng trực thuộc MTTQ Việt Nam, mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác mặt trận để đáp ứng kỳ vọng của nhân dân trong kỷ nguyên phát triển mới.
Thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm tăng cường và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy quyền làm chủ của nhân dân… Việc thành lập Đảng bộ MTTQ, các đoàn thể Trung ương trực tiếp lãnh đạo 5 tổ chức chính trị - xã hội và 29 hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ đã góp phần nâng cao vị thế, vai trò và uy tín của MTTQ Việt Nam trong hệ thống chính trị.
Tuy nhiên, cùng với vị thế được nâng lên là yêu cầu nhiệm vụ ngày càng lớn. Trong bối cảnh đất nước đứng trước thời cơ phát triển mới, công tác mặt trận không thể dừng ở phương thức hoạt động truyền thống mà phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, hướng về cơ sở, gần dân và sát dân hơn.
Theo Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, một trong những bài học quan trọng được đúc kết từ thực tiễn là bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng luôn là nhân tố quyết định hiệu quả hoạt động của MTTQ. Thực tế cho thấy, ở đâu chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước được quán triệt sâu sắc, ở đâu vai trò của khối đại đoàn kết toàn dân tộc được coi trọng thì ở đó công tác mặt trận phát huy hiệu quả.
Cùng với đó, quan điểm “Dân là gốc” tiếp tục là yêu cầu xuyên suốt trong tổ chức và hoạt động của MTTQ. Điều này đòi hỏi công tác mặt trận phải thật sự xuất phát từ nhu cầu, lợi ích chính đáng của nhân dân; lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả hoạt động. Không chỉ tuyên truyền, vận động, MTTQ còn cần đóng vai trò là cầu nối tin cậy giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân; lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân để góp phần tạo đồng thuận xã hội.
Trong bối cảnh mới, yêu cầu đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của MTTQ càng trở nên cấp thiết. Đó là, hoạt động phải thực chất hơn, tránh hình thức; hướng mạnh về địa bàn dân cư, nơi trực tiếp phát sinh những vấn đề dân sinh cần giải quyết. Phương châm “khi dân cần mặt trận có, khi dân khó mặt trận sẵn sàng tham gia” cần trở thành hành động cụ thể trong từng hoạt động, từng phong trào.
Một yếu tố có ý nghĩa quyết định khác là xây dựng đội ngũ cán bộ mặt trận và đoàn thể thật sự tâm huyết, trách nhiệm, gần dân, hiểu dân và có khả năng tập hợp nhân dân. Trong điều kiện xã hội ngày càng phát triển, yêu cầu của người dân ngày càng cao, cán bộ mặt trận không chỉ cần năng lực vận động quần chúng mà còn phải có bản lĩnh, kỹ năng đối thoại, khả năng xử lý các vấn đề phát sinh từ thực tiễn đời sống. Bối cảnh mới cũng đặt ra yêu cầu phát huy mạnh mẽ hơn nữa sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc như một nguồn lực chiến lược cho phát triển đất nước.
Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là điều kiện quan trọng để củng cố đồng thuận xã hội, tạo nền tảng thực hiện các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045. Trong hành trình đó, công tác mặt trận cần tiếp tục đổi mới toàn diện về tổ chức, nội dung và phương thức hoạt động theo hướng thiết thực, hiệu quả, bám sát thực tiễn cuộc sống và lợi ích chính đáng của nhân dân.
Chỉ khi thật sự gần dân, hiểu dân và đồng hành cùng nhân dân, MTTQ mới tiếp tục phát huy được vai trò nòng cốt trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc - nguồn sức mạnh đã làm nên những thắng lợi của đất nước trong suốt chiều dài lịch sử và tiếp tục là động lực cho chặng đường phát triển phía trước.
