Rắc rối quanh chuyện nhận con nuôi. Bài 2: Thích ứng với xu hướng mới

Sau 2 thập kỷ bùng nổ, các quốc gia cho con nuôi bắt đầu thực hiện các biện pháp thắt chặt việc cho người nước ngoài nhận con nuôi. Một xu hướng mới xuất hiện, các nước có truyền thống nhận nhiều con nuôi phải điều chỉnh theo hướng cải thiện hiệu quả của các cơ quan phụ trách nhận con nuôi và khuyến khích việc nhận con nuôi từ trong nước.

Định hình xu hướng mới

Trên thế giới, số vụ nhận con nuôi nước ngoài bắt đầu giảm từ năm 2005 và xu hướng này vẫn tiếp tục trong thời gian tới. Tại Mỹ, từ 7.000 trường hợp năm 1990, số con nuôi nước ngoài đã lên tới mức đỉnh điểm 23.000 trường hợp năm 2004 và giảm xuống còn 19.411 năm 2007, trong đó số con nuôi người Trung Quốc vẫn lớn nhất, tiếp theo là Guatemala và Nga.

Cặp vợ chồng hạnh phúc vì được làm cha mẹ một trẻ Ethiopia nghèo.

Nhằm ngăn ngừa nạn bắt cóc trẻ em, cuối năm 2007, Chính phủ Trung Quốc đã xây dựng Kế hoạch quốc gia về hành động chống buôn bán người, với sự tham gia của 24 cơ quan chính phủ và thành lập các cơ chế cấp quốc gia với các khoản tài chính lớn. Trong những năm gần đây, Trung Quốc cũng đã hạn chế đối tượng có thể nhận con nuôi, loại trừ các cha mẹ nuôi sống độc thân, những người bị bệnh béo phì hoặc đang dùng thuốc chống suy nhược. Thời gian chờ đợi để được nhận con nuôi ở Trung Quốc cũng tăng từ 9 tháng lên hơn 2 năm.

Với việc ký Hiệp ước La Haye về con nuôi, Chính phủ Guantemala hy vọng các vụ bắt cóc trẻ em để cho làm con nuôi sẽ giảm. Bên cạnh đó, đầu năm 2008, Guantemala cũng thông qua luật về con nuôi, theo đó chính phủ sẽ đóng vai trò lớn hơn, lý lịch của trẻ được xem xét chặt chẽ hơn, còn các khoản tiền lớn mà các luật sư tư nhân vẫn nhận từ 28 năm qua sẽ không còn nữa. Tháng 7-2008, Guantemala thông báo tạm dừng 2.300 hồ sơ nhận con nuôi của các cặp vợ chồng Mỹ trong ít nhất một tháng để điều tra về những cáo buộc rằng phụ nữ Guantemala bị dụ dỗ bán con để người nước ngoài nhận làm con nuôi.

Tại Campuchia, việc cho người nước ngoài nhận con nuôi bị nghiêm cấm sau nhiều vụ xì căng đan về con nuôi. Nhiều người môi giới con nuôi bị phát hiện là những kẻ buôn người. Có trường hợp, bà mẹ đẻ tạm thời đưa con vào trại mồ côi để con cái được nuôi dưỡng và chăm sóc, sau đó trở lại tìm trẻ để cho người nước ngoài nhận nuôi.

Nga là một trong số khá nhiều nước có những giải pháp khuyến khích nhận con nuôi từ trong nước. Năm 2007, lần đầu tiên kể từ khi Nga mở cửa cho việc nhận con nuôi quốc tế, số trẻ em Nga được nhận làm con nuôi ở trong nước đã tăng so với số con nuôi nước ngoài. Sau khi chiến tranh Triều Tiên kết thúc năm 1953, Hàn Quốc đã cho hơn 150.000 trẻ mồ côi đến sống với các gia đình phương Tây, chủ yếu là Mỹ. Người Hàn Quốc có định kiến về việc nhận con nuôi, không muốn nuôi những đứa con không phải do mình sinh ra. Thế nhưng, ngày càng có nhiều ý kiến kêu gọi chấm dứt việc cho người nước ngoài nhận con nuôi và khuyến khích các gia đình Hàn Quốc nhận con nuôi từ trong nước.

Một “peace corps” kiểu Pháp

Mỗi năm, các gia đình Pháp nhận từ 3.000 - 4.000 con nuôi. Hiện 25.000 người Pháp đã có giấy phép vẫn đang chờ được “bật đèn xanh” để tìm trẻ ở nước ngoài nhận làm con nuôi. Số vụ nhận con nuôi là người nước ngoài ở Pháp đã giảm gần 1/4 kể từ năm 2005. Từ năm 2006 - 2007, số con nuôi nước ngoài được các cặp vợ chồng Pháp nhận nuôi đã giảm 20%. Trong khi đó, số con nuôi nước ngoài được các cặp vợ chồng Italia nhận nuôi lại tăng 9%.

Trong một báo cáo trình tổng thống Pháp hồi tháng 3-2008, các chuyên gia giải thích rằng cuộc cải cách về con nuôi thực hiện năm 2005, trong đó có biện pháp thành lập Cơ quan nhận con nuôi Pháp đã làm suy yếu hệ thống xin con nuôi của Pháp. Các cơ quan chức năng phụ trách về con nuôi của Pháp quá yếu kém, với một hệ thống hành chính nặng nề, phức tạp và kém hiệu quả.

Chính trong bối cảnh như vậy, tháng 7-2008, Quốc vụ khanh phụ trách nhân quyền Pháp Rama Yade đã nêu ý tưởng thành lập một “đoàn thiện nguyện hòa bình” (peace corps) bao gồm những thanh niên, sinh viên tình nguyện, nhằm giúp các gia đình Pháp thực hiện các thủ tục nhận con nuôi ở nước ngoài. Việc thành lập phái đoàn này xuất phát từ ý tưởng “peace corps” của Mỹ, do Tổng thống Kennedy thành lập năm 1961, gồm các thanh niên tình nguyện thực hiện các nhiệm vụ nhân đạo trên thế giới. Dự án “peace corps” kiểu Pháp do Bộ Ngoại giao và các công ty tư nhân tài trợ. Mỗi năm, “hội nghị các nhà tài trợ” sẽ được nhóm họp nhiều lần để tìm kiếm tài chính cho hoạt động của các phái đoàn này.

Để hình thành và đào tạo cho đội ngũ thanh niên tình nguyện viên, Chính phủ Pháp sẽ ký một thỏa thuận với Tổ chức Những người tình nguyện vì phát triển (AFVP), một tổ chức của Pháp hoạt động trong lĩnh vực tình nguyện quốc tế từ 45 năm qua. Những thanh niên trẻ trong “peace corps” kiểu Pháp sẽ được đào tạo và gửi ra nước ngoài để hỗ trợ các gia đình Pháp nhận con nuôi. Những người tình nguyện này sẽ được đặt bên cạnh các đại sứ quán Pháp và có nhiệm kỳ công tác 2 năm.

Dự kiến, đoàn thiện nguyện hòa bình của Pháp sẽ được triển khai ở 74 quốc gia. Đầu tiên là vào tháng 8-2008 ở Phnôm Pênh - nơi các cặp vợ chồng người Pháp gặp nhiều khó khăn trong việc xin con nuôi (chỉ khoảng 20 hồ sơ thành công năm 2007). Đến tháng 10-2008, các đoàn thiện nguyện hòa bình sẽ được triển khai thêm ở 4 quốc gia nữa và kể từ năm 2009, sẽ hiện diện ở 20 quốc gia. 

Bên cạnh việc cải thiện khả năng nhận con nuôi ở nước ngoài, Pháp cũng khuyến khích nhận con nuôi ngay từ trong nước. Điều này xuất phát từ thực tế là ngay ở Pháp, số trẻ em bị bỏ rơi cũng khá nhiều, khoảng 800 trẻ/năm.

Thắt chặt cơ chế nhận con nuôi để hạn chế nạn bắt cóc và buôn bán trẻ em là xu hướng tất yếu. Nhưng các chuyên gia ước tính trên thế giới vẫn còn khoảng 143 triệu trẻ mồ côi. Các em rất cần được chăm sóc trong một mái ấm gia đình, cho dù gia đình đó ở trong hay ngoài nước.

Hà Vy (tổng hợp)

- Bài 1: Từ một vụ bắt cóc trẻ em

Các tin, bài viết khác

Chuyện đó đây

Dùng chùm tia sáng phát Internet

Dùng cáp quang để truyền dẫn Internet từ lâu đã phổ biến trên thế giới. Mới đây, Công ty Alphabet X đã áp dụng công nghệ mới để truyền tải Internet tốc độ cao, tức cáp quang nhưng không có vỏ cáp. 

Chính trường thế giới

Chiến dịch tranh cử khó khăn

Trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ sụt giảm mạnh chỉ 5 tuần trước bầu cử Quốc hội, những người đứng đầu Liên minh Dân chủ/Xã hội Cơ đốc giáo (CDU/CSU) của Đức ngày 21-8 đã tổ chức một sự kiện đáng chú ý tại Trung tâm Tempodrom ở thủ đô Berlin nhằm thu hút sự ủng hộ của cử tri dành cho ứng cử viên thủ tướng chung của liên đảng: Chủ tịch CDU đồng thời là Thủ hiến bang Nordrhein-Westfalen, ông Armin Laschet.