Sự thật đánh bật những tiếng nói lạc điệu - Bài 1: Tất cả vì lợi ích của người dân

Đường mở, dân hưởng lợi

Sáng một ngày cuối tuần giữa tháng 5, ông Trần Văn Biển (ngụ phường Thạnh Mỹ Tây, TPHCM) đưa mấy người bà con cùng quê Bắc Giang đi trải nghiệm tàu điện, rồi dừng chân tham quan Công viên Lịch sử Văn hóa Dân tộc. Ngồi trên khoang tàu hiện đại, nhìn ngắm thành phố qua ô cửa kính, ai cũng trầm trồ.

Với ông Biển, chuyến tàu này mang một ý nghĩa rất khác. Trước đây, mỗi lần muốn đến công viên này, ông phải chạy xe máy hơn 30 phút dưới trời nắng nóng, khói bụi. Từ khi có tuyến metro, những lúc muốn tìm chút thảnh thơi, ông lại thong dong ngồi tàu điện để cảm nhận sự thay đổi kỳ diệu của phố xá, nơi những mảng xanh và các khu đô thị mới đang ngày càng mở rộng, căng tràn sức sống. Ông Biển trải lòng: “Tôi từng chần chừ trong việc bàn giao mặt bằng khi dự án đi qua phường Thạnh Mỹ Tây. Ban đầu, tôi khó chịu vì ngại thay đổi, nhưng giờ thấy giao thông hiện đại, dân mình đi lại thuận tiện thế này, tôi thấy mình nhận tiền đền bù, bàn giao mặt bằng ngày đó là quyết định đúng”.

Khu vực xung quanh sân bay Tân Sơn Nhất từng là điểm nóng ùn tắc giao thông trong các dịp lễ, tết; nhưng dịp lễ 30-4, 1-5 vừa qua, việc lưu thông qua hầm chui Trần Quốc Hoàn - Phan Thúc Duyện đã thông thoáng hơn rất nhiều. Dự án đường nối Trần Quốc Hoàn - Cộng Hòa đang từng bước phát huy hiệu quả, góp phần giảm ùn tắc trên các tuyến đường ra vào sân bay Tân Sơn Nhất. Đằng sau sự thuận tiện hôm nay là quá trình giải phóng mặt bằng kéo dài do một số hộ dân chưa đồng thuận. Cũng trong thời điểm đó, trên không gian mạng xuất hiện những thông tin suy diễn, quy chụp rằng thành phố mở đường để “đẩy giá đất”, làm công viên để “chia chác đất vàng”.

Không chỉ riêng công trình này, dự án mở rộng đường Dương Quảng Hàm, dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, cụm trường học đạt chuẩn quốc gia trên khu đất công trình công cộng phường 6, quận Tân Bình (trước đây) hay Công viên số 1 Lý Thái Tổ… cũng từng bị xuyên tạc tương tự.

Song, thực tế cho thấy những công trình sau khi hoàn thành đều phục vụ trực tiếp người dân. Đường Dương Quảng Hàm mở rộng giúp giảm kẹt xe, người dân đi lại an toàn hơn. Công viên số 1 Lý Thái Tổ trở thành không gian sinh hoạt cộng đồng, nơi người dân đến tưởng nhớ những nạn nhân của đại dịch Covid-19. Cụm trường học tại khu đất công cộng phường 6, quận Tân Bình (trước đây) giải quyết nhu cầu học tập cho hàng ngàn học sinh trên địa bàn.

Ông Trần Minh Sỹ, người thường xuyên lưu thông qua đường Dương Quảng Hàm, chia sẻ, trước đây khu vực này thường xuyên ùn tắc giao thông, nhất là vào giờ cao điểm. Nay đường rộng hơn, việc đi lại thuận tiện hơn nhiều. Ông mong thành phố tiếp tục hoàn thiện các đoạn còn lại để giao thông đồng bộ.

Trở lại tuyến metro số 1, khi các chuyến tàu bắt đầu vận hành, hiệu quả mang lại là rất rõ rệt. Người dân có thêm lựa chọn đi lại nhanh chóng, an toàn; áp lực giao thông giảm dần; nhiều khu vực dọc tuyến metro cũng mở ra cơ hội phát triển mới. Tương tự, dự án đường Vành đai 3 khi hoàn thành sẽ kết nối TPHCM với các tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, góp phần làm giảm áp lực cho nội đô, tạo dư địa phát triển cho nhiều khu vực mới. Điều đó cho thấy, hạ tầng luôn phải đi trước để mở đường cho phát triển. Và người hưởng lợi trực tiếp mỗi ngày chính là người dân.

Đồng thuận để thành phố phát triển

Không khó để nhận ra mục đích của những thông tin xuyên tạc: muốn tạo ra sự hoài nghi, chia rẽ giữa nhân dân với chính quyền trong quá trình triển khai các dự án trọng điểm. Thế nhưng, suốt hành trình phát triển của thành phố mang tên Bác, quan điểm “dân làm gốc” luôn là định hướng xuyên suốt. Hơn hai thập niên qua, phong trào vận động nhân dân hiến đất mở hẻm đã thể hiện điều này. Khi lợi ích chung hiện hữu qua những con hẻm rộng rãi, xe cứu thương có thể vào tận nhà, việc kinh doanh thuận lợi hơn, người dân sẵn sàng hiến phần đất của mình để địa phương mở rộng hạ tầng.

Điều mà các đối tượng thù địch thường bấu víu để kích động chính là công tác giải phóng mặt bằng - vấn đề dễ phát sinh ý kiến trái chiều. Thực tế, thành phố đang từng bước hoàn thiện cách làm. Các quy hoạch đều được công khai để người dân theo dõi, các dự án khi có chủ trương đều được địa phương tổ chức đối thoại, lấy ý kiến của người dân. Đặc biệt, đơn giá bồi thường ngày càng sát thực tế hơn, việc tái định cư cũng được tính toán phù hợp hơn để cuộc sống của người dân không bị xáo trộn quá nhiều.

Đồng thời, các cơ quan dân cử tăng cường giám sát, cơ quan chức năng xử lý nghiêm sai phạm nếu có. Chẳng hạn, UBND phường Bình Trưng đang khẩn trương chuẩn bị cho hội nghị gặp gỡ, trao đổi với người dân về dự án Khu liên hợp Thể dục thể thao Quốc gia Rạch Chiếc để thông tin về công tác kiểm đếm, lập hồ sơ bồi thường giải phóng mặt bằng cũng như các thông tin liên quan về các ý kiến, kiến nghị của người dân gửi gắm từ buổi đối thoại đợt trước. Sự công khai, minh bạch từng bước như vậy nhận được sự đồng thuận rất lớn của người dân.

Sau nhiều năm nghiên cứu về quy hoạch đô thị, ThS Vũ Sơn, Viện Nghiên cứu tư vấn phát triển vùng, Đại học Kinh tế TPHCM, cho rằng, cần nhìn các dự án trong tổng thể dài hạn. Việc thu hồi đất ở một thời điểm có thể gây xáo trộn, nhưng lợi ích lâu dài là hạ tầng tốt hơn, môi trường sống cải thiện, cơ hội việc làm tăng lên. Ngược lại, nếu không triển khai các dự án hạ tầng, cái giá phải trả rất lớn: ùn tắc kéo dài, ngập nước, ô nhiễm môi trường, sức cạnh tranh đô thị suy giảm. Người chịu tác động trực tiếp vẫn là người dân. “Trong quá trình thực hiện, vẫn có những trường hợp chưa đồng thuận hoặc chính sách cần tiếp tục điều chỉnh cho phù hợp thực tiễn. Đây là điều bình thường trong quá trình phát triển, không thể từ những vướng mắc cụ thể mà suy diễn thành “lợi ích nhóm”, ThS Vũ Sơn phân tích.

Từ những tuyến metro, vành đai đến công viên, trường học, mỗi công trình hoàn thành đều góp phần đem đến sự đổi thay cho diện mạo đô thị và chất lượng sống của người dân thành phố. Những công trình ấy cũng cho thấy hiệu quả của công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng khi được thực hiện công khai, minh bạch, đặt lợi ích của người dân làm trung tâm. Trong buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh, định hướng quy hoạch TPHCM giai đoạn 2025-2050, tầm nhìn 100 năm, thành phố hướng tới siêu đô thị bền vững, sáng tạo, đáng sống. Để hiện thực hóa mục tiêu ấy, bên cạnh việc quy hoạch các dự án quy mô lớn, thành phố cần tiếp tục làm tốt hơn công tác dân vận, đối thoại, công khai minh bạch để người dân tin tưởng, đồng hành trong triển khai và trực tiếp thụ hưởng thành quả phát triển của thành phố mang tên Bác.