Ươm mầm sáng tạo

Nhiều đề tài tham gia vòng chung kết hội thi Nghiên cứu khoa học kỹ thuật (KHKT) dành cho học sinh phổ thông năm 2015 của TPHCM đã tạo sự ngạc nhiên bởi ý tưởng sáng tạo, gần gũi thực tế và tính ứng dụng cao.

Từ những ý tưởng độc đáo…

Là một trong những đề tài thể hiện ý tưởng sáng tạo độc đáo, gian hàng trưng bày máy quét cầm tay chống gian lận thi cử bằng thiết bị công nghệ cao do học sinh lớp 8 Trường TH-THCS-THPT Việt - Úc làm chủ đề đã thu hút khá đông học sinh phổ thông tham quan. Để cho ra sản phẩm này, dưới sự hướng dẫn của giáo viên, Ngô Đức Huy và Võ Trần Công Nguyên đã dày công đầu tư, nghiên cứu về thực trạng gian lận thi cử bằng thiết bị công nghệ cao diễn ra tinh vi. Theo Ngô Đức Huy, sử dụng máy quét cầm tay này cùng với cổng quét bằng cảm biến từ trường, cảm biến hồng ngoại sẽ phát hiện thí sinh mang theo thiết bị để quay cóp bài. Máy quét này có thể phát hiện cả những thiết bị siêu nhỏ và ở chế độ không hoạt động. So với những thiết bị đang có trên thị trường như camera, máy quan sát… thì sản phẩm này có tính ứng dụng thực tiễn cao, góp phần phòng chống gian lận thi cử bằng thiết bị công nghệ cao đang có xu hướng gia tăng trong những kỳ thi quan trọng. Tuy kết quả còn hạn chế và phải đầu tư thêm giải pháp công nghệ cao, nhưng ý tưởng độc đáo và sự dấn thân cho đề tài đã giúp học sinh thu thập nhiều kiến thức, trải nghiệm đam mê nghiên cứu khoa học, vận dụng những điều đã học vào thực tế.

Đề tài “Xe lăn tích hợp, vượt địa hình lên xuống cầu thang ứng dụng hệ thống cân bằng động mới và bánh dạng xích” của học sinh Trường chuyên Lê Hồng Phong đoạt giải nhất

Tương tự, nhiều đề tài gần gũi với thực tế cũng được các “nhà khoa học trẻ” đầu tư công phu, sưu tầm tư liệu, nghiên cứu vật liệu và ứng dụng công nghệ mới để tạo ra những sản phẩm có giá trị sử dụng cao. Điển hình như chổi phát quang dành cho công nhân vệ sinh; kính tự làm sạch tòa nhà cao tầng; phao cứu sinh gọn nhẹ - thời trang đeo trên tay và đáp ứng mọi lứa tuổi… Tự tin với sản phẩm “Phao cứu sinh mini T&T”, Nguyễn Hoàng Bảo Trâm, Nguyễn Thị Ngọc Tuyết (học sinh lớp 11D1, Trường THPT Trần Văn Giàu) giới thiệu: “Phao cứu sinh này được thiết kế như chiếc đồng hồ đeo tay, thích hợp khi đi du lịch ở môi trường nước. Khi gặp trường hợp khẩn cấp, người dùng chỉ cần vặn van để bơm khí nén vào phao. Phao sẽ bung ra và chúng ta có thể nổi trên mặt nước bằng cách sử dụng một hoặc hai tay giữ phao”.

Hòa vào niềm đam mê, trải nghiệm nghiên cứu khoa học, nhiều học sinh đã chọn những đề tài khó thuộc lĩnh vực y học, sinh học… Từ những chất liệu, nguyên liệu, dược liệu gần gũi với cuộc sống, các “nhà nghiên cứu trẻ” đã sáng chế ra nhiều sản phẩm, loại thuốc có thể chữa lành vết thương, chữa bệnh xương khớp… Là học sinh lớp 11 chuyên Sinh Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, Trâm Anh và Thanh Tuấn đã bắt tay nghiên cứu “Ứng dụng máy học trong việc dự đoán nguy cơ mắc ung thư vú từ nhũ ảnh”. Để làm dự án này, ngoài nghiên cứu, tìm dữ liệu, hai em phải nhờ sự hỗ trợ của các chuyên gia khoa học, y khoa ở các Bệnh viện Ung bướu, ĐH Y Dược TPHCM.

Đến dự án mang tính nhân văn

 

Khởi động từ giữa tháng 6-2015, sân chơi nghiên cứu KHKT dành cho học sinh trung học TPHCM đã thu hút hàng trăm đề tài dự thi từ cấp trường. Ở cấp thành phố, có 450 đề tài được tuyển chọn và 41 đề tài xuất sắc nhất có nội dung mới lạ, ý tưởng sáng tạo cao đã vào đến chung cuộc.

 

Bên cạnh những đề tài gắn với lĩnh vực khoa học tự nhiên, ứng dụng công nghệ mới…, học sinh còn đầu tư cho những dự án mang tính cộng đồng và thể hiện tính nhân văn cao khi hướng tới những sản phẩm chăm sóc, hỗ trợ người khuyết tật. Từ thực tế giao lưu với trẻ em bị khiếm thính và không hiểu những cử chỉ minh họa bằng tay của các em, hai học sinh Nguyễn Lê Hồng Hằng, Nguyễn Xuân Hoàng Thoa (Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong) đã chung ý tưởng thực hiện đề tài “Chuyển đổi thành ngôn ngữ thông thường thông qua nhận diện cử chỉ bàn tay”. Mục đích là nhằm đơn giản hóa giao tiếp, giữa người khiếm thính, khuyết tật về ngôn ngữ với người bình thường và giúp họ hòa nhập với xã hội. Đề án đã chuyển đổi thủ ngữ thành dòng văn bản hiện trên màn hình, đồng thời nhận dạng giọng nói, rồi xuất lại thành văn bản. Tính đến nay, chương trình đã nhận diện được 20 chữ cái, đồng thời phát triển thuật toán có thể theo dõi và phân tích chuyển động của đối tượng. Đề tài hướng tới mục tiêu xây dựng thư viện nhận diện cử chỉ bàn tay, với tính ứng dụng rộng rãi, giúp người khiếm thị dễ dàng giao tiếp với máy tính…

Tương tự, nhiều đề tài khác như “Xe lăn tích hợp, vượt địa hình lên xuống cầu thang ứng dụng hệ thống cân bằng động mới và bánh dạng xích”; “Phương pháp viết chữ bằng suy nghĩ”… cũng có ý nghĩa nhân văn, tính sử dụng cao. Trình bày ý tưởng thực hiện đề tài xe lăn tích hợp vượt địa hình lên xuống cầu thang, hai học sinh Phạm Thanh Trúc, Nguyễn Hoàng Ngân, lớp 12 Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, cho biết: “Tỷ lệ người già, người khuyết tật vận động ở Việt Nam chiếm tỷ lệ không nhỏ, nhưng cơ sở hạ tầng nước ta chưa phát triển thuận tiện cho họ. Ngoài đường sá gồ ghề, nhiều ổ gà, thì cầu thang bậc ở những tòa nhà cao tầng, bậc tam cấp nơi công cộng… chưa có lối đi riêng biệt dành cho xe lăn. Yêu cầu bức thiết là phải có phương tiện giúp người già, người khuyết tật vận động có thể di chuyển mà không cần sự hỗ trợ của người khác”. Điểm sáng của đề tài là hệ thống cân bằng động, tự động điều chỉnh để trọng tâm ghế luôn đặt trên bề mặt cầu thang, kết hợp với ưu điểm vượt trội của hệ thống bánh dạng xích cùng bộ giảm xóc. Điều mà chủ đề tài tâm đắc là các em đã nghiên cứu rất nhiều để xe lăn này có giá thành phù hợp với người Việt Nam và nếu thành công nó sẽ là món quà không phải xa xỉ với người khuyết tật.

Theo thầy Phạm Ngọc Tiến, Phó phòng Giáo dục trung học Sở Giáo dục - Đào tạo TPHCM, Phó Trưởng ban tổ chức cuộc thi, cuộc thi năm nay đã lan tỏa rộng hơn năm trước và các đề tài ở vòng chung kết có tính ứng dụng cao, sử dụng được ngay, giá thành rẻ hơn so với thị trường. Ở sân chơi trải nghiệm này, học sinh được phát huy ý tưởng sáng tạo, nuôi dưỡng đam mê nghiên cứu KHKT và những hạt mầm này sẽ phát triển tốt hơn ở bậc học tiếp theo.

KHÁNH BÌNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Học sinh Trường THPT Đào Duy Anh (quận 6) trong một giờ học trong năm học 2020-2021

Thành phố Hồ Chí Minh đủ chỗ học cho học sinh sau tốt nghiệp THCS

Do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm học 2021-2022 trên địa bàn TPHCM chưa ấn định được ngày tổ chức. Trong khi đó, nhiều trường THPT ngoài công lập, trung tâm giáo dục thường xuyên, trường nghề đã có thêm nhiều chính sách ưu đãi cho học sinh. 

Hướng nghiệp - tuyển sinh

Giáo dục hội nhập

Trường Cao đẳng Kỹ nghệ II: Thành công từ cơ chế tự chủ

Tỷ lệ tuyển sinh chính quy ổn định; nhiều nghề đã tiệm cận và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế; cam kết việc làm cho học sinh sau khi tốt nghiệp; thu nhập bình quân của cán bộ, giáo viên tăng 5%-10% mỗi năm… là những điểm nhấn Trường Cao đẳng Kỹ nghệ II đạt được sau 5 năm tự chủ theo Quyết định 538/QĐ-TTg của Thủ tướng.

Văn hay chữ tốt

Trao giải “Văn hay chữ tốt” và “Lớn lên cùng sách”

Hội thi “Văn hay chữ tốt” cấp thành phố lần thứ 21 được tổ chức vào ngày 7-1 và hội thi “Lớn lên cùng sách” lần thứ 6 được tổ chức vào ngày 8-1 vừa qua đã khép lại thành công tại Lễ tổng kết trao giải sáng nay 15-1 tại TPHCM.

Giải thưởng võ trường toản

Giải thưởng Võ Trường Toản 2020: Những cống hiến trong sự nghiệp “trồng người”

Ghi nhận 4 trong số 50 gương nhà giáo là cán bộ, giáo viên được trao giải thưởng Võ Trường Toản 2020, chúng tôi nhận thấy các thầy cô là những giáo viên nhiệt huyết, say mê với nghề, có nhiều đóng góp trong công tác giáo dục, lan tỏa các sáng kiến hay về đổi mới phương pháp quản lý và tổ chức giảng dạy, được đồng nghiệp tin yêu, phụ huynh và học sinh kính trọng.

Học bổng nguyễn văn hưởng

Mong ước của người truyền lửa

Buổi sáng cuối tuần, các bác sĩ trẻ, sinh viên ngành y dược từng được nhận học bổng Nguyễn Văn Hưởng đã hẹn nhau đến thăm gia đình bác sĩ Tạ Trung Quấc, mạnh thường quân ủng hộ tài chính giúp sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vượt khó vươn lên trong học tập, thực hiện ước mơ khoác áo blouse trắng, trong hơn 10 năm qua. 

Giải thưởng tôn đức thắng

Hun đúc ngọn lửa sáng tạo

“Nếu không có bà Bé Ba, chắc giờ này chúng tôi đã bỏ cuộc và phá sản”, ông Phạm Thành Lộc, Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Thanh Bình, bộc bạch trong lúc dẫn chúng tôi đi thăm những mô hình trồng khí canh đầy ắp rau xanh ở huyện Củ Chi, TPHCM. 

Diễn đàn Chống bệnh thành tích trong giáo dục