Từ cam kết chính sách đến hành động của doanh nghiệp
Với chủ đề “Từ chính sách đến hành động”, Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu 2026 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp UBND tỉnh Nghệ An tổ chức nhằm hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới 5-6, Ngày Đại dương thế giới 8-6 cùng Tháng hành động vì môi trường năm 2026. Đây là diễn đàn đối thoại chính sách cấp quốc gia, nơi các cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp cùng trao đổi giải pháp bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Theo ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050 của Việt Nam đang được hiện thực hóa thông qua hệ thống chính sách ngày càng hoàn thiện cùng nhiều chương trình hành động từ trung ương đến địa phương. Bên cạnh vai trò của cơ quan quản lý, nhiều doanh nghiệp cũng chủ động xây dựng lộ trình giảm phát thải và triển khai các giải pháp thực chất.
Trong số đó, Vinamilk được ghi nhận là một trong những doanh nghiệp tiên phong thúc đẩy phát triển bền vững tại Việt Nam. Doanh nghiệp đã công bố mục tiêu hướng đến Net Zero vào năm 2050 và tham gia Sáng kiến Mục tiêu dựa trên Khoa học (SBTi - Science Based Targets initiative). Các mục tiêu giảm phát thải được xây dựng theo phương pháp luận SBTi, bao gồm cả mục tiêu ngắn hạn và định hướng dài hạn phù hợp với các chuẩn mực quốc tế. “Hiện tại, mục tiêu Net Zero của Vinamilk đã được công bố trên website của SBTi. Việc tham gia sáng kiến này giúp doanh nghiệp xây dựng mục tiêu và định hướng hành động giảm phát thải dựa trên cơ sở khoa học, phù hợp với các chuẩn mực quốc tế”, ông Lê Hoàng Minh, Giám đốc Điều hành Sản xuất kiêm Trưởng dự án Net Zero của Vinamilk cho biết.
Từng bước hiện thực hóa mục tiêu này, Vinamilk đã có những đơn vị đầu tiên đạt trung hòa carbon theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 14068-1 đối với phạm vi phát thải 1 và 2. Đáng chú ý, nhà máy và trang trại đầu tiên đạt trung hòa carbon của doanh nghiệp đều đặt tại Nghệ An - địa phương đăng cai diễn đàn năm nay.
Kiểm kê phát thải để tạo giá trị kinh tế
Trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị vận hành thí điểm sàn giao dịch carbon, việc kiểm kê và quản trị phát thải đang trở thành yêu cầu ngày càng quan trọng đối với cộng đồng doanh nghiệp. Theo thống kê, hiện có 2.166 cơ sở thuộc diện bắt buộc báo cáo phát thải khí nhà kính; trong đó 110 cơ sở phát thải lớn nhất đã được phân bổ hạn ngạch phát thải, chiếm khoảng 40% tổng lượng phát thải trực tiếp của cả nước.
Với quan điểm “không đo được thì không quản trị được”, Vinamilk đã triển khai kiểm kê khí nhà kính từ nhiều năm trước trên toàn hệ thống nhà máy và trang trại. Việc thu thập dữ liệu giúp doanh nghiệp xác định các nguồn phát thải trọng yếu, từ đó xây dựng các giải pháp cắt giảm cụ thể thay vì chỉ dừng ở những cam kết mang tính định hướng. Cách tiếp cận này cũng phù hợp với yêu cầu của Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 06/2022/NĐ-CP về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và phát triển thị trường carbon. “Việc chủ động tuân thủ và đi trước một bước giúp Vinamilk không chỉ giảm áp lực khi cơ chế hạn ngạch và giao dịch carbon đi vào vận hành, mà còn tận dụng cơ hội tối ưu chi phí ngay trong quá trình chuyển đổi”, ông Minh chia sẻ.
Theo đại diện Vinamilk, nhiều giải pháp giảm phát thải cũng đồng thời mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Chẳng hạn, bốn kho thông minh vận hành tự động giúp giảm gần 1.900 tấn CO₂ mỗi năm và tiết kiệm khoảng 70% năng lượng so với phương thức quản lý kho truyền thống sử dụng động cơ diesel. Tại các trang trại, hệ thống năng lượng mặt trời phục vụ nước nóng giúp tránh phát thải khoảng 278 tấn CO₂e mỗi năm, đồng thời giảm chi phí điện năng.
Bên cạnh đó, các cải tiến về bao bì như giảm độ dày vỏ chai sữa chua uống Probi, tối ưu thiết kế ống hút nhựa hay thay đổi nắp chai xuất khẩu đã giúp doanh nghiệp giảm khoảng 135 tấn CO₂ và tiết kiệm 48 tấn nhựa nguyên sinh mỗi năm. “Tất cả những giải pháp này, dù nhìn riêng lẻ có thể không lớn, nhưng khi được triển khai đồng bộ sẽ tạo ra hiệu quả đáng kể trong giảm phát thải và tối ưu chi phí sản xuất. Đây cũng là động lực để cộng đồng doanh nghiệp cùng đồng hành với Chính phủ trong lộ trình thực hiện mục tiêu Net Zero vào năm 2050”, ông Minh nhấn mạnh.
