Trong khi tỷ giá VND/USD niêm yết của các ngân hàng thương mại khá ổn định, thì trong vài ngày qua, tỷ giá trên thị trường tự do biến động mạnh, có lúc tăng lên đến trên 18.200 đồng/USD. Hôm qua, 21-4, trao đổi với báo chí tại Hà Nội, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Giàu (ảnh) nhận định đã có hiện tượng “găm giữ và làm giá” ngoại tệ trên thị trường tự do.
Thống đốc NGUYỄN VĂN GIÀU: Về chính sách quản lý ngoại hối, chúng ta đều biết hiện Ngân hàng Nhà nước đang điều hành chính sách tỷ giá linh hoạt và theo quan hệ cung – cầu. Mới đây, trong diễn đàn đầu tư tại Hồng Công, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đã nhấn mạnh quan điểm này. Trong quý 1 năm nay, chúng ta rất thuận lợi so với các năm trước, bởi lần đầu tiên Việt Nam xuất siêu khá lớn: 1,65 tỷ USD.
Nhưng đang có hiện tượng găm giữ và làm giá ở thị trường ngoại tệ tự do, diễn ra trong một vài ngày qua. Theo tôi có nhiều lý do dẫn đến tình trạng này, chẳng hạn như đánh giá về khủng hoảng kinh tế toàn cầu và thông tin về khủng hoảng có nhiều ý kiến trái ngược nhau. Tôi không bình luận về các ý kiến này, nhưng chính những ý kiến này đã gây ảnh hưởng tới thị trường. Sắp tới Ngân hàng Nhà nước sẽ có những văn bản chỉ đạo và phối hợp với các ngành hữu quan (như Bộ Công an, lực lượng quản lý thị trường, UBND các địa phương…) để xem xét xử lý vấn đề này.
- PV: Thưa Thống đốc, tỷ giá biến động trong khi có nhiều mặt hàng trên thị trường vẫn niêm yết giá bằng USD, nên đã gây nhiều rủi ro cho người mua hàng. Ngân hàng Nhà nước có ý kiến gì về vấn đề này?
Theo tôi, vấn đề này cần căn cứ vào quy định của pháp luật. Điều 22 Pháp lệnh Ngoại hối đã quy định rõ là không được phép niêm yết giá hàng hóa bằng ngoại tệ trên thị trường Việt Nam. Trong trường hợp muốn niêm yết giá bằng ngoại tệ, cần được sự cho phép của Thủ tướng Chính phủ. Các cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện hành vi phạm pháp luật thì cần xử lý nghiêm theo pháp luật.
- Để biện hộ cho việc niêm yết giá hàng hóa bằng ngoại tệ, một số DN nói rằng các DN trước đã làm mà không ai xử lý nên họ vẫn tiếp tục làm?
Đó là cách biện hộ khó chấp nhận được. DN hay người dân kinh doanh trong khuôn khổ pháp luật thì họ phải tuân thủ pháp luật. Mặt khác, các cơ quan chức năng cũng phải suy nghĩ đến vấn đề này để có hướng quản lý thật nghiêm minh.
- Biến động tỷ giá khiến có ý kiến cho rằng cần thực hiện biện pháp kết hối ngoại tệ, tức là yêu cầu các tổ chức nắm giữ ngoại tệ phải bán một tỷ lệ nhất định cho ngân hàng...
Vấn đề này đã được nhiều ngân hàng thương mại kiến nghị, nhưng theo Pháp lệnh Ngoại hối, có thực hiện kết hối ngoại tệ hay không là thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, chúng ta cũng đã từng áp dụng biện pháp kết hối ngoại tệ (giai đoạn 1999 - 2001), nên theo tôi cần thấy rằng đó cũng là điều bình thường.
Hiện nay, dự trữ ngoại hối quốc gia không thay đổi, chúng ta xuất siêu, quản lý nhà nước về ngoại hối chúng ta cũng ban hành đầy đủ các văn bản. Nhưng khi thực thi trong cuộc sống, có những diễn biến không phù hợp với pháp luật chưa được nghiêm trị. Sắp tới chúng tôi sẽ có biện pháp quyết liệt hơn. Ví dụ, trong hệ thống ngân hàng, nếu các đại lý, bàn thu đổi ngoại tệ nào không thực hiện đúng theo Quyết định 21 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, thì tới đây tôi sẽ buộc thu hồi ngay giấy phép hoạt động. Đồng thời, giám đốc chi nhánh ngân hàng thương mại nơi cấp giấy phép đó sai thì cũng sẽ bị xử lý. Vài ba hôm nữa Ngân hàng Nhà nước sẽ có văn bản về vấn đề này.
- Vừa qua, Chính phủ lại có thêm một số gói kích cầu thông qua hỗ trợ lãi suất. Thống đốc có nhận xét gì về cho vay kích cầu thời gian qua?
Đến nay, tôi đã đi làm việc, kiểm tra việc triển khai hỗ trợ lãi suất ở 21 tỉnh, thành phố. Qua đó, có thể nhận định rằng đó là một quyết định đúng đắn của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Một số người khó tính trước đây phê bình chính sách này, thì nay cũng cho rằng đây là chính sách đúng đắn và kịp thời. Nhưng tôi xin nhắc lại là chính sách hỗ trợ lãi suất theo Quyết định 131 chỉ tác động vào vốn ngắn hạn để nhằm đạt mục tiêu là giảm giá thành sản phẩm hàng hóa, duy trì sản xuất kinh doanh và việc làm. Điều này đã có tác động rất mạnh mẽ.
- Vậy với gói kích cầu thứ 2, hỗ trợ lãi suất đối với cho vay trung và dài hạn, dự kiến hệ thống ngân hàng sẽ giải ngân khoảng bao nhiêu tiền?
Theo tính toán ban đầu trên cơ sở đăng ký của các ngân hàng, gói kích cầu này sẽ giải ngân không quá 70.000 tỷ đồng từ nay đến cuối năm.
- Thời gian gần đây, TTCK có nhiều khởi sắc. Có ý kiến lo ngại rằng tiền đổ vào chứng khoán liệu có phải là từ nguồn vốn kích cầu hay không? Ngân hàng Nhà nước có kiểm soát được vấn đề này không?
Không nên cho rằng tiền từ chỗ này đổ sang chỗ kia. Vấn đề quan trọng là phải tạo được lòng tin cho thị trường chứng khoán. Riêng về cho vay chứng khoán, đến nay dư nợ ở các ngân hàng vẫn ở mức 6.900 tỷ đồng, so với đầu 2009 là không tăng. Còn vốn từ gói kích cầu hỗ trợ lãi suất, các ngân hàng cho vay theo dự án mà dự án đó khả thi thì hoàn toàn kiểm soát được. Không nên đặt vấn đề vốn kích cầu đổ vào chứng khoán, suy luận như thế là không nên và không có cơ sở.
Bảo Minh
