Việt Nam tiếp tục là lựa chọn ưu tiên
Phát biểu tại diễn đàn, bà Phan Thị Thắng, Thứ trưởng Bộ Công thương, cho biết Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu khoảng 15%-16% trong năm 2026, hướng tới kim ngạch đạt 546-550 tỷ USD.
Theo bà Phan Thị Thắng, với 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết và thực thi, môi trường đầu tư ổn định, năng lực sản xuất ngày càng nâng cao cùng vị trí địa kinh tế chiến lược tại Đông Nam Á, Việt Nam tiếp tục là lựa chọn ưu tiên trong chiến lược đa dạng hóa nguồn cung của các tập đoàn, nhà mua hàng quốc tế.
Thực tế tại triển lãm cho thấy sự hiện diện của nhiều tập đoàn bán lẻ, phân phối lớn như Walmart, H&M, Aeon, Lotte, Central Group, LuLu cùng nhiều nhà nhập khẩu chuyên ngành càng cho thấy rõ điều này.
Tuy nhiên, thị trường rộng hơn không đồng nghĩa đơn hàng sẽ tự động chảy về doanh nghiệp. Ông Alen Wei, Giám đốc tài chính H&M Production khu vực Trung Quốc và Đông Nam Á, cho biết Việt Nam hiện là một trong những thị trường cung ứng quan trọng của H&M Group.
Sau hơn 20 năm tìm nguồn hàng, tập đoàn đang hợp tác với hơn 40 nhà cung cấp và hơn 70 nhà máy tại Việt Nam. Hướng phát triển tiếp theo không đơn thuần là sản xuất nhiều hơn mà hình thành hệ sinh thái kết hợp năng lực sản xuất với công nghiệp thượng nguồn, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Ông Cha Ji Ho, Phó Tổng Giám đốc Trung tâm mua hàng Samsung Việt Nam, cho rằng tiêu chí lựa chọn đối tác đang dịch chuyển từ cạnh tranh chủ yếu bằng giá sang chất lượng, thời gian giao hàng và quản trị dữ liệu minh bạch. Đây cũng là lý do Samsung phối hợp Bộ Công thương hỗ trợ doanh nghiệp cải tiến sản xuất, đào tạo nhân lực và phát triển mô hình nhà máy thông minh. Cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng đang hiện hữu nhưng khả năng giữ được đơn hàng ngày càng phụ thuộc vào tốc độ nâng cấp của chính doanh nghiệp.
Hỗ trợ đúng thay vì dàn trải
Những yêu cầu từ H&M, Samsung và nhiều tập đoàn thu mua toàn cầu cho thấy bài toán xuất khẩu không còn dừng ở kết nối người mua. Để biến cơ hội thành đơn hàng và quan hệ cung ứng lâu dài, doanh nghiệp phải chuyển từ lợi thế lao động, giá thành sang cạnh tranh bằng năng lực sản xuất, công nghệ, chất lượng, tốc độ và khả năng đáp ứng chuẩn mực toàn cầu. Vì vậy, hỗ trợ xuất khẩu cũng phải đi xa hơn xúc tiến thương mại, gắn mở thị trường với nâng cao năng lực doanh nghiệp.
Theo Bộ Công thương, mạng lưới thương vụ Việt Nam ở nước ngoài sẽ tiếp tục được phát huy để cập nhật nhu cầu thị trường, kết nối doanh nghiệp với nhà nhập khẩu, hệ thống phân phối; đồng thời hỗ trợ khai thác các FTA, cảnh báo phòng vệ thương mại và cập nhật yêu cầu về xuất xứ, truy xuất nguồn gốc, chuỗi cung ứng, phát triển xanh, phát thải carbon. Việc tiếp cận sớm các yêu cầu này giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh nguyên liệu, quy trình sản xuất và quản trị ngay từ đầu, qua đó giảm chi phí tuân thủ và tăng khả năng duy trì quan hệ với nhà mua hàng.
Phát biểu tại diễn đàn, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Công Vinh cho biết, thành phố xác định nâng cao năng lực tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu của doanh nghiệp là nhiệm vụ trọng tâm. Cùng với kết nối các tập đoàn mua hàng, hệ thống phân phối và nhà nhập khẩu, thành phố sẽ hỗ trợ doanh nghiệp khai thác FTA, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm giá trị gia tăng cao; đồng thời nâng chất lượng dự báo thị trường, cập nhật tiêu chuẩn và rào cản mới.
Trọng tâm là khảo sát năng lực doanh nghiệp để nhận diện những điểm yếu về công nghệ, quản trị, sản xuất, từ đó hỗ trợ đúng nhu cầu thay vì dàn trải. TPHCM cũng thúc đẩy liên kết theo cụm ngành, chuỗi giá trị, kết nối doanh nghiệp lớn với doanh nghiệp nhỏ và vừa; hỗ trợ chuẩn hóa sản xuất, số hóa, tự động hóa và nâng chất lượng nhân lực.
Trên nền tảng đó, doanh nghiệp vừa có thể giữ thị trường truyền thống vừa tiếp cận các phân khúc còn nhiều dư địa như sản phẩm xanh, Halal, kinh tế số và thương mại điện tử xuyên biên giới. Hoạt động xúc tiến cũng được chuyển dần sang kết nối theo nhu cầu cụ thể của người mua với những doanh nghiệp đủ khả năng đáp ứng.
Việc đưa hàng trăm nhà mua hàng quốc tế đến Việt Nam tìm nguồn cung song song với hỗ trợ doanh nghiệp nâng chuẩn cho thấy xúc tiến xuất khẩu đang chuyển từ “đưa hàng đi tìm thị trường” sang kết hợp “đưa thị trường đến doanh nghiệp” và chuẩn bị năng lực để doanh nghiệp bước vào thị trường đó.
Theo Thứ trưởng Phan Thị Thắng, nếu tận dụng tốt, dòng dịch chuyển chuỗi cung ứng không chỉ mang lại thêm đơn hàng mà còn tạo lực đẩy để doanh nghiệp Việt Nam trở thành mắt xích ổn định hơn trong mạng lưới sản xuất, phân phối toàn cầu.
