Lượng hồ sơ công chứng tăng đột biến
Gần đây, tại các Phòng Công chứng (PCC) của Nhà nước và các Văn phòng Công chứng của tư nhân (VPCC tư), số lượng hồ sơ của người dân và doanh nghiệp đến công chứng bỗng tăng đột biến so với trước. Vì sao có tình trạng này?
Chúng tôi có mặt tại PCC số 2 (ở đường Ngô Quyền quận 5) sáng 25-12, tuy không khí lễ hội của ngày Noel vẫn còn nhưng PCC vẫn rất đông người. Chị Nguyễn Thị Thắng, ngụ tại huyện Bình Chánh, đến đây công chứng, bộc bạch: “Tôi bán miếng đất cho bên mua, mới đây nghe báo chí thông tin rằng từ 1-1-2009 sẽ bắt đầu thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN), theo đó tôi là bên bán phải đóng thuế 25% trên số tiền lãi của tổng trị giá tài sản mà mình bán, tôi tranh thủ đi công chứng cho kịp thời hạn để không phải đóng thuế…”. Do người dân tập trung “chạy maratong” cho kịp thời gian trước ngày 1-1-2009 nên lượng hồ sơ công chứng tại hầu hết PCC và VPCC tư tăng 30%-40% so với tháng trước.
Tại PCC số 1 (ở đường Nguyễn Du quận 1), anh Nguyễn Quang Thắng, Trưởng PCC số 1, cho biết: “Trước đây, nhân viên PCC số 1 công chứng từ 120-150 hồ sơ/ngày, nhưng gần một tháng qua, lượng hồ sơ tăng đột biến lên tới 200-300 hồ sơ/ngày, do vậy cán bộ, nhân viên cũng phải tăng tốc làm việc để giải quyết kịp thời hồ sơ cho dân…”.
Theo anh Thắng, nguyên nhân khiến lượng hồ sơ tăng đột biến, là do người dân muốn làm hồ sơ mua bán nhà đất xong trước ngày 1-1-2009 để đỡ phải nộp thuế TNCN; tiếp nữa là do lãi suất ngân hàng giảm nên nhiều người làm hồ sơ công chứng để vay vốn trở lại và cũng vì thời điểm giáp tết, nhiều doanh nghiệp đang cần vốn ngân hàng để chi trả lương thưởng kịp thời cho nhân viên nên số lượng hồ sơ tăng nhanh…”. Tại quận Tân Bình, anh Nguyễn Trí Hòa, Trưởng PCC số 4, cho biết: “Hiện nay, PCC số 4 giải quyết 200-250 hồ sơ/ngày, tuy có tăng so với các tháng trước, song vẫn chưa nhiều bằng cùng kỳ so với năm ngoái…”.
Không chỉ ở các PCC nhà nước nhộn nhịp mà không khí tại các VPCC tư cũng đang “nóng dần lên” bởi lượng người đến công chứng ngày càng tăng. VPCC tư Nguyễn Thị Tạc ở quận Gò Vấp, tuy mới thành lập được 3 tháng qua, nhưng đã bắt đầu “ăn nên làm ra” bởi số người đến công chứng ngày càng đông. Chị Nguyễn Thị Tạc, Trưởng VPCC, cho biết: “Nếu tháng trước chúng tôi giải quyết khoảng 20 hồ sơ/ngày thì những ngày này phải giải quyết 30-40 hồ sơ/ngày. Theo tôi, đa số người dân đi làm hồ sơ là để kịp thời hạn trước khi thực hiện Luật Thuế TNCN. Tuy nhiên, 2 ngày gần đây, nghe thông tin trên báo đài cho biết có thể giãn thời gian thực hiện Luật Thuế TNCN nên số lượng người đến công chứng đã chựng lại…”. Anh Lê Văn Tươi, Trưởng VPCC tư Tân Bình, cũng cho biết: “Tháng trước, mỗi ngày chúng tôi giải quyết 20-30 hồ sơ/ngày, nay tăng lên 30-40 hồ sơ/ngày. Có nhiều nguyên nhân khiến lượng hồ sơ tăng, nhưng chủ yếu vẫn cho kịp trước ngày 1-1-2009…” .
Anh Nguyễn Hùng, một người kinh doanh bất động sản đang làm hồ sơ công chứng mua bán nhà đất, bày tỏ: “Về lâu dài thì tôi chưa dám khẳng định điều gì, thế nhưng trước mắt tôi thấy việc đóng thuế bất động sản lúc này là… lợi bất cập hại, bởi lẽ thị trường bất động sản vẫn đang đóng băng, nếu sắp tới doanh nghiệp và người dân phải gánh thêm khoản thuế TNCN thì thị trường bất động sản sẽ “đông lạnh” hơn.
Mặc dù người mua nhà đất không phải nộp thuế nhưng các chủ dự án, chủ đất sẽ tăng giá bán khiến giá cả tiếp tục bị đẩy lên cao nên cả bên bán lẫn bên mua đều gặp khó khăn. Theo tôi, nhà nước nên xem xét, cân nhắc lại thời điểm thực hiện Luật Thuế TNCN, trong đó có thuế trên lĩnh vực bất động sản…”.
Minh Ngọc
Quận Tân Phú TPHCM
Còn 700 giấy chủ quyền nhà, đất chưa có người đến nhận
Khác với nhiều phòng công chứng, lượng hồ sơ nhà đất nộp ở các quận, huyện vẫn ở mức bình thường. Ở các quận, huyện Tân Bình, Hóc Môn, Tân Phú,… lượng hồ sơ nộp vào dao động từ 25 đến 40 hồ sơ/ngày. Ông Nguyễn Trung Sơn, Phó Chánh văn phòng UBND quận Tân Bình, cho biết, số lượng hồ sơ này cũng bình thường so với các tháng trước đây, không tăng đột biến. UBND huyện Hóc Môn cũng cho biết, chỉ có số lượng hồ sơ về đất đai có nhích lên một chút, còn về giao dịch nhà ở, hợp thức hóa nhà vẫn diễn ra bình thường.
Lý giải về vấn đề không tăng đột biến hồ sơ nhà đất, bà Nguyễn Thị Ngọc Khuê, Trưởng Phòng Tài Nguyên và Môi trường quận Tân Phú, phân tích: Thuế thu nhập cá nhân đánh vào phần chênh lệch giá mua-giá bán và sau khi trừ đi chi phí, với thuế suất 25%. Hiện nay thị trường nhà đất đang trầm lắng, khoản chênh lệch giá mua, giá bán này không lớn, thậm chí nhiều trường hợp là con số âm. Để chuyển nhượng đất, nhà ở phải có người mua, người bán.
Vì đây là tài sản có giá trị không nhỏ, kiếm được người mua trong thời điểm này không phải là chuyện dễ. Vì vậy, rất hiếm các trường hợp mua bán nhà ở, đất ở kiểu chớp nhoáng để né thuế thu nhập cá nhân. Trường hợp nếu người bán nhà, đất không chứng minh được giá mua và các chi phí thì chỉ phải nộp với một mức thuế suất nhỏ là 2% trên giá bán.
Với mức thuế suất này, người bán vẫn chấp nhận được. Nguyên nhân thứ hai là biểu giá nhà đất do UBND TP ban hành áp dụng cho năm 2009 chỉ tăng trung bình chưa đến 10%, trừ trường hợp tại các khu vực mới được mở, phóng đường, làm hạ tầng giá đất có thể tăng gấp đôi, nhưng các trường hợp này lại không nhiều. Do đó, không có hiện tượng người dân đổ xô đi làm giấy tờ trước ngày 1-1-2009 để tránh thuế. Bà Khuê cũng cho biết thêm, Phòng Tài nguyên - Môi trường quận Tân Phú hiện còn gần 700 giấy chủ quyền nhà đất đang chờ người dân đến nhận. Nhiều trường hợp phòng đã mời người dân lên lấy giấy chứng nhận nhiều lần nhưng vẫn không có người đến nhận.
Tr.Th.
