Đạo diễn Lê Văn Duy: Vẽ người bằng ảnh và phim

SGGP
Những năm gần đây, trong các buổi sinh hoạt văn nghệ hay gặp gỡ của văn nghệ sĩ, thay vì dự phần vào câu chuyện, đạo diễn Lê Văn Duy chỉ chú tâm chụp hình chân dung người tham dự. Thật bất ngờ, những hình ảnh chân dung đó của Lê Văn Duy vừa được NXB Tổng hợp TPHCM ấn hành thành sách ảnh Những người bạn tôi quen.
Đạo diễn Lê Văn Duy: Vẽ người bằng ảnh và phim ảnh 1 Đạo diễn Lê Văn Duy 
Cuốn sách gồm 131 “người bạn” mà đạo diễn Lê Văn Duy quen. Mỗi người ông chọn ra 3 ảnh chân dung ưng ý nhất, không phân biệt lứa tuổi và sự nổi tiếng của từng người. Đặc biệt là Những người bạn tôi quen được in rất đẹp, bằng tiền túi của đạo diễn với mục đích kỷ niệm sinh nhật tuổi 75 của ông. Bên các chân dung, Lê Văn Duy đều giới thiệu sơ qua mối quan hệ của nhân vật với bản thân ông để tạo cơ duyên cho sự xuất hiện của họ trong cuốn sách. 
Chẳng hạn với chân dung nhà báo, nhà văn Huỳnh Dũng Nhân, ông viết: “Huỳnh Dũng Nhân là bạn học của em gái tôi, Dương Cẩm Thúy. Khi tôi lên cao nguyên làm phim, bất ngờ gặp Huỳnh Dũng Nhân cùng nhóm bạn ở TP Đà Lạt. Đó là hình ảnh đầu tiên của tôi về nhà báo, nhà văn Huỳnh Dũng Nhân. Sau này tôi có ghi hình Huỳnh Dũng Nhân trong một bộ phim tài liệu. Rồi cứ thế tôi tiếp tục thực hiện những ảnh chân dung về Huỳnh Dũng Nhân khi anh đã thành danh với rất nhiều tác phẩm văn học và báo chí”.
Không phải đến bây giờ đạo diễn mới chụp ảnh chân dung giới văn nghệ sĩ. Thời còn ở chiến khu, những tấm hình đen trắng của rất nhiều văn nghệ sĩ nổi tiếng đều do Lê Văn Duy chụp. Không những chụp ảnh, ông còn làm phim chân dung của nhiều người nổi tiếng ngay trong thời chiến và cả thời bình.
Đạo diễn Lê Văn Duy muốn thông qua chân dung của từng nhân vật cụ thể để khắc họa câu chuyện của một thời kỳ. Nếu mỗi tấm ảnh chân dung trong Những người bạn tôi quen gắn với kỷ niệm của đạo diễn, thì mỗi phim chân dung do ông thực hiện đều có những câu chuyện lần đầu được tiết lộ hoặc rất ít người biết đến. Chẳng hạn ông làm phim về nhạc sĩ Trịnh Công Sơn được quay từ những ngày sau 1975 cho đến lúc nhạc sĩ lâm trọng bệnh. Phim chỉ dài 20 phút có chi tiết đắt giá về ca khúc Em còn nhớ hay em đã quên, chính nhạc sĩ Trịnh Công Sơn nói bài hát này được viết theo “đặt hàng” của đồng chí Võ Văn Kiệt. 
Khi còn làm Giám đốc Hãng phim Nguyễn Đình Chiểu, đạo diễn Lê Văn Duy mong muốn thực hiện 100 phim chân dung các văn nghệ sĩ nổi tiếng. Ông cho rằng: “Rất nhiều nghệ sĩ nổi tiếng khi nhắc đến tên ai cũng biết nhưng hình ảnh của họ còn quá mờ nhạt trước công chúng. Tôi làm đề án xin kinh phí thực hiện với tiêu chí nghệ sĩ nào lớn tuổi làm trước, nhưng rồi bị trục trặc nên không thực hiện được. Đến nay, nhiều nghệ sĩ đã không còn nữa, đó là điều tôi day dứt khôn nguôi”.
Đạo diễn Lê Văn Duy cầm bút viết văn trước khi làm phim, nên lúc ông mới đến với nghệ thuật thứ bảy, đạo diễn gạo cội Mai Lộc nhận xét, Lê Văn Duy là “một nhà văn làm điện ảnh”. Sự nghiệp văn học nghệ thuật của Lê Văn Duy có hàng trăm bút ký, truyện ngắn, tiểu thuyết, phim tài liệu và phim truyện. Trong số đó có phim Đối thoại với quê hương về chân dung nhà văn Nguyễn Quang Sáng, nhạc sĩ Hoàng Hiệp đã sáng tác bài hát Trở về dòng sông tuổi thơ rất nổi tiếng.
Cá biệt, phim truyện Đời người hát rong (đạo diễn Nguyễn Mộng Long) do ông biên kịch từ truyện ngắn của Mạc Can được nhạc sĩ Trần Long Ẩn sáng tác bài Xin làm người hát rong. Bài hát này được lấy từ ý thơ mà đạo diễn Lê Văn Duy viết ở cuối kịch bản và nhờ nhạc sĩ Trần Long Ẩn phổ thành ca khúc để quay cảnh thả hoa đăng trong phim. Tuy nhiên, một thời gian dài không thấy nhắc tên Lê Văn Duy trong bài hát này. Hỏi thì ông nói, chân dung của ông được vẽ nên bằng phim, bằng tiểu thuyết chứ không phải được vẽ bằng một bài thơ.

HOÀNG NHÂN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Xin chào hạnh phúc

Xin chào hạnh phúc

Lên sóng lúc 20 giờ từ thứ hai đến thứ sáu hàng tuần trên kênh VTV3, series Xin chào hạnh phúc (Vietcomfilm sản xuất) gồm những phim ngắn có nội dung gần gũi hàm chứa những bài học sâu sắc.

Âm nhạc

Những xu hướng của J-pop trong năm 2021

Những năm gần đây, J-pop (nhạc pop Nhật Bản) đã gây được tiếng tăm ở một số nước châu Á, châu Âu và Mỹ, một phần nhờ sự bùng nổ của Internet. Nếu như đại dịch Covid-19 trong năm 2020 đã thúc đẩy quá trình J-pop chuyển đổi mạnh mẽ sang kỹ thuật số, thì J-pop 2021 dự đoán tiếp tục có nhiều thay đổi lớn để thích nghi.

Mỹ thuật

Sân khấu

Tìm “giờ vàng” cho sân khấu truyền hình

Nhiều năm qua, sân khấu truyền hình gần như hoạt động trong lặng lẽ, nguyên nhân phần lớn là vì giờ phát sóng thường rơi vào thời điểm khán giả đang đi làm, đi học, hoặc đang ngủ. Sự chiếm sóng ngày càng dày đặc của các chương trình giải trí hiện đại khiến số lượng người yêu thích sân khấu truyền hình giảm đi và mất dần.

Sách và cuộc sống

Trao tặng bộ sách 20 tựa cho gia đình nhà văn Sơn Nam

Nhân dịp tác phẩm Bà chúa Hòn - tiểu thuyết nổi tiếng của nhà văn Sơn Nam, là tựa sách thứ 20 tái bản với bìa mới được ra mắt; vào ngày 22-1, NXB Trẻ đã có chuyến thăm Nhà lưu niệm Sơn Nam tại TP Mỹ Tho, Tiền Giang để gửi tặng cho gia đình nhà văn Sơn Nam bộ sách Sơn Nam tái bản gồm 20 tựa sách.

Sáng tác

Giọng quê

Giữa thành phố gần 10 triệu dân, tôi lại gặp được nhiều đồng hương qua giọng nói chân chất, mộc mạc, bao nhiêu thương nhớ bỗng chốc hiện về. Thương người và thương quê!