Đẩy lùi bệnh thành tích từ trong ý thức

SGGPO
Căn bệnh thành tích đã không còn quá xa lạ đối với nhiều người trong chúng ta. Trên mọi phương diện, mọi lĩnh vực, bệnh thành tích đều có thể lây lan. Nó không giới hạn ở một con người cụ thể hay một lĩnh vực riêng lẻ nào. 

Trong một lần lướt Facebook, tôi tình cờ đọc được một câu chuyện khá buồn cười nhưng vô cùng ý nghĩa. “Trong tình hình đại dịch Covid-19, buổi lễ tổng kết năm học được tổ chức riêng theo lớp. Tại lớp 7E, có 32 em học sinh giỏi. Khi đọc tên lên nhận thưởng, chỉ còn sót lại một em ngồi bên dưới, cậu bé chăm chú hướng mắt theo dõi và vỗ tay chúc mừng. Sau buổi tổng kết, một nhà báo đang lấy tin tại trường liền ghé vào và phỏng vấn, mời em phát biểu cảm nghĩ. Cậu bé hồn nhiên trả lời, dù em không học giỏi bằng các bạn nhưng em vẫn có ước mơ. Em mơ một ngày nào đó, em sẽ làm thầy hiệu trưởng. Em muốn được ký giấy khen cho các bạn”.

Căn bệnh thành tích đã không còn quá xa lạ đối với nhiều người trong chúng ta. Trên mọi phương diện, mọi lĩnh vực, bệnh thành tích đều có thể lây lan. Nó không giới hạn ở một con người cụ thể hay một lĩnh vực riêng lẻ nào. Tuy nhiên, bệnh thành tích trong giáo dục lại là khối “ung nhọt” gây nhức nhối cho toàn xã hội và đất nước. Thi cử gian dối, chạy theo thành tích nên buông lỏng kỷ cương. Bằng giả, học giả, tiến sĩ rởm cứ thế tràn lan. "Trồng người" là việc trọng đại nhưng "trồng giả" sẽ không bao giờ thành công.

Do đâu căn bệnh thành tích xuất hiện trong ngành giáo dục? Có thể trả lời rằng, nếu cấp trên thích nghe thành tích, cấp dưới luôn sẵn sàng để tạo ra những thành tích cho cấp trên. Phòng giáo dục yêu cầu nhà trường sẽ thực hiện, hiệu trưởng ban lệnh thì giáo viên cứ thế mà theo. Từ nhỏ thành lớn, từ ít thành nhiều, từ xấu thành đẹp, tất cả đều có thể thay thế bằng những con số ảo miễn cấp trên đồng thuận.

Như ngôi trường tôi đã từng học cấp 2, khi còn theo học, hai chữ “trường đạt chuẩn quốc gia” cứ văng vẳng bên tai mỗi sáng thứ hai hằng tuần. Thầy hiệu trưởng luôn hô vang khẩu hiệu ấy trong bài nhắc nhở chung cho toàn trường. Một vài năm sau đó, trường tôi đạt chuẩn quốc gia thật. Tuy nhiên, khi vào cấp 3, nhiều người bạn của tôi đã tụt hạng một cách rõ rệt. Từ học sinh giỏi lớp 9, nhiều bạn “được” trở thành học sinh trung bình – yếu ngay trong học kỳ đầu của lớp 10.

Với quan điểm cá nhân, tôi thiết nghĩ, để giảm bệnh thành tích trong giáo dục thì việc dạy và thi cử cần độc lập với nhau. Nội dung kiến thức chuẩn mà bộ đã đề ra, giáo viên cần dạy đúng và đủ. Cần dẹp đi những chữ “đúng tiến độ” hay “đúng quy trình”. Việc thi cử cần thực hiện dựa trên năng lực của từng học sinh, với một barem cụ thể, một kho đề đạt chuẩn do Bộ Giáo dục - Đào tạo đề ra. Việc này còn phòng tránh được việc, giáo viên bộ môn cung cấp đề thi trước cho những học sinh học thêm. Nhưng hơn hết, giáo viên vẫn là người quan trọng nhất. Giáo viên cần dạy bằng con tim và lương tâm nghề nghiệp, không chịu sự chi phối của phòng giáo dục, sở giáo dục hay một vị hiệu trưởng nào. Có như thế, học sinh mới cảm thấy việc học trở nên nhẹ nhàng. Sách vở trở thành người bạn hơn là kẻ thù đối với học sinh.

Trong khoảng thời gian hiện tại, nhiều bậc phụ huynh vẫn đang miệt mài chở con đến các lớp học thêm. Thi cử gần kề nên nhiều bậc cha mẹ buộc con chạy cho kịp “dateline” cuối kỳ. Họ mong muốn con mình có được bảng điểm đẹp hơn con hàng xóm. Thật đáng buồn với tất cả những gì đang diễn ra.

Thành tích thì ngành nào cũng cần. Mọi công việc làm đều phải đi đến thành tích và người làm luôn cố gắng vì điều đó. Bệnh thành tích trong giáo dục là do lãnh đạo các cấp không dám, không muốn và không chấp nhận kết quả hiện tại nên báo cáo sai sự thật.  Không chỉ riêng bài đăng “Hãy trả em về đúng lớp”, vụ việc 193 bằng giả do Trường ĐH Đông Đô cấp bị phanh phui cũng vô cùng phù hợp với diễn đàn. Những câu chuyện này như hồi chuông thức tỉnh toàn xã hội.

Vì vậy, biết chấp nhận sự thật là điều mọi người cần có; cùng nhau chung tay, góp sức, cải thiện ý thức là điều mọi người cần thực hiện. Có như thế, căn bệnh trầm kha mang tên “thành tích” mới có thể được đẩy lùi.

Báo SGGP Online mở Diễn đàn Chống bệnh thành tích trong giáo dục. Mọi thông tin xin gửi về địa chỉ email: sggponline@sggp.org.vn

PHẠM HẢI MIÊN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hướng nghiệp - tuyển sinh

Không thả nổi xét tuyển đại học với quá nhiều phương thức

Kỳ thi tốt nghiệp THPT với mục tiêu “2 trong 1” năm nay tiếp tục nảy sinh nhiều bất cập. Việc đổi mới thi và tuyển sinh luôn là vấn đề nóng và cấp thiết. Sau khi Báo SGGP đăng bài “Kỳ tuyển sinh kỳ lạ”, rất nhiều ý kiến của các chuyên gia giáo dục, đại diện các trường đại học, phụ huynh học sinh gửi đến Báo SGGP bày tỏ mong muốn Bộ GD-ĐT cần có một nghiên cứu bài bản, có tầm nhìn xa.

Giáo dục hội nhập

Trường ĐH Bà Rịa- Vũng Tàu trở thành đại học "trẻ nhất" Việt Nam đạt chứng nhận QS STARS ™ 4 SAO

Ngày 26-10, Trường Đại học Bà Rịa – Vũng Tàu (BVU), thành viên của Tập đoàn Giáo dục Nguyễn Hoàng (NHG), chính thức được Tổ chức QS (Quacquarelli Symonds – Anh Quốc) trao Chứng nhận QS STARS TM 4 SAO. Với kết quả này, BVU là 1 trong 5 trường Đại học đạt 4 sao tại Việt Nam đồng thời là trường Đại học trẻ nhất vinh dự đạt được tiêu chuẩn này. Đặc biệt, trong 5 trường đạt chuẩn 4 sao QS Stars thì có 2 trường thuộc hệ thống Tập đoàn Giáo dục Nguyễn Hoàng. 

Văn hay chữ tốt

Trao giải “Văn hay chữ tốt” và “Lớn lên cùng sách”

Hội thi “Văn hay chữ tốt” cấp thành phố lần thứ 21 được tổ chức vào ngày 7-1 và hội thi “Lớn lên cùng sách” lần thứ 6 được tổ chức vào ngày 8-1 vừa qua đã khép lại thành công tại Lễ tổng kết trao giải sáng nay 15-1 tại TPHCM.

Giải thưởng võ trường toản

Giải thưởng Võ Trường Toản 2020: Những cống hiến trong sự nghiệp “trồng người”

Ghi nhận 4 trong số 50 gương nhà giáo là cán bộ, giáo viên được trao giải thưởng Võ Trường Toản 2020, chúng tôi nhận thấy các thầy cô là những giáo viên nhiệt huyết, say mê với nghề, có nhiều đóng góp trong công tác giáo dục, lan tỏa các sáng kiến hay về đổi mới phương pháp quản lý và tổ chức giảng dạy, được đồng nghiệp tin yêu, phụ huynh và học sinh kính trọng.

Học bổng nguyễn văn hưởng

Mong ước của người truyền lửa

Buổi sáng cuối tuần, các bác sĩ trẻ, sinh viên ngành y dược từng được nhận học bổng Nguyễn Văn Hưởng đã hẹn nhau đến thăm gia đình bác sĩ Tạ Trung Quấc, mạnh thường quân ủng hộ tài chính giúp sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vượt khó vươn lên trong học tập, thực hiện ước mơ khoác áo blouse trắng, trong hơn 10 năm qua. 

Giải thưởng tôn đức thắng

Hun đúc ngọn lửa sáng tạo

“Nếu không có bà Bé Ba, chắc giờ này chúng tôi đã bỏ cuộc và phá sản”, ông Phạm Thành Lộc, Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Thanh Bình, bộc bạch trong lúc dẫn chúng tôi đi thăm những mô hình trồng khí canh đầy ắp rau xanh ở huyện Củ Chi, TPHCM. 

Diễn đàn Chống bệnh thành tích trong giáo dục