Sâm Ngọc Linh - dược liệu chiến lược của Việt Nam
Phát biểu tại hội thảo, đại diện ban tổ chức nhấn mạnh, kể từ khi được phát hiện năm 1973 tại dãy núi Ngọc Linh, loài sâm đặc hữu này đã trải qua hơn nửa thế kỷ nghiên cứu và phát triển, dần khẳng định giá trị vượt trội về dược lý. Với hàm lượng saponin cao cùng nhiều hoạt chất sinh học quý hiếm, Sâm Ngọc Linh không chỉ được công nhận là sản phẩm quốc gia mà còn được xem là một trong những dược liệu chiến lược của Việt Nam.
Trong hành trình đó, khoa học và công nghệ đóng vai trò then chốt, đặc biệt trong việc định danh, bảo tồn và kiểm soát chất lượng. Các công nghệ hiện đại như DNA barcode hay phân tích metabolomics giúp phân biệt chính xác Sâm Ngọc Linh với các loài sâm khác, góp phần hạn chế tình trạng giả mạo trên thị trường. Đồng thời, việc phát hiện hàng chục hợp chất mới từ thân và lá sâm đã mở ra nhiều hướng đi cho phát triển sản phẩm ứng dụng.
Thực phẩm bổ dưỡng - Sâm Ngọc Linh Kontum K5
Từ nền tảng nghiên cứu đó, thị trường đang chứng kiến sự chuyển dịch rõ rệt từ nguyên liệu thô sang các sản phẩm chế biến sâu, tiện dụng. Nhiều dòng sản phẩm đã được phát triển đa dạng, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người tiêu dùng. Có thể kể đến các sản phẩm kết hợp giữa sâm và thực phẩm bổ dưỡng như Tổ Yến Sâm Ngọc Linh, hay các dòng đồ uống hiện đại như Thực phẩm bổ sung – nước tăng lực Sâm Ngọc Linh K5 Dâu Tây Đỏ, hướng đến nhóm khách hàng trẻ và năng động.
Bên cạnh đó, phân khúc cao cấp cũng ghi nhận sự xuất hiện của các sản phẩm như Sâm Ngọc Linh K5 Premium, nhấn mạnh giá trị dược liệu kết hợp với yếu tố trải nghiệm. Các sản phẩm truyền thống hơn như Sâm Ngọc Linh ngâm mật ong K5 hay Trà Sâm Ngọc Linh Kontum K5 tiếp tục được cải tiến về quy trình sản xuất, đóng gói và tiêu chuẩn chất lượng, giúp mở rộng khả năng tiếp cận tới nhiều nhóm người tiêu dùng khác nhau.
Đáng chú ý, xu hướng phát triển hiện nay không chỉ tập trung vào củ sâm mà còn khai thác toàn diện các bộ phận khác như thân, lá nhằm tối ưu giá trị dược liệu. Các doanh nghiệp từng bước xây dựng chuỗi giá trị khép kín, từ vùng trồng, kiểm soát giống, đến chế biến và phân phối, đồng thời áp dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc để đảm bảo tính minh bạch và nâng cao niềm tin thị trường.
Tuy nhiên, hội thảo cũng chỉ ra những thách thức như nguồn giống chưa đồng bộ, quy trình kỹ thuật chưa thống nhất giữa các vùng trồng, cũng như năng lực chế biến sâu còn hạn chế. Đặc biệt, tình trạng sản phẩm không rõ nguồn gốc, gây nhầm lẫn trên thị trường vẫn là vấn đề cần được kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo vệ uy tín của thương hiệu Sâm Ngọc Linh.
Trong thời gian tới, các chuyên gia đề xuất tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu chuyên sâu về hoạt chất sinh học, đồng thời ứng dụng công nghệ cao trong kiểm định chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Song song đó, việc phát triển các dòng sản phẩm chế biến sâu – từ thực phẩm bổ sung, đồ uống chức năng đến các sản phẩm cao cấp – sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc gia tăng giá trị và mở rộng thị trường.
Mục tiêu đến năm 2030, vùng trồng Sâm Ngọc Linh dự kiến đạt khoảng 10.000 ha, tập trung tại các khu vực trọng điểm như Đăk Glei, Tu Mơ Rông và Kon Plông. Để đạt được mục tiêu này, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp, đặc biệt trong việc chuyển giao công nghệ và phát triển hệ sinh thái dược liệu bền vững.
Từ một loài cây mọc trong rừng sâu, Sâm Ngọc Linh đang từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ dược liệu thế giới. Sự kết hợp giữa nền tảng khoa học và các sản phẩm ứng dụng đa dạng – từ trà, mật ong sâm đến các dòng nước tăng lực hay sản phẩm cao cấp – đang góp phần đưa giá trị của “quốc bảo” này đến gần hơn với đời sống hiện đại, đồng thời mở ra cơ hội phát triển mới cho ngành dược liệu Việt Nam.
