Người dân Hàn Quốc dường như đã bắt đầu quen thuộc với hàng loạt những vụ bê bối liên quan tới những tập đoàn kinh tế lớn nhất tại xứ sở này. Vào năm 2006, cảnh sát bắt giữ ông chủ cũ của Daewoo. Đến năm ngoái, số phận tương tự lại giáng xuống đầu chủ tịch tập đoàn sản xuất xe hơi khổng lồ Hyundai Motor, Hanwha. Giờ đây, mành lưới pháp luật lại bủa vây đến Lee Kun-hee, chủ tịch điều hành Samsung Group, tập đoàn kinh tế lớn nhất tại Hàn Quốc.
“Cộng hòa Samsung”
Trụ sở của Samsung Group
Đối với Hàn Quốc, Samsung không chỉ đơn giản là thương hiệu của một công ty. Ảnh hưởng của tập đoàn này có thể được cảm nhận trong hầu hết các lĩnh vực cuộc sống. Người dân Hàn Quốc đang sống trong những ngôi nhà do Samsung xây dựng, hàng ngày lấy từ tủ lạnh Samsung những thực phẩm mà họ mua tại cửa hàng bằng thẻ tín dụng Samsung. Samsung Group là một đế chế kinh tế khổng lồ với 59 công ty.
Trong đó Samsung Heavy Industries Co. được coi là hãng đóng tàu lớn thứ hai trên thế giới; Samsung SDI cũng chiếm vị trí thứ hai về sản xuất màn hình plasma. Tất nhiên, không thể không kể tới những chiếc điện thoại di động với những con chip máy tính mà Samsung cũng đang chiếm giữ ở những vị trí đầu tiên.
Tổng số vốn của tập đoàn này hiện nay ước tính khoảng 280,8 tỷ USD, với giá trị hàng xuất khẩu trong năm ngoái đạt 66,3 tỷ USD, chiếm 22% tổng doanh số thương mại của cả Hàn Quốc. Tính ra, Samsung đóng góp tới 8% tổng số tiền thuế vào ngân quỹ quốc gia. Đó là lý do mà không ít các phóng viên đã phải nửa đùa nửa thật khi gọi Hàn Quốc là “Nước cộng hòa Samsung”.
Có thể nói trong quá khứ, những tập đoàn kinh tế hàng đầu của Hàn Quốc đã nhận được những ủng hộ và ưu đãi hết mình của chính phủ với mục đích xây dựng một ngành công nghiệp đủ sức cạnh tranh. Chẳng hạn như ngay từ thời Tổng thống Park Chung-hee (những năm 1960-1970), những công ty trong nước được hưởng thụ những chính sách ưu đãi gần như tuyệt đối - họ được tạo điều kiện tối đa cho việc chuyển giao công nghệ, trong khi những hàng hóa nước ngoài có thể cạnh tranh lại bị cấm nhập khẩu.
Chính vì những chính sách bảo hộ hết mình này, nhiều lãnh đạo các tập đoàn lớn tại Hàn Quốc đã dần sa lầy vào những vụ bê bối tài chính nhằm mọi giá đạt được mục đích của mình, ngay cả khi đã trở thành những thế lực kinh tế hùng mạnh không chỉ ở trong nước mà còn trên thế giới.
Sau nhiều thập kỷ o bế các tập đoàn kinh tế hàng đầu trong nước, Chính phủ Hàn Quốc giờ đây quyết định phải kiên quyết đấu tranh với những gian lận kinh tế đã trở thành một vấn nạn. Tổng thống Roh Moo-hyun mới đây vừa chính thức ký một sắc lệnh được quốc hội thông qua, theo đó trong vòng 50 ngày sẽ có một công tố viên độc lập chính thức đảm nhận việc điều tra về những bê bối của chủ tịch Samsung là Lee Kun-hee.
Công tố viên này sẽ do tổng thống đích thân chọn lựa trong số 3 ứng cử viên hàng đầu do Hiệp hội Luật sư Hàn Quốc giới thiệu. Nhân vật được chọn này sẽ có được sự cộng tác của 33 điều tra viên có kinh nghiệm khác. Tất cả được giao cho thời hạn 125 ngày để kiểm tra tất cả những lời buộc tội đối với Lee Kun-hee. Các chuyên gia am hiểu tình hình đều cho rằng, ông chủ 65 tuổi này của Samsung chắc chắn sẽ không thoát khỏi một án tù nghiêm khắc.
“Công nghệ” đưa hối lộ
Tổng thống Roh Moo-hyun trước đó phải rất khó khăn mới đưa ra được quyết định này. Trước đó, ông đã nhiều lần tuyên bố sẽ không ký sắc lệnh cho phép điều tra độc lập đối với hoạt động của Samsung, do điều này có thể dẫn tới những hậu quả chính trị không thể lường trước. Vấn đề là Roh Moo-hyun không muốn gây rắc rối với giới tài phiệt hùng mạnh tại quốc gia này trước thời điểm cuộc bầu cử tổng thống diễn ra hôm 19-12-2007 vừa qua.
Nhưng khi quốc hội với đa số áp đảo (155 so với 17) bỏ phiếu thông qua quyết định điều tra, mọi chuyện gần như đã được ấn định. Ngay cả việc yêu cầu chỉ định một công tố viên độc lập cũng do phe đối lập trong quốc hội nêu ra. Các nghị sĩ này khẳng định rằng, không thể tin được vào kết quả điều tra của Viện Kiểm sát do phần lớn các quan chức tại đây đều do Samsung “nuôi”. Chẳng hạn như nhiều tờ báo địa phương còn công khai tuyên bố, Lee Kun-hee đã đưa hối lộ cho Viện trưởng Viện Kiểm sát Lim Chai Jin.
Danh sách những quan chức cao cấp được khẳng định đã nhận hối lộ từ Samsung còn có người đứng đầu Ủy ban độc lập chống tham nhũng của Hàn Quốc (vừa được Tổng thống Roh Moo-hyun bổ nhiệm hồi tháng 8 năm ngoái); giám đốc cơ quan tình báo quốc gia đang chịu trách nhiệm điều tra những lời cáo buộc tham nhũng nhằm vào một số chính trị gia. Dĩ nhiên những nhân vật này đều phủ nhận đã nhận hối lộ từ Samsung.
Còn một hồi chuông cảnh báo đáng lo ngại nữa đối với Lee Kun-hee, khi cựu nhân viên Kim Yong Chul đồng ý đưa ra những lời khai chống lại ông ta. Kim hiện đang cộng tác với một trong những văn phòng luật sư lớn nhất tại Seoul. Từng nắm vai trò luật sư hàng đầu của Samsung Group trong giai đoạn 1997-2004, Kim là người nắm rõ hầu hết mọi chuyện (tất nhiên kể cả những hành vi mờ ám) của ông chủ Samsung.
Theo khẳng định của Kim thì ngoài các công tố viên, Lee còn ra lệnh thường xuyên đưa hối lộ cho nhiều thẩm phán, chính trị gia, quan chức chính phủ, thanh tra thuế, nhà báo… - tóm lại là tất cả những người có thể đem lại lợi ích cho Lee Kun-hee và Samsung. Ông chủ này còn “huấn luyện” cho những nhân viên thân tín cách đưa hối lộ. Chẳng hạn như những người từ chối nhận tiền có thể thay thế bằng rượu quý hay những quà cáp đắt tiền khác.
Bài 2: Không là ngoại lệ
LINH NGA (tổng hợp)
