Nhìn lại 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại TPHCM, công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số đã đạt nhiều kết quả tích cực. Thành phố giải quyết khối lượng lớn hồ sơ thủ tục hành chính với tỷ lệ đúng hạn trên 99,5%, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến trên 88%, 100% văn bản trao đổi dưới dạng điện tử. Những con số này cho thấy nền hành chính thành phố đang chuyển động mạnh theo hướng hiện đại, công khai, minh bạch, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn. Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra vấn đề đáng lưu tâm: năng lực đội ngũ cán bộ, công chức chưa đồng đều, trong khi yêu cầu mới đòi hỏi tính đa nhiệm, khả năng thích ứng nhanh và kỹ năng số cao hơn.
Thực tế này đã được Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang chỉ rõ tại hội nghị sơ kết 1 năm mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị thành phố. Đồng chí yêu cầu đội ngũ cán bộ phải nỗ lực "vượt lên chính mình", thay đổi cách nghĩ, cách làm để đáp ứng yêu cầu phát triển mới trên nguyên tắc chuyển từ lượng sang chất.
Người đứng đầu Đảng bộ TPHCM đặt ra yêu cầu: mỗi cán bộ không chỉ giỏi nghiệp vụ, mà còn phải biết khai thác dữ liệu, tương tác trên môi trường số, bảo đảm an toàn thông tin, ứng dụng công nghệ mới và liên tục cập nhật tri thức. Bộ máy tinh gọn hơn đồng nghĩa mỗi cán bộ, công chức phải xử lý khối lượng công việc lớn hơn, phạm vi quản lý rộng hơn, yêu cầu phục vụ người dân cao hơn. Công nghệ chính là công cụ nâng cao năng suất lao động trong bối cảnh đó.
Quan trọng hơn, kỹ năng số không chỉ là câu chuyện hiệu suất của công chức mà còn liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân. Mỗi hồ sơ được số hóa, mỗi thủ tục được giải quyết trực tuyến, mỗi dữ liệu được kết nối thông suốt đều giúp người dân, doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và công sức. Vì vậy, năng lực số phải trở thành tiêu chí thực chất trong đánh giá cán bộ, công chức.
Chỉ thị số 14 của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh bồi dưỡng và đánh giá kiến thức, kỹ năng số đối với cán bộ, công chức, viên chức đã cụ thể hóa yêu cầu này: đến hết năm 2026, 100% cán bộ, công chức, viên chức phải có hiểu biết về chuyển đổi số, nắm vững kiến thức và kỹ năng số, sử dụng tốt các nền tảng, dịch vụ số phục vụ công việc. Đây là yêu cầu mang tính cải cách nhằm xây dựng đội ngũ công chức đủ năng lực vận hành nền hành chính số.
Điểm đáng chú ý, chỉ thị không chỉ yêu cầu học tập mà còn nhấn mạnh việc đánh giá kỹ năng số - một điểm mới có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khi dữ liệu trở thành nguồn lực phát triển và môi trường số là không gian làm việc chủ yếu, kỹ năng số phải được xem là năng lực cốt lõi của cán bộ, công chức. Việc đánh giá không phải dựa vào số lượng chứng chỉ hay khóa học đã tham gia, mà bằng khả năng ứng dụng công nghệ vào công việc thực tế, hiệu quả giải quyết hồ sơ, năng suất lao động và mức độ hài lòng của người dân.
Đội ngũ công chức là chủ thể quyết định thành công của quá trình chuyển đổi số, xây dựng chính quyền số. Khi kỹ năng số trở thành một phần của năng lực công vụ, mỗi cán bộ, công chức cần bước ra khỏi vùng an toàn, chủ động học tập, thích ứng và đổi mới.
Một nền hành chính hiện đại được đo bằng chất lượng đội ngũ vận hành. Trong yêu cầu phát triển mới của TPHCM, kỹ năng số là thước đo mới của năng lực công vụ - điều kiện để xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiệu quả, gần dân và phục vụ dân ngày một tốt hơn.
