Bệnh nhi đầu tiên được chỉ định cấy điện cực thính giác thân não là một bé gái 40 tháng tuổi (ngụ TP Hà Nội), bị điếc bẩm sinh và được xác định không có dây thần kinh ốc tai hai bên, từng được phẫu thuật để cấy ốc tai điện tử nhưng do không ghi nhận đáp ứng thần kinh ê-kíp không đặt điện cực.
Trường hợp thứ hai là một bé trai 19 tháng tuổi, (ngụ TP Đồng Nai), bị điếc tiếp nhận thần kinh hai tai mức độ sâu, không đáp ứng dù đã sử dụng máy trợ thính với mức khuếch đại tối đa, hình ảnh học cho thấy trẻ dị dạng nặng tai trong và không có dây thần kinh ốc tai hai bên.
Ngày 21 và 22-5, hai ca phẫu thuật lần lượt được thực hiện tại Bệnh viện Nhi đồng 1 bởi ê-kíp đa chuyên khoa của bệnh viện, với sự hướng dẫn và phối hợp trực tiếp của các chuyên gia Cộng hòa Liên bang Đức. Trong suốt quá trình phẫu thuật, chức năng các dây thần kinh được theo dõi liên tục. Kết quả, cả hai trẻ đều ghi nhận đáp ứng thần kinh thính giác trên tất cả các kênh được kiểm tra, trở kháng điện cực ở mức tốt.
Thiết bị của hai trẻ lần lượt được kích hoạt vào ngày 16-7 và 9-9-2026. Kết quả kiểm tra cho thấy hệ thống điện cực hoạt động ổn định, không ghi nhận tình trạng di lệch. Cả hai trẻ bắt đầu nhận biết được âm thanh từ môi trường xung quanh và có phản ứng rõ ràng với những âm thanh lớn như tiếng trống.
Sau phẫu thuật, trẻ tiếp tục được lập trình, hiệu chỉnh thiết bị và trị liệu nghe – nói lâu dài, bởi khả năng nghe không xuất hiện ngay sau khi cấy mà cần được hình thành và phát triển từng bước theo thời gian.
Theo Sở Y tế TPHCM, thành công bước đầu của hai ca cấy điện cực thính giác thân não tại Bệnh viện Nhi đồng 1 đánh dấu lần đầu tiên kỹ thuật chuyên sâu này được triển khai thành công tại Việt Nam. Kỹ thuật đã mở thêm cơ hội phục hồi thính giác cho những trẻ điếc bẩm sinh không có dây thần kinh ốc tai hai bên hoặc dị dạng tai trong nghiêm trọng, không thể hưởng lợi từ kỹ thuật cấy ốc tai điện tử.
Trước đây, với những trường hợp đặc biệt này, gia đình phải đưa trẻ ra nước ngoài để được đánh giá và can thiệp với chi phí rất lớn, hoặc chấp nhận không còn giải pháp phục hồi thính giác phù hợp. Nay, việc triển khai kỹ thuật tại Bệnh viện Nhi đồng 1 giúp trẻ có cơ hội tiếp cận một kỹ thuật chuyên sâu ngay tại Việt Nam, đồng thời thuận lợi hơn trong suốt quá trình theo dõi, hiệu chỉnh thiết bị và trị liệu nghe – nói lâu dài sau phẫu thuật.
Cấy điện cực thính giác thân não (Auditory Brainstem Implant – ABI) là kỹ thuật được phát triển dành cho nhóm người bệnh không có dây thần kinh ốc tai hai bên hoặc bị dị dạng tai trong nghiêm trọng. Thay vì kích thích dây thần kinh ốc tai như cấy ốc tai điện tử, ABI đưa tín hiệu điện trực tiếp đến nhân ốc tai ở thân não, vượt qua phần tai trong và dây thần kinh ốc tai bị thiếu hoặc tổn thương, từ đó tạo ra con đường tiếp nhận tín hiệu âm thanh mới cho người bệnh.
Khác với cấy ốc tai điện tử, bản điện cực của hệ thống ABI được đặt trực tiếp lên vùng nhân ốc tai ở thân não, bỏ qua phần tai trong và dây thần kinh ốc tai bị khiếm khuyết. Các điện cực tạo kích thích điện trực tiếp lên nhân ốc tai, giúp não tiếp nhận tín hiệu âm thanh mà không cần tín hiệu phải đi qua dây thần kinh ốc tai như thông thường. Qua quá trình hiệu chỉnh thiết bị và trị liệu sau phẫu thuật, trẻ có cơ hội từng bước hình thành khả năng nhận biết âm thanh, hỗ trợ phát triển giao tiếp và hòa nhập cộng đồng. Đây là một trong những kỹ thuật phục hồi thính giác phức tạp nhất hiện nay.
Trước đó, tháng 12-2025, Bệnh viện Nhi đồng 1 được Bộ Y tế cho phép triển khai thí điểm kỹ thuật này. Đến tháng 3-2026, ê-kíp các bác sĩ chuyên khoa của Bệnh viện Nhi đồng 1 được cử sang Cộng hòa Liên bang Đức đào tạo chuyên sâu tại; sau đó, các chuyên gia Đức trực tiếp đến Bệnh viện Nhi đồng 1 để tiếp tục tập huấn, hội chẩn, chuyển giao kỹ thuật và phối hợp thực hiện những ca phẫu thuật đầu tiên.
