Người lao động khi nghỉ hưu có mức lương cao hơn

Bổ sung mức đóng BHXH

Theo quy định mới của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) sửa đổi bắt đầu thực thi từ ngày 1-1-2016, doanh nghiệp (DN) sẽ phải đóng thêm khoản tiền BHXH dựa trên phần phụ cấp lương (bên cạnh lương như hiện hành). Phóng viên Báo SGGP có cuộc trao đổi với Thứ trưởng Bộ LĐTB-XH Phạm Minh Huân để làm rõ hơn những vấn đề mà dư luận đang quan tâm.

 Thứ trưởng Bộ LĐTB-XH Phạm Minh Huân


Phóng viên: Thưa Thứ trưởng, điểm mới của Luật BHXH (sửa đổi) là gì?

 Thứ trưởng PHẠM MINH HUÂN: Luật BHXH (sửa đổi) có nhiều điểm sửa đổi bổ sung quan trọng theo hướng tích cực và bảo vệ người lao động. Theo đó, từ 1-1-2016 đến hết năm 2017, tiền đóng BHXH sẽ dựa trên mức lương và phụ cấp ghi trong hợp đồng. Từ 1-1-2018 trở đi, tiền đóng BHXH sẽ dựa trên tổng thu nhập của người lao động. Nhưng trong đó người lao động đóng 8% và DN đóng 18% (tổng cộng là 26% thu nhập hàng tháng và tỷ lệ này vẫn giữ nguyên như luật cũ). Do bổ sung thêm các khoản phụ cấp vào cách tính tiền đóng BHXH thay vì chỉ căn cứ trên lương cơ bản hoặc lương tối thiểu vùng như luật cũ nên chi phí của DN sẽ tăng hơn.

Ban hành cách tính mức lương hưu hàng tháng

Ngày 29-12, Chính phủ đã ban hành Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) về BHXH tự nguyện, trong đó quy định cụ thể mức lương hưu hàng tháng của người lao động.

Theo đó, mức lương hưu hàng tháng được tính bằng tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng nhân với mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH. Tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng được tính là: người nghỉ hưu từ ngày 1-1-2016 đến trước ngày 1-1-2018, tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng được tính bằng 45% tương ứng với 15 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng BHXH thì tính thêm 2% đối với nam và 3% đối với nữ; mức tối đa bằng 75%. Nữ nghỉ hưu từ ngày 1-1-2018 trở đi, tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng được tính bằng 45% tương ứng với 15 năm đóng BHXH, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng BHXH thì tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%. Nam nghỉ hưu từ ngày 1-1-2018 trở đi, tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng được tính bằng 45% tương ứng với số năm đóng BHXH (nghỉ hưu năm 2018 là 16 năm; năm 2019 là 17 năm; 2020 là 18 năm; 2021 là 19 năm; từ 2022 trở đi là 20 năm), sau đó cứ thêm mỗi năm đóng BHXH, được tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%.

Nghị định cũng quy định rõ chế độ hưu trí đối với người trước đó có thời gian đóng BHXH bắt buộc. Theo đó, thời gian tính hưởng chế độ hưu trí là tổng thời gian đã đóng BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện, không bao gồm thời gian đã tính hưởng BHXH một lần.


 Những khoản phụ cấp lương nào sẽ được tính vào tiền đóng BHXH?

 Theo khảo sát của Bộ LĐTB-XH thì có khoảng 30-40 khoản khác nhau được coi là phụ cấp lương và được DN đặt nhiều cái tên khác nhau. Trong đó, chúng tôi chia ra hai loại gồm phụ cấp cố định (có thể xác định được trước) và không xác định được trước, phụ thuộc vào kết quả sản xuất kinh doanh, tình hình làm ăn của DN và năng suất công việc của người lao động. Hiện chúng tôi đang khẩn trương hoàn thiện để ban hành thông tư hướng dẫn cách tính tiền đóng BHXH theo quy định mới, trong đó có liệt kê rất chi tiết từng khoản một. Tuy nhiên cũng có những khoản phụ cấp lương chúng tôi không đưa vào làm căn cứ đóng BHXH như tiền thưởng, tiền ăn giữa ca, hỗ trợ đi lại, điện thoại, nhà ở, nuôi con nhỏ… của người lao động.

 Tại sao chúng ta lại thực hiện chính sách tăng mức đóng BHXH này, thưa Thứ trưởng?

Thực chất của việc tăng mức đóng BHXH cao lên là để người lao động khi nghỉ hưu có mức lương hưu cao hơn hiện nay


 BHXH, BHYT và bảo hiểm thất nghiệp là chính sách rất nhân văn để đảm bảo mạng lưới an sinh xã hội chắc chắn cho mỗi người dân. Bảo hiểm là câu chuyện của 10, 20 năm sau. Người sử dụng lao động không chỉ phải chăm lo tiền lương, thu nhập tiền thưởng cho người lao động mà còn phải đảm bảo cho cuộc sống tương lai của người lao động. Thực chất của việc tăng mức đóng BHXH cao lên là để người lao động khi nghỉ hưu có mức lương hưu cao hơn hiện nay.

 Tuy nhiên cũng có nhiều người hiện đang băn khoăn do mức đóng BHXH cho người lao động tăng lên sẽ buộc DN phải cắt giảm các khoản phụ cấp hoặc cấu từ khoản nọ sang khoản kia, đặc biệt là sẽ làm gia tăng thêm tình trạng DN trốn đóng, nợ BHXH của người lao động và cơ quan bảo hiểm… hơn nhiều hiện nay. Vậy làm cách nào ngăn chặn?

 Luật BHXH mới đã bổ sung thêm chức năng thanh tra về BHXH cho cơ quan bảo hiểm, như vậy bên cạnh lực lượng thanh tra chuyên ngành của Bộ LĐTB-XH thì từ 1-1-2016 sẽ có thêm lực lượng thanh tra BHXH. Bộ LĐTB-XH đã trình Chính phủ về chức năng thanh tra của BHXH. Trong năm 2015, BHXH Việt Nam đã phối hợp với Thanh tra Chính phủ đào tạo 500 thanh tra chuyên ngành. Vì vậy từ năm 2016 trở đi, cơ quan BHXH sẽ có nhiều công cụ để rà soát, xử phạt nghiêm những DN vi phạm. Thêm điểm mới nữa là từ ngày 1-7-2016 Bộ luật Hình sự (sửa đổi) sẽ có hiệu lực, trong đó bổ sung tội danh trốn đóng BHXH sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Vì vậy, chúng tôi tin rằng đây sẽ là những giải pháp để hạn chế và ngăn chặn tình trạng trốn đóng, nợ BHXH như thời gian qua.

 Đành rằng cơ quan chức năng sẽ áp dụng nhiều giải pháp để ngăn chặn DN lách luật, trốn đóng các khoản phụ cấp lương cho người lao động hoặc nợ BHXH nhưng trên thực tế, hiện nay nhiều DN cũng kêu đang rất khó khăn lại phải đội thêm chi phí…?

 Trong thời gian qua, chúng tôi cũng nhận được nhiều thông tin phản hồi từ phía DN kêu khó khăn về chi phí do các DN đang phải thực hiện lộ trình tăng lương tối thiểu vùng theo quy định của Chính phủ. Bây giờ có thêm chi phí BHXH, nếu trong trường hợp có nhiều DN kiến nghị khó khăn thì có thể giãn lộ trình thêm chút nữa. Theo chủ trương và lộ trình đến năm 2018, DN và người lao động sẽ đóng BHXH dựa trên tổng thu nhập, Bộ LĐTB-XH sẽ lắng nghe thêm từ DN. Nếu còn khó khăn thì phải tính toán tiếp. Hiện Bộ LĐTB-XH cũng đang tập trung hoàn thiện các chính sách và văn bản hướng dẫn về trả lương tối thiểu vùng. Bộ đã có công văn nhắc nhở các DN phải xây dựng phương án điều chỉnh lương tối thiểu vùng theo đúng quy định và không được cắt các khoản phụ cấp của người lao động để chuyển sang. Dựa trên hệ thống thang bảng lương do các DN báo cáo, các địa phương tính toán để làm căn cứ đóng BHXH.

Để hạn chế những tác động xấu, DN cần phải xem xét lại các chi phí, lập phương án khi tăng lương, tăng BHXH. Theo tôi, điều quan trọng nhất là DN cần phải tiết kiệm các chi phí để tăng lương và đảm bảo quyền lợi lâu dài cho người lao động bởi người lao động chính là nguồn lực quan trọng để tạo ra doanh thu, lợi nhuận cho DN. Cơ quan BHXH cũng cần đổi mới cách làm việc, đơn giản thủ tục hành chính lẫn thái độ phục vụ để tạo thuận tiện cho cả người dân và DN.

 Xin cảm ơn Thứ trưởng!

Bà TRẦN THỊ THÚY NGA, Vụ trưởng Vụ BHXH (Bộ LĐTB - XH):

 Ngành BHXH không tận thu

Việc mở rộng các đối tượng tham gia BHXH bắt buộc là cơ hội để đảm bảo an sinh xã hội và phúc lợi, các chế độ về lương hưu, tử tuất cho nhiều lao động khi ốm đau bệnh tật, lúc nghỉ hưu hoặc tuổi cao kém… Hiện nay, đối với BHYT, chúng ta đã nỗ lực đảm bảo cho gần 75% người tham gia, còn BHXH thì mới chỉ có hơn 20% người tham gia, như vậy còn gần 80% người lao động vẫn chưa tham gia BHXH bắt buộc và tự nguyện, sẽ không có lương hưu, các khoản hỗ trợ khi mãn tuổi lao động, đến lúc cần được nghỉ ngơi. Điều này sẽ là thiệt thòi rất lớn cho những ai không được tham gia BHXH.

Khi xây dựng và bổ sung các khoản đóng vào Luật BHXH sửa đổi chúng tôi cũng đã tính toán tới những trường hợp DN lách luật, trốn đóng hoặc nợ tiền BHXH. Theo quy định thì các khoản phụ cấp lương cho người lao động được DN sử dụng làm căn cứ đóng BHXH phải được ghi trong hợp đồng lao động và theo định kỳ, DN phải khai báo với cơ quan BHXH, các sở LĐTB-XH và việc tuân thủ của DN sẽ được thanh tra, kiểm tra thường xuyên. Việc phát hiện ra các DN vi phạm sẽ phụ thuộc vào vai trò của cơ quan thanh tra về BHXH. Đồng thời theo quy định mới của Luật BHXH sửa đổi, từ năm 2016 nếu DN trốn đóng, chậm đóng, chiếm dụng tiền đóng BHXH từ 30 ngày trở lên ngoài việc đóng đủ số tiền còn phải nộp tiền lãi gấp 2 lần mức lãi suất đầu tư quỹ BHXH.

Ông ĐỖ VĂN SINH, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam:

Doanh nghiệp nợ BHXH hơn 9.000 tỷ đồng

Hiện các DN đang nợ BHXH Việt Nam số tiền đóng BHXH là 9.300 tỷ đồng nhưng chúng tôi dự kiến đến hết tháng 12-2015 chỉ còn khoảng 5.000 tỷ đồng do hiện nay vào thời điểm cuối năm, các cơ quan BHXH địa phương đang tiến hành đốc thu nên các DN sẽ khẩn trương nộp trả. Năm 2016, ngành BHXH sẽ có thêm nhiều công cụ để thanh tra và ngăn chặn tình trạng chây ì, nợ đọng tiền đóng BHXH của DN, trực tiếp thanh tra những đơn vị chưa đóng, nợ đóng, đồng thời phối hợp.

LÂM NGUYÊN


Phúc Hậu

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bút Sài Gòn

Có lối ra

- Chuyện này cũng thú vị: tuyến tàu khách Đà Nẵng - Lý Sơn (Quảng Ngãi) sắp thông. Sắp, là vì từ sự đồng ý về chủ trương của UBND tỉnh Quảng Ngãi đến việc thực thi sẽ phải có thêm sự chuẩn bị. Nhưng đó chỉ còn là vấn đề thời gian.

Giao thông - Đô thị

Quy hoạch

Sẽ có phân khu tài chính kinh tế tại Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ

UBND TPHCM vừa phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chi tiết 1/500 đối với 4 phân khu có tổng diện tích 2.870ha của Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ. Trong đó, phân khu C có quy mô 303,47ha, là trung tâm tài chính, kinh tế, thương mại dịch vụ, văn phòng bến cảng, nghỉ dưỡng cao cấp, khu đô thị hiện đại gồm nhà ở liên kế, biệt thự, nhà cao tầng. Quy mô dân số dự kiến của khu C khoảng 26.300 người.

Tin buồn