Quảng Ngãi: Chính quyền muốn chặt 50ha dừa nước, nhà khoa học nói phải giữ

SGGPO
Trước việc tỉnh Quảng Ngãi vẫn giữ quan điểm chặt bỏ 50ha dừa nước Cà Ninh (xã Bình Phước, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) để làm hồ chứa nước Thái Cân, phục vụ cấp nước cho Nhà máy Bột-Giấy VNT19 và Khu kinh tế Dung Quất…thì các nhà khoa học vẫn quyết tâm giữ lấy rừng dừa nước.

Tin liên quan

Ngày 9-9, nhóm nghiên cứu gồm nhiều nhà khoa học, nhà nghiên cứu đã có chuyến thực tế tại rừng dừa nước Cà Ninh. PV Báo SGGP đã thực hiện cuộc phỏng vấn ngắn với 2 nhà nghiên cứu gồm PGS.TS Võ Văn Minh, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Đà Nẵng và KTS Hồ Duy Diệm, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ lưu vực và dải biển Việt Nam, phụ trách miền Trung và Tây Nguyên (Trung ương Hội Bảo vệ thiên nhiên và Môi trường Việt Nam).

Quảng Ngãi: Chính quyền muốn chặt 50ha dừa nước, nhà khoa học nói phải giữ ảnh 1 PGS.TS Võ Văn Minh (thứ 2 bên trái) và KTS Hồ Duy Diệm (ngoài cùng bên phải) trong chuyến thực tế ở rừng dừa nước Cà Ninh, sáng 9-9-2017. Ảnh: NGUYỄN TRANG
PV: Trước việc tỉnh Quảng Ngãi quyết định chặt bỏ 50ha rừng dừa nước và thực hiện bằng biện pháp trồng rừng thay thế. Về mặt khoa học, việc phục hồi được lý giải như thế nào thưa PGS.TS Võ Văn Minh?

PGS.TS Võ Văn Minh: Rừng dừa nước ở xã Bình Phước là một hệ sinh thái đặc biệt, có vai trò rất quan trọng cần được giữ gìn. Hệ sinh thái đất ngập nước có độ đa dạng sinh học cao. Hệ sinh thái rừng dừa nước xã Bình Phước mang đặc trưng chuyển tiếp quan trọng của hệ sinh thái cửa sông-nơi giao thoa giữa hệ sinh thái biển và hệ sinh thái nước ngọt, trên cạn, dưới nước. Chính quyền tỉnh Quảng Ngãi có chủ trương chặt bỏ 50ha dừa nước và thực hiện trồng lại thì không thể gọi là phục hồi. Việc trồng mới chỉ gọi là tồn tại, chưa thể gọi là phát triển. Một hệ sinh thái phải mất hàng trăm năm mới hình thành được, do vậy, việc giữ rừng dừa nước quan trọng hơn là trồng mới.

Chúng tôi đã thực hiện chuyến đi thực tế tại khu vực trồng mới rừng dừa nước phía trên khu vực rừng dừa Cà Ninh với diện tích gần 38ha. Tuy nhiên, rừng này vẫn chưa phát triển, nếu tích nước làm hồ thì diện tích dừa nước này sẽ chết, gây lãng phí tài nguyên.

Quảng Ngãi: Chính quyền muốn chặt 50ha dừa nước, nhà khoa học nói phải giữ ảnh 2 Rừng dừa nước mới trồng phía trên rừng dừa Cà Ninh (xã Bình Phước, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi). Ảnh: NGUYỄN TRANG
PV: Theo xác định của địa phương, diện tích dừa nước được người dân quản lý và sử dụng là 40ha, còn 10ha là các chủ hộ sở hữu nhưng đã đi xa làm ăn. Trước khi xây dựng phương án, chính quyền tỉnh đã thực hiện tham vấn cộng đồng và được người dân chấp nhận chặt bỏ, nhận đền bù. Theo ông, về mặt pháp lý thì như thế nào?

PGS.TS Võ Văn Minh: Về mặt pháp lý, đến bây giờ vẫn chưa có điều nào chứng minh rằng đây là rừng trồng, bởi lẽ, việc thực hiện chính sách giao đất, giao rừng cho dân vẫn được Nhà nước thực hiện. Sinh kế của người dân ở đây không chỉ có người trực tiếp sở hữu mà còn sinh kế của người đánh bắt cá dọc rừng dừa. Một khi rừng dừa nước bị chặt bỏ thì người dân không đánh bắt được cá, thậm chí nguồn lợi thủy sản ở vùng biển ven bờ một khi bị ô nhiễm, mất cân bằng sinh thái sẽ dẫn đến cạn kiệt, ảnh hưởng đến ngư dân đánh bắt cá gần bờ. Như vậy, sẽ có một khu vực và lượng lớn người dân bị ảnh hưởng.

Người dân chỉ thấy cái lợi trước mắt là họ nhận tiền đền bù cao hơn so với ngày công lao động làm dừa nước, nên nhiều người đã đồng ý chấp nhận giao rừng. Tuy nhiên, trên cương vị là chính quyền, nhà khoa học, nhà nghiên cứu, chúng ta phải nghĩ cho người dân, nhìn xa hơn cho thế hệ mai sau.

Quảng Ngãi: Chính quyền muốn chặt 50ha dừa nước, nhà khoa học nói phải giữ ảnh 3 Nhóm các nhà khoa học, nhà nghiên cứu đi thực tế tại rừng dừa nước Cà Ninh, sáng 9-9-2017. Ảnh: NGUYỄN TRANG
PV: Được biết KTS Hồ Duy Diệm đã từng tham gia xử lý nước thải tại Nhà máy Giấy Hoàng Văn Thụ (tỉnh Thái Nguyên), nếu như chính quyền Quảng Ngãi vẫn giữ quan điểm chặt bỏ 50ha dừa nước làm hồ chứa nước, việc này có hệ lụy gì không?

KTS Hồ Duy Diệm: Hơn 55 năm trước, tôi từng được tham gia xử lý nước thải Nhà máy giấy Hoàng Văn Thụ, tỉnh Thái Nguyên, phục vụ Chiến khu Việt Bắc. Nhà máy này đã làm 1 hồ nước để ngâm cây nứa, họ dùng chất NaOH, loại dùng trong ngành công nghiệp giấy… để cây nứa mục ra rồi mới làm thành bột giấy. Thời điểm này đã gây ô nhiễm Sông Cầu. Bấy giờ, chỉ còn một cách là dùng axít trung hòa nước thải ra nhưng hồi đó làm không được, vì axít phải vận chuyển từ Việt Trì qua Thái Nguyên, vòng qua núi, nhà máy không đủ tiền. Xác định là nhà máy phục vụ cho cả kháng chiến chống Pháp và về sau này nên dù nhà máy đã giảm công suất, đưa thiết bị hiện đại về để giảm thời gian ngâm nhưng rất khó xử lý triệt để. 

Tôi đã nhiều lần đến rừng Sác, huyện Cần Giờ, TPHCM. Ở đây, rừng dừa nước hàng ngàn hecta, ghi dấu những chiến công lừng lẫy. Điều quan trọng là ngay khi xây dựng nông thôn mới, đô thị mới, người ta vẫn không chặt bỏ nó, vẫn giữ gìn hệ sinh thái. Nó trở thành lá phổi xanh của cả TPHCM.

Quảng Ngãi: Chính quyền muốn chặt 50ha dừa nước, nhà khoa học nói phải giữ ảnh 4 Nhóm các nhà khoa học, nhà nghiên cứu đi thực tế tại rừng dừa nước Cà Ninh, sáng 9-9-2017. Ảnh: NGUYỄN TRANG
PV: Với cương vị là Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ lưu vực và dải biển Việt Nam, ông có thể chia sẻ kinh nghiệm và lời khuyên gì đối với tỉnh Quảng Ngãi trong việc liên quan đến 50ha rừng dừa nước?

KTS Hồ Duy Diệm: Trước hết, rừng dừa nước có giá trị sinh thái, giá trị phòng hộ rất lớn, ảnh hưởng cả vùng ven biển gần bờ, nguồn lợi thủy sản. Chúng ta cần bảo vệ lưu vực và bảo vệ đa dạng sinh học. Vì tính nhân văn, vì hệ sinh thái đã tồn tại hàng trăm năm, chúng ta không nên gây tổn thương đối với rừng dừa và cuộc sống người dân nơi đây và cả thế hệ mai sau.

Hệ sinh thái đất ngập nước có độ đa dạng sinh học cao. Về thực vật bậc cao có ít nhất 22 loài thuộc 19 họ và 16 bộ, trong đó có nhiều loài có giá trị về sinh thái, dược liệu và thực phẩm.  Về chim có ít nhất 9 Bộ, 15 họ với 26 loài, trong đó có nhiều loài chim nước, chim di cư đặc trưng cho vùng đất ngập nước. Về cá có ít nhất 9 Bộ, 16 họ với 27 loài, trong đó có nhiều loài là cá bột, cá hương từ biển vào sinh sống. Về thực vật bậc thấp có 28 loài thuộc 4 ngành, 10 bộ, 16 họ và động vật nổi có 25 loài thuộc 2 ngành, 5 bộ, 13 họ…

NGUYỄN TRANG​

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phát triển kinh tế tuần hoàn góp phần bảo vệ môi trường

Phát triển kinh tế tuần hoàn góp phần bảo vệ môi trường

Ngày nay, Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức về ô nhiễm môi trường, cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên và biến đổi khí hậu. Đây là những yếu tố đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế - xã hội. Theo nhiều chuyên gia, để giải quyết những bất cập này, chúng ta cần phải chuyển đổi mô hình kinh tế truyền thống sang nền kinh tế tuần hoàn (KTTH).

Thích ứng với biến đổi khí hậu

Nhiều giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu

Theo Sở TN-MT TPHCM, thích ứng với tình hình biến đổi khí hậu diễn ra ngày càng phức tạp, TPHCM đã và đang triển khai nhiều kế hoạch hành động để ứng phó. Đơn cử như trong lĩnh vực công nghiệp, thành phố thực hiện công tác kiểm toán năng lượng, xây dựng mô hình quản lý năng lượng ở doanh nghiệp có mức tiêu thụ năng lượng trên 6 triệu kWh/năm. 

Phát triển bền vững

Phòng cháy chữa cháy

Hơn 2.350 người diễn tập chữa cháy tại tòa nhà cao tầng

9 giờ 30 phút sáng 28-10, tại tòa nhà Vietcombank Tower (quận 1, TPHCM) xảy ra sự cố cháy do giông sét đánh trúng hệ thống tiếp địa chống sét của tòa nhà gây nổ và cháy hệ thống điện tại tầng 7, rồi lan sang các vật dễ cháy khác gây nên đám cháy lớn. Đây là tình huống giả định với sự tham gia của hơn 2.350 người cùng 46 xe chữa cháy.

Hợp tác kinh tế và đầu tư

Long An - “Địa chỉ đỏ” thu hút đầu tư

Với chiến lược đầu tư hạ tầng và chính sách hợp lý trong thời gian qua đã giúp tỉnh Long An trở thành điểm sáng, “địa chỉ đỏ” thu hút đầu tư, nhất là đầu tư nước ngoài. Đồng thời, Long An cũng biết cách khai thác các tiềm năng, lợi thế của địa phương mình để vươn lên phát triển trong tốp đầu của khu vực ĐBSCL.