Sản xuất được máu nhân tạo

(SGGP-12G).- Nhóm nghiên cứu của tiến sĩ Robert Lanza thuộc Công ty Công nghệ tế bào tiên tiến (ACT) tại Worcester, bang Massachusetts (Mỹ), vừa công bố phát triển thành công máu nhân tạo từ các tế bào gốc của phôi thai (ESC), hứa hẹn cung cấp nguồn máu không hạn chế để truyền máu an toàn trong tương lai.

Quá trình phát triển máu nhân tạo trong phòng thí nghiệm, từ ban đầu là các tế bào gốc của phôi thai thành tế bào máu non rồi tế bào hồng cầu trưởng thành
Máu gồm 4 nhóm A, B, AB và O với 2 yếu tố rhesus dương hoặc âm (+ hoặc –). Chỉ nhóm máu O– (O rhesus âm) có thể truyền cho bất cứ người nào nhưng lại rất hiếm, hiện chỉ khoảng 8% người vùng Caucasus và 0,3% người châu Á có nhóm máu này.

Bước đột phá này tăng triển vọng phát triển máu nhân tạo nhóm O– từ các tế bào gốc có nhóm máu này. Truyền máu nhân tạo còn giúp ngăn cản lan truyền bệnh, bởi dễ dàng bảo đảm máu không có mầm bệnh như HIV, các virus viêm gan... Công trình cũng hứa hẹn biến các tế bào gốc bào thai thành những loại mô khác, để điều trị những bệnh như tiểu đường và Parkinson.

Để tạo các tế bào hồng cầu, nhóm của Lanza phối hợp cùng Bệnh viện Mayo, bang Minnesota và Đại học Illinois, bang Chicago (Mỹ), nuôi cấy các ESC người trong một loạt chất dinh dưỡng và yếu tố tăng trưởng, để chúng sinh tế bào máu non và sau đó là tế bào hồng cầu trưởng thành.

Một trong những rào cản lớn nhất của việc sử dụng tế bào gốc trong thử nghiệm lâm sàng là nguy cơ phát triển tế bào không kiểm soát được, dẫn đến ung thư. Thành tựu quan trọng của nhóm là làm các tế bào phóng thích nhân như khi chúng ở trong cơ thể, bằng cách sử dụng các tế bào “nền” từ tủy xương. Các tế bào hồng cầu không nhân nên không thể phân chia và không gây ra nguy hiểm này. Trước đây, các chuyên gia đã phát triển tế bào máu từ ESC nhưng chưa hề đạt được bước “phóng thích nhân” này.

ACT cũng là nhóm đầu tiên sản xuất hàng loạt tế bào hồng cầu đáp ứng yêu cầu y học – tạo các quần thể từ 10 tỷ đến 100 tỷ tế bào hồng cầu chỉ từ 6 nguồn tế bào gốc. Những thử nghiệm trên tế bào máu nhân tạo chứng tỏ chúng vận chuyển ôxy hiệu quả như là máu tự nhiên. Tuy nhiên, nhóm vẫn chưa thể tạo các tế bào hồng cầu nhóm O–, do không có chuỗi ESC nào được phép sử dụng ở Mỹ thuộc nhóm O–.

Theo Lanza, có thể tạo loại máu quí giá này bằng cách sử dụng các tế bào da ở người nhóm máu O–. Một số công trình từng chứng tỏ có thể “tái lập trình” các tế bào trưởng thành cho trở lại tình trạng phôi thai bằng cách tiêm virus vào gien để phá hủy một giai đoạn phát triển của gien. Giống như ESC, những tế bào gốc được kích thích (iPSC) này có thể trở thành các loại tế bào khác. Do không cần phôi thai, có thể sử dụng iPSC để tạo máu thuộc mọi nhóm mà không gặp rắc rối về mặt đạo đức.

Theo tiến sĩ Lanza, bước kế tiếp là thử nghiệm xem các tế bào nhân tạo này có an toàn và hoạt động ở loài vật không. Vẫn còn nhiều việc để làm nhưng chắc chắn có thể thử nghiệm lâm sàng những tế bào này vào năm tới hay trong vòng 2 năm nữa .

VÕ HÀ (theo New Scientist, Times)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Trắng đêm kiểm tra an toàn thực phẩm phục vụ tết

Trắng đêm kiểm tra an toàn thực phẩm phục vụ tết

Rạng sáng ngày 16-1, đoàn kiểm tra của Ban Quản lý an toàn thực phẩm (ATTP) TPHCM đã tiến hành kiểm tra công tác quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm tại chợ Bình Điền, nơi cung cấp khoảng 2.500 tấn thực phẩm mỗi đêm cho người dân TP.

Sức khỏe cộng đồng

Bệnh viện Hạnh Phúc nhận danh hiệu “Bệnh viện thực hành nuôi con bằng sữa mẹ xuất sắc” ​

Bộ Y tế vừa công nhận Bệnh viện (BV) Hạnh Phúc là "Bệnh viện thực hành nuôi con bằng sữa mẹ xuất sắc" nhờ nỗ lực thực hiện đúng quy trình chăm sóc sơ sinh thiết yếu sớm và hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ, qua đó trở thành một trong những bệnh viện (BV) tư nhân đầu tiên tại Việt Nam đạt danh hiệu này.

Tư vấn dinh dưỡng

Sữa dê - Nguồn dinh dưỡng tốt cho bé và mẹ

Một nghiên cứu của bác sĩ, Tiến sĩ Y khoa Norman Waler, người đã dành hơn nửa cuộc đời nghiên cứu về dinh dưỡng cho rằng, chúng ta nên lựa chọn sữa dê bởi vì sữa dê cung cấp rất nhiều chất dinh dưỡng như vitamin, khoáng chất, chất béo và protein. Bác sĩ Norman Waler giải thích thêm, do cấu trúc hữu cơ của các chất dinh dưỡng này trong sữa dê rất tốt cho sức khỏe con người.

Thuốc

Nguy hiểm khi sử dụng thuốc giảm đau không đúng cách

Thuốc giảm đau là các thuốc nhằm điều trị triệu chứng, làm giảm các cơn đau cấp tính hoặc mạn tính. 2 nhóm thuốc phổ biến nhất có thể được phép bán không cần đơn tại các hiệu thuốc là paracetamol và nhóm kháng viêm không chứa steroid, viết tắt là NSAIDs (Nonsteroidal anti-inflammatory drugs).