Tầm nhìn chiến lược và tâm thế mới của đối ngoại Việt Nam

Nhiều vấn đề mới

Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 và Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22 diễn ra trong một bối cảnh thế giới có nhiều biến động. Tình hình khu vực và quốc tế đang chuyển biến rất phức tạp. Các cuộc xung đột cục bộ dù chỉ diễn ra ở một số điểm nóng nhưng lại gây ra những tác động mang tính toàn cầu, đe dọa trực tiếp đến an ninh lương thực và an ninh năng lượng. Trong nước, Việt Nam đang đứng trước những thử thách và vận hội lớn khi nỗ lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Hoài Trung, hội nghị diễn ra ngay sau Hội nghị lần thứ 3 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, với một trong những nội dung quan trọng là ban hành Nghị quyết 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam, trong đó nêu rõ mục tiêu ​xây dựng nền đối ngoại, ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp. Tại Nghị quyết 19-NQ/TW, ngoại giao kinh tế được coi là trọng tâm với các nhiệm vụ cụ thể, như: đa dạng hóa đối tác, thị trường, chuỗi cung ứng và hệ sinh thái công nghệ; áp dụng cơ chế đặc thù thu hút các tập đoàn đa quốc gia; phát huy mạnh mẽ nguồn lực và vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài…

Trong bối cảnh đó, nhiều vấn đề mới sẽ được đưa vào chương trình nghị sự của các hội nghị lần này, đó là: ngoại giao khoa học công nghệ, ngoại giao đồng hành cùng doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài. Cùng với đó, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao sẽ có thảo luận nhằm thể chế hóa quy chế phối hợp nhằm đưa quốc phòng, an ninh, đối ngoại trở thành một bộ phận của năng lực cạnh tranh quốc gia và động lực phát triển đất nước. Đứng trước yêu cầu của sự phát triển xã hội, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh, ngành ngoại giao cần có tư duy mới, cách làm mới để phục vụ các nhiệm vụ mới. Đặc biệt, ngành ngoại giao sẽ tăng cường khâu thực thi theo đúng tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: “Hiểu sâu, làm đúng và làm có kết quả” các nhiệm vụ.

Chuyển mạnh từ “lượng” sang “chất”

Kỳ vọng lớn nhất của Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 và Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22 chính là sự chuyển dịch mạnh mẽ của công tác ngoại giao kinh tế từ “lượng” sang “chất”. Từ các địa bàn chiến lược, các đại sứ Việt Nam đã có những chia sẻ phản ánh rõ nét hơi thở của tư duy ngoại giao mới này.

Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình thông tin, trong giai đoạn tới, ngoại giao kinh tế cần chuyển hướng sang hỗ trợ các động lực tăng trưởng mới, đẩy mạnh xuất khẩu nông sản chất lượng cao thông qua việc kiểm soát chặt chuỗi sản xuất và truy xuất nguồn gốc để đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường bạn. Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải nhận định, trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, hàng không vũ trụ, Việt Nam cần tranh thủ năng lực của đối tác để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Còn tại khu vực Đông Nam Á, Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm lại khẳng định sẽ thúc đẩy các dự án kết nối hạ tầng chiến lược, hình thành các hành lang kinh tế xuyên biên giới nhằm mở rộng không gian phát triển cho cả 2 nền kinh tế.

Bên cạnh ngoại giao kinh tế, ngoại giao công nghệ và ngoại giao số cũng là những “từ khóa” được kỳ vọng sẽ tạo đột phá sau hội nghị. Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Anh Tuấn nêu rõ, ngành Ngoại giao đang quyết tâm xây dựng “Bộ Ngoại giao số”, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tham mưu chiến lược và phục vụ người dân, doanh nghiệp một cách minh bạch, thuận lợi nhất. Nhà ngoại giao trong kỷ nguyên mới không chỉ tinh thông nghiệp vụ mà còn phải là một “nhà ngoại giao số” có tư duy công nghệ nhạy bén.

Đứng trước nhiều nhiệm vụ mới và quan trọng, ngành ngoại giao Việt Nam mong muốn Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 và Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22 sẽ trở thành diễn đàn lớn, hội tụ trí tuệ, bản lĩnh của đội ngũ làm công tác đối ngoại. Ngành ngoại giao sẽ tiếp tục là nhịp cầu kết nối, góp phần nâng tầm vóc đất nước, đồng hành cùng dân tộc vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển và vươn mình mạnh mẽ.