Tháo gỡ nguồn lực để gìn giữ và phát huy giá trị di sản

SGGP
Nhiều vấn đề “nóng” liên quan tới bảo tồn, phát huy giá trị của di sản đã được đưa ra trong hội thảo, hội nghị tổng kết thực hiện Luật Di sản văn hóa do Bộ VH-TT-DL tổ chức ngày 12-1, tại Hà Nội. 

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: VOV

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: VOV

Theo Thanh tra Bộ VH-TT-DL, hiện tượng xâm hại di tích diễn ra ở một số địa phương không chỉ là xây dựng các công trình trái phép trong vùng lõi di tích, di sản, mà lo ngại hơn cả là hiện tượng tượng tôn tạo đình, chùa “chui” phá hủy di tích. Thực tế cho thấy phần lớn vụ việc khi được chính quyền sở tại phát hiện thì các công trình kiến trúc cổ đều đã bị hạ giải, phá hỏng các kiến trúc cổ. Điển hình như đình cổ Quang Húc (Hà Nội), đơn vị thi công tu bổ di tích đã khiến các mảng chạm cổ kính biến mất, thay vào đó là những mảng chạm lạ lẫm; thành nhà Mạc (Tuyên Quang) sau khi trùng tu giống hệt cái lò gạch…

Nguyên nhân được chỉ ra là do việc tổ chức thực hiện dự án chưa bám sát nguyên tắc khoa học về bảo tồn, tôn tạo di tích; chủ đầu tư khảo sát hiện trạng không kỹ, bản vẽ kiến trúc ít tập trung vào chi tiết, nhiều di tích lập thiết kế theo kiến trúc lai tạp; chưa thực hiện triệt để nguyên tắc “giữ gìn tối đa các yếu tố gốc của di tích” nên có dự án chưa lấy vấn đề bảo tồn làm nội dung ưu tiên. Công tác quản lý, hoạt động bảo quản, tu bổ và phục hồi di tích tại một số địa phương chưa chặt chẽ, một số nơi để xảy ra tự ý tu bổ, sơn thếp di tích không tuân thủ các quy định của pháp luật về đầu tư xây dựng và tu bổ di tích…

Thanh tra bộ cũng chỉ rõ vẫn còn tình trạng buông lỏng quản lý, sự thiếu hiểu biết của chính quyền và người dân ở các địa phương, người trụ trì đền, chùa và đơn vị thi công muốn di tích được “xứng tầm”, hoặc chạy theo lợi nhuận đã dẫn đến vi phạm trong tu bổ di tích. 

Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Nguyễn Văn Hùng cho rằng việc xây dựng Luật Di sản văn hóa cần được nhìn ở 2 góc độ là phải bảo vệ được di tích, di sản nhưng, quan trọng hơn là phải phát huy được giá trị của di sản, di tích đó.

“Không thể chỉ chờ đợi vào ngân sách nhà nước. Cần phân tích đâu là nguồn lực của Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, đâu là nguồn lực có thể xã hội hóa, là nguồn lực của nhân dân. Cần thiết vận động nguồn lực từ người dân địa phương và có cơ chế cho họ để tạo nguồn thu. Hơn hết, điều này cần được luật hóa”.
Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL NGUYỄN VĂN HÙNG

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng cũng đề cập đến nguồn lực để bảo vệ, phát huy giá trị di sản và việc phân cấp quản lý giữa bộ với các địa phương cho phù hợp để đảm bảo chuyển từ cơ quan văn hóa sang quản lý nhà nước về văn hóa bằng công cụ pháp luật hiệu quả, sát thực tiễn. Mặt khác, việc sửa đổi, bổ sung Luật Di sản văn hóa phải tương thích với các bộ luật khác để tạo động lực, sức mạnh phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. 

Nhà sử học Dương Trung Quốc cho rằng, sửa đổi Luật Di sản Văn hóa cần lấp những khoảng trống đang có, đánh thức người dân ý thức quan trọng về di sản, để di sản là niềm tự hào và người dân tự nguyện tham gia bảo vệ, phát huy.

MAI AN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Quà tết sớm tới những bệnh nhân “xóm” chạy thận

Quà tết sớm tới những bệnh nhân “xóm” chạy thận

18 năm chung sống với bệnh tật, nhưng ông Phạm Văn Hồng - nhân vật của Trạm yêu thương chưa bao giờ nghĩ mình là bệnh nhân. Ở ông luôn tràn đầy sự lạc quan và nghị lực bởi đó là cách tiếp thêm niềm tin chiến đấu với bệnh tật cho những thành viên nơi xóm chạy thận nghèo, những người mà ông quan tâm và coi như chính gia đình của mình. 

Phim

Âm nhạc

Sân khấu

Giá trị của giải thưởng

Liên hoan Sân khấu Kịch nói toàn quốc 2021 đợt 2 diễn ra liên tục trong hơn nửa tháng tại TPHCM vừa khép lại với quá nhiều sự ngỡ ngàng về kết quả.

Sách và cuộc sống

Bảo vệ trẻ em trước nguy cơ bị xâm hại tình dục

Gần đây, nhiều câu chuyện về bạo hành và xâm hại tình dục trẻ em đang nhận được sự quan tâm của dư luận, buổi trò chuyện nhân dịp ra mắt Sổ tay Xử lý nghi ngờ hoặc phát hiện trẻ em bị xâm hại tình dục (NXB Tổng hợp TPHCM) đến từ các chuyên gia và giới chuyên môn tại Đường sách TPHCM sáng 23-1 được xem là hữu ích và kịp thời. 

Sáng tác

Trở về mùa đông

Chuyến bay bồng bềnh lướt trên những đám mây nhởn nhơ trên đưa tôi về Hà Nội. Cầm trên tay cuốn tạp chí với hình ảnh vườn đào đang chúm chím nụ, cánh đồng hoa cải ven sông… bất giác, tôi chợt nhớ mình đang về đúng những ngày đông se sắt. 

Mỹ thuật

Hội Nhiếp ảnh TPHCM ra mắt Câu lạc bộ Không ảnh Sài Gòn

Hội Nhiếp ảnh TPHCM vừa ra mắt Câu lạc bộ (CLB) Không ảnh Sài Gòn và khai mạc triển lãm “Quê hương nhìn từ trên cao”, trưng bày 83 tác phẩm ảnh nghệ thuật chụp từ trên cao của các hội viên về phong cảnh đất nước, con người và các hoạt động xã hội.