Chúng ta kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh không phải bằng cách học thuộc lòng từng câu chữ, như những tín điều “nhất thành bất biến”, mà phải bằng cách rút ra “linh hồn sống” của lý luận để giải quyết những thách thức và cơ hội phát triển Việt Nam ở thế kỷ XXI. Đổi mới công tác tư tưởng lúc này chính là việc hình thành chủ thuyết phát triển Việt Nam hiện đại một cách độc lập, sáng tạo, hợp quy luật và hợp lòng dân, tổng hòa giữa tinh hoa nhân loại và bản sắc văn hóa dân tộc trên con đường xã hội chủ nghĩa.
Trong thời đại bùng nổ thông tin, nơi mà sự thật và giả dối đôi khi chỉ cách nhau một cú chạm màn hình. Công tác tư tưởng nếu vẫn giữ tư duy “độc thoại”, hành chính hóa hay nặng tính giáo điều, xơ cứng, vô hình trung sẽ tự tách mình ra khỏi đời sống. Nên chuyển từ “độc thoại” sang “thuyết phục và truyền cảm hứng”; phải tăng cường đối thoại; lấy sự đồng thuận của xã hội làm thước đo phát triển.
Tư tưởng chỉ mạnh khi công tác tư tưởng phải đưa những quyết sách đó vào cuộc sống, khi mỗi người dân, dù ở trong nước hay ngoài nước, thấy được hình ảnh của chính mình, lợi ích của gia đình mình và tương lai của con cháu mình trong vận mệnh của quốc gia. Mặt khác, tư tưởng không thể tách rời tổ chức. Một hệ tư tưởng tiên tiến không thể vận hành trên một bộ máy cồng kềnh, chồng chéo. Đổi mới công tác tư tưởng trong kỷ nguyên mới phải dẫn đường cho cuộc cách mạng về tổ chức và cán bộ.
Tư tưởng dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm phải được bảo vệ bằng các cơ chế pháp lý cụ thể và đạo lý minh bạch. Công tác tư tưởng phải đập tan tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm. Chỉ khi tư duy được giải phóng, sức sáng tạo mới được khơi thông.
Kỷ nguyên mới không chỉ là cuộc đua về GDP hay công nghệ mà còn là cuộc cạnh tranh khốc liệt về quyền lực mềm và hệ giá trị quốc gia. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lúc này không chỉ là đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trên mặt báo mà quan trọng hơn là xây dựng một hệ miễn dịch tinh thần trong mỗi đảng viên, cán bộ và toàn thể đồng bào.
Một dân tộc có nền tảng tư tưởng vững vàng là một dân tộc không bị đồng hóa về văn hóa, không bị lung lạc về niềm tin trước những cơn sóng dữ của thời đại. Đổi mới tư tưởng phải gắn liền với việc chấn hưng văn hóa, làm cho đạo đức cách mạng quyện với đạo lý dân tộc, thấm sâu vào đời sống xã hội; để sự liêm chính, lòng tự trọng và tinh thần phụng sự trở thành lẽ sống tự nhiên của người cán bộ, đảng viên và nhân dân.
Kỷ nguyên mới đòi hỏi một tinh thần tự lực, tự cường, tự tôn dân tộc và tự chủ chiến lược quốc gia ở mức độ cao nhất. Công tác tư tưởng phải khơi dậy được niềm tự hào dân tộc, biến lòng yêu nước thành sức mạnh vật chất để thực hiện mục tiêu đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Đổi mới công tác tư tưởng đòi hỏi sự dũng cảm từ bỏ những tư duy cũ kỹ, những thói quen hành chính để vươn tới tầm cao của trí tuệ và nhân văn.
Mục tiêu cuối cùng của công tác tư tưởng là lòng dân đại đoàn kết, dưới ngọn cờ của Đảng, quyết tâm xây dựng một Việt Nam hùng cường, sánh vai với các cường quốc năm châu như tâm nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
