Hôm qua, 11-10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã nghe đại diện Bộ Công nghiệp thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ báo cáo về công tác di dân tái định cư dự án thủy điện Tuyên Quang.
Dự án thủy điện Tuyên Quang (DA) vốn không phải dự án quan trọng cấp quốc gia cần phải trình Quốc hội và được Thủ tướng phê duyệt đầu tư ngày 19-4-2002 với nhiệm vụ tạo hồ chứa 1 tỷ m3 nước để tham gia phòng chống lũ cho đồng bằng sông Hồng và Hà Nội, bổ sung lượng nước vào mùa khô và phát điện lên lưới điện quốc gia (sản lượng điện trung bình là 1,295 tỷ kWh/năm).
Dự kiến, nhà máy phát điện tổ máy số 1 trong năm 2007, hoàn thành vào năm 2008. Công tác điều tra, khảo sát lập quy hoạch di dân tái định cư ở giai đoạn nghiên cứu khả thi xây dựng nhà máy được giao cho Tổng Công ty Điện lực Việt Nam, Viện Quy hoạch phát triển nông nghiệp và nông thôn và 3 tỉnh Tuyên Quang, Hà Giang, Bắc Kạn thực hiện.
Các bên xác định số dân phải di chuyển là 3.193 hộ với 17.354 người. Đầu năm 2003, Thủ tướng Chính phủ giao 3 tỉnh trên cùng với chủ đầu tư lập Quy hoạch tổng thể về di dân trình Thủ tướng phê duyệt. Nhưng kết quả khảo sát ở giai đoạn này (2004 - 2005) lại cho thấy, số người phải di chuyển đã tăng lên 23.630 người (tức là vượt 6.276 người so với báo cáo nghiên cứu khả thi).
Việc tăng hơn 6.000 dân trong diện di dời đã làm tăng tổng mức đầu tư phần đền bù di dân tái định cư thêm 1.000 tỷ đồng so với báo cáo nghiên cứu khả thi. Mặt khác, theo tiêu chuẩn về công trình trọng điểm quốc gia, với số dân di dời vượt 20.000 thì dự án phải được trình Quốc hội xem xét.
Cho ý kiến về vấn đề này, Ủy ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường của QH cho rằng, chủ đầu tư và các tỉnh đã chủ quan, thiếu sự phối hợp trong điều tra dân số.
Khi phát hiện số dân vượt ngưỡng 20.000 lại không kịp thời báo cáo UBTVQH. Hệ quả là đến nay, quy hoạch tổng thể di dân tái định cư thủy điện Tuyên Quang vẫn chưa được Thủ tướng phê duyệt, ảnh hưởng đến tiến độ dự án. Hiện nay, Tuyên Quang còn hơn 900 hộ dân, Hà Giang còn trên 240 hộ và Bắc Kạn còn 58 hộ vẫn chưa di dời.
Qua thảo luận, UBTVQH đề nghị Chính phủ kiểm điểm trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan đến vấn đề này.
Để kịp tiến độ phát điện tổ máy số 1 vào đầu năm 2007, cần báo cáo vấn đề di dân ra Quốc hội trong kỳ họp thứ 10, đồng thời xem xét bổ sung ngân sách năm 2007 cho công tác này. UBTVQH cũng đề nghị, Quốc hội sẽ không xét lại quyết định chủ trương đầu tư dự án.
Cùng ngày, UBTVQH cũng đã nghe báo cáo kết quả giám sát việc thực hiện Nghị quyết 16 của Quốc hội về giáo dục, dạy nghề, giải quyết việc làm cho người sau cai nghiện ma túy và 5 năm thi hành Luật Phòng chống ma túy.
Theo báo cáo giám sát của Ủy ban Các vấn đề xã hội của QH, hiện nay tỷ lệ tái nghiện còn khá cao (70% - 80%). Tại một số nơi, tỷ lệ tái nghiện là 99% - 100%. Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ tái nghiện cao là hoạt động quản lý, hỗ trợ người nghiện sau cai còn yếu, trong khi môi trường xã hội quản lý chưa tốt, chưa trong sạch về ma túy.
BẢO MINH
