Nằm ven sông Phước Giang, phù sa ít, đất gò đồi cằn cỗi nhiều. Vậy nhưng, trên mảnh đất ấy, những “hạt mầm” tài năng vẫn cần cù bật lên mạnh mẽ. Nơi đây là xã Hành Nhân, huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi năm nào cũng có vài chục em đậu đại học, cao đẳng, nhiều người trở thành tiến sĩ.
Chồng mất sớm, để nuôi con ăn học, ngoài những thửa ruộng khoán của gia đình, bà Lê Thị Liễu phải thuê thêm đất bạc màu, hoang hóa của xã, cộng tất cả đến 10 sào đất ruộng, 10 sào đất màu và 6 sào đất mía để luân phiên sản xuất nuôi con ăn học.
Em Nguyễn Thị Thủy sinh viên năm 3 ĐH Kinh tế Đà Nẵng, một trong những “hạt mầm” của đất học Hành Nhân. Ảnh: M.Hạ
Trong 7 người con của bà thì đã có hai người đạt trình độ Tiến sĩ là Nguyễn Văn Hiệu, giảng viên Trường Đại học KHXH-NV TPHCM và Nguyễn Văn Toàn. Các con kế tiếp, đều học đại học, cao đẳng. Cuộc sống khấm khá, có người muốn đưa mẹ vào TPHCM để chăm sóc nhưng bà vẫn ở lại quê hương, nơi đã cho bà những hạt lúa, củ khoai nuôi các con thành người.
Kể từ khi con gái Nguyễn Thị Ngọc Diệp thi đậu vào Đại học Kinh tế TPHCM, bà Võ Thị Trịnh phải xách gói đi theo, bán ve chai kiếm tiền nuôi con ăn học. “Người nhà quê gần một đời chưa biết phố thị nhưng mẹ vẫn quyết tâm đi, lo lắm nhưng vì tương lai của các em...” - Chị Nguyễn Thị Hà, con bà Trịnh kể. Để dành dụm tiền cho con, tết đến bà Trịnh và con không về mà ở lại đón tết xa quê.
Lúc trước, học được lên bậc THPT, con em trong làng phải đạp xe xuống trường huyện, hàng mấy chục kilômét, gặp mùa mưa đường đồng trơn trượt sình lầy, đầy nước, đến được lớp là quần áo lấm lem. Rời quê lên phố học, những người con của làng đã hiểu rõ nỗi cơ cực của cha mẹ mà cố gắng học hành. Chuyện dạy kèm, làm thuê kiếm thêm thu nhập đã quen thuộc với các em từ lâu. Những gia đình trong thôn trước đây có con học đại học được bà con giúp đỡ, khi học xong ra trường có công ăn việc làm ổn định lại đóng góp tiền cho Hội khuyến học để động viên thế hệ tiếp theo.
Ông Nguyễn Đăng Trí, Chủ tịch Hội khuyến học xã cho biết: “Toàn xã có khoảng 200 em đạt trình độ cao đẳng, đại học, sau đại học và tiến sĩ. Riêng thôn Bình Thành có 200 hộ dân thì đã có 3 tiến sĩ, 35 tốt nghiệp đại học, 37 tốt nghiệp cao đẳng... Những con em ở làng giờ trở thành những cử nhân, tiến sĩ tỏa đi khắp đất nước vẫn không quên hình ảnh người mẹ, người cha sớm hôm tần tảo với những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng ớt, đồng cà... chắt chiu từng đồng tiền lo cho con ăn học. Đi đến các thôn xóm của Hành Nhân, đâu đâu cũng thấy nhà cửa được xây dựng kiên cố, khang trang mà theo lời các bậc cha mẹ thì đó là những quả ngọt sau bao ngày ươm mầm, nuôi dưỡng để các con họ thành tài. “Chuyện học ở Hành Nhân bây giờ đã thành nếp. Năm nào xã cũng có vài chục học sinh đậu đại học, cao đẳng. Hành Nhân tự hào là xã miền núi đầu tiên của huyện dẫn đầu về phong trào hiếu học”.
Hà Minh - Mai Hạ
