Sản xuất nông nghiệp năm nay được mùa, được giá, người làm lúa có lời từ 30% trở lên. Đạt được kết quả hết sức phấn khởi này trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước chưa thoát ra khỏi cuộc khủng hoảng là do tác động cùng chiều tạo sự cộng hưởng của hàng loạt yếu tố: giá vật tư nông nghiệp giảm, thời tiết thuận lợi, nông dân đổi giống mới chất lượng gạo ngon hơn để xuất khẩu, các công ty lương thực được Nhà nước cho vay hỗ trợ lãi suất 4% đã thu mua kịp thời với giá cả hợp lý. Tất cả các điều này đã được các phương tiện thông tin đại chúng nhiều lần đề cập. Tuy nhiên có một yếu tố hết sức mới - mà nếu cường điệu một chút - có thể gọi là cuộc cách mạng kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp với hai đột phá: một ở miền Bắc, một ở miền Nam.
Ở miền Bắc đó là việc gieo thẳng (sạ hàng) thay vì gieo mạ rồi cấy theo cách truyền thống lâu nay. Với cách làm này vừa tiết kiệm được lúa giống vừa giảm được công gieo mạ, nhổ mạ, gánh mạ và công cấy. Và qua kết quả ở những thửa ruộng thử nghiệm năng suất trội hơn so với cách làm cũ.
Còn ở miền Nam đó là việc một số nông dân ở An Giang, Đồng Tháp vừa tự bỏ vốn vừa được ngân hàng cho vay hỗ trợ mua máy gặt đập liên hợp để thu hoạch lúa. Nhờ có máy gặt đập liên hợp vừa giảm được hao hụt trong khâu thu hoạch vừa giải quyết được tình trạng thiếu nhân công trong mùa gặt rộ. Giá công gặt lúa ở đồng bằng sông Cửu Long khi vụ mùa đến từ 80.000 – 100.000 đồng/người/ngày nhưng không dễ thuê đủ người vì số lao động trẻ bỏ quê ra thành thị.
Hai đột phá trong sử dụng công cụ lao động trên đã mở ra con đường làm ăn lớn trong sản xuất nông nghiệp ở nước ta. Máy gieo thẳng (sạ hàng), máy gặt đập liên hợp không thể hoạt động có hiệu quả trên những thửa ruộng manh mún (chó ngồi ló đuôi!). Để có những thửa ruộng lớn ở miền Bắc đang có phong trào dồn điền đổi thửa. Còn ở miền Nam điều kiện đất đai thuận tiện hơn đã xuất hiện mô hình một số nông dân ruộng đất liền nhau, được sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, xây dựng những cánh đồng mẫu vài trăm hécta gieo trồng thống nhất một loại giống để dễ thu hoạch.
Những mô hình làm ăn mới có hiệu quả này cần được hỗ trợ nhân rộng ra cả nước để sớm đưa nông nghiệp vào con đường sản xuất lớn, để hạt gạo của ta có sức cạnh tranh mạnh hơn trên thị trường thế giới.
Lê Minh
