Dự kiến vào tháng 6 này Nhà máy điện gió đầu tiên ở Việt Nam (tại Bình Thuận) sẽ chính thức phát điện, với công suất ban đầu 7,5 MW. Dự án này trong giai đoạn 1 có tổng vốn đầu tư 996 tỷ đồng, với 20 tuốc-bin gió và công suất 30 MW. Giai đoạn 2 sẽ đầu tư tiếp đến năm 2011 có công suất 120 MW, với 80 tuốc-bin gió. Đây là dự án sản xuất theo công nghệ sạch được Công ty cổ phần Năng lượng tái tạo Việt Nam đầu tư.
Suy giảm kinh tế buộc các doanh nghiệp chuyển động theo hướng phải tái cấu trúc lại doanh nghiệp, ở cấp vĩ mô cũng có những điều chỉnh về chính sách để nhân cơ hội này thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế phù hợp với định hướng phát triển chung. Đáng lưu ý, xu hướng đầu tư mới theo cơ chế phát triển sạch, tức là quá trình đổi mới công nghệ thiết bị hiện đại sẽ hướng đến các công nghệ sản xuất sạch và giảm khí thải nhà kính tại Việt Nam đang tăng lên.
Trong thời gian qua, từ khi Việt Nam gia nhập Nghị định thư Kyoto (năm 2002) mà sau 5 năm (2007) mới chỉ có 30 dự án đăng ký hoạt động theo cơ chế sạch. Tuy nhiên, những nỗ lực tuyên truyền và yêu cầu thực tế sản xuất kinh doanh đã từng bước tạo sự chuyển biến trong nhận thức doanh nghiệp.
Trong đó phải ghi nhận vai trò tích cực từ các cơ quan truyền thông đại chúng và các tổ chức quốc tế đã không ngừng tuyên truyền, giải thích, nêu gương các điển hình sản xuất sạch đem lại hiệu quả kinh tế và đặc biệt là hiệu quả xã hội rất cao, xúc tiến thông tin hỗ trợ đầu tư vốn từ các định chế tài chính quốc tế đối với các dự án sản xuất xanh, sạch… Nhờ vậy, trong năm 2008 đã có hơn 40 dự án đăng ký mới thực hiện sản xuất theo cơ chế sạch. Có thể thấy, nhiều dự án sản xuất sạch đang được sự ủng hộ của người dân như Dự án thu hồi và sử dụng khí đồng hành mỏ Rạng Đông, Dự án tái chế khí bãi chôn lấp rác Đông Thạnh, Dự án nhà máy điện gió Bình Thuận...
Tuy nhiên, các dự án sản xuất sạch thực tế vẫn đang gặp nhiều khó khăn do các chính sách chưa đồng bộ và nhận thức của các doanh nghiệp chưa đồng đều. Chúng ta vẫn chưa có một chính sách đồng bộ ở tầm quốc gia nhằm đưa kinh tế phát triển bền vững, trong đó bao hàm sản xuất phải theo cơ chế sạch.
Cụ thể, đã có Thông tư liên tịch giữa Bộ Tài nguyên-Môi trường và Bộ Tài chính nhằm tạo cơ chế cho việc phát triển sản xuất sạch nhưng đến nay vẫn chưa có hướng dẫn chi tiết để thực hiện. Vì thế, nhiều doanh nghiệp vẫn chây ì, chưa mạnh dạn tính toán chuyện đầu tư sản xuất sạch. Hoặc có những dự án sản xuất, kinh doanh sạch nhưng không phát huy hiệu quả do hệ thống hạ tầng và sự hợp tác phát triển chưa có. Tại TPHCM, dự án xe buýt chạy khí gas để giảm ô nhiễm môi trường không thực hiện được vì chưa có các hệ thống cung cấp gas đi kèm. Hoặc dự án tái chế rác thải thành phân bón compost đang gặp nguy cơ phá sản do rác không được phân loại từ đầu nguồn, cách thức tổ chức thu gom rác theo phân loại cũng chưa được thực hiện, vì thế rác đến nhà máy lẫn lộn rác thải sinh hoạt với rác không phân hủy và thậm chí cả những loại rác công nghiệp độc hại.
Đã vậy, chúng ta cũng chưa có các số liệu đầy đủ để xây dựng các chuẩn mực cơ bản về chi phí cho các lĩnh vực khác nhau và hệ thống ngân hàng vẫn còn ngại ngần khi tài trợ vốn vay cho các dự án này. Mặc dù gần đây, một số định chế tài chính nước ngoài đã phát đi các thông tin sẵn sàng hỗ trợ vốn cho các nhà máy sử dụng công nghệ sạch và giảm khí thải nhà kính tại Việt Nam… nhưng hầu như các doanh nghiệp vẫn còn thờ ơ trước nguồn vốn này. Vì thế, việc tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền và ban hành kịp thời các chính sách đồng bộ để thu hút đầu tư cho sản xuất sạch là rất cần thiết.
Văn Thiên Lộc | 
