Ngoài những lời cáo buộc hối lộ, Lee Kun-hee còn phải chịu trách nhiệm giải trình về cái gọi là “slush fund” - một loại quỹ đen không hề có trong bất cứ sổ sách kế toán nào, là nơi ông ta lấy tiền để hối lộ các quan chức và tổ chức nhiều hành vi gian lận khác.
Cuốn sách trị giá… 5 triệu won!
Cần giải thích thêm rằng, Lee cũng như phần lớn các ông chủ những tập đoàn lớn khác tại Hàn Quốc, đều có xu hướng muốn trao quyền lãnh đạo đế chế kinh tế của mình cho con trai. Ông chủ Samsung không bao giờ có thể hình dung tập đoàn của mình trong tương lai lại thuộc về một người ngoại, chứ không phải là cậu con trai Lee Jae-yong.
Tất nhiên, mong muốn trao tài sản cho người thừa kế là chuyện chẳng có gì đáng lên án. Những nghi ngờ và thắc mắc lại nảy sinh từ chính các phương pháp của Lee Kun-hee. Ông ta muốn Lee Jae-yong phải là người nắm số cổ phần lớn nhất tại tập đoàn này nhưng vấn đề là không phải mua số cổ phiếu này theo giá thị trường, mà với mức giá giảm từ 2 tới 3 lần sau một số trò phù phép khôn khéo nào đó.
Phía Samsung dĩ nhiên đã bác bỏ tất cả những lời buộc tội trên nhằm vào ông chủ của mình. Người phát ngôn của tập đoàn này tuyên bố, luật sư Kim Yong Chul đã vu cáo ông chủ cũ của mình vì lý do có một số xích mích cá nhân trong quá khứ.
Cần biết là Kim trước đó đã khẳng định, anh ta bị sa thải không phải do những sai sót trong công việc, mà do đã từ chối đưa khoản tiền hối lộ 3 tỷ won (khoảng 3,3 triệu USD) cho viên thẩm phán đang phụ trách điều tra vụ của Samsung Group.
Những lời cáo buộc trên có lẽ không được coi là “quá thuyết phục”, nếu như không có những phát hiện mới chỉ sau cuộc họp báo của Kim có một tuần. Đòn đánh tiếp theo giáng vào uy tín của Samsung và ông chủ tập đoàn này lại là Lee Yong Chul, cựu cố vấn cao cấp của Tổng thống Roh Moo-hyun về vấn đề chống tham nhũng.
Lee Yong Chul kể với các phóng viên rằng, ông ta đã từng trở thành đối tượng của “sự chú ý không lành mạnh” từ Samsung. Hồi tháng giêng năm 2004, một nhân viên của Samsung Electronics đã tiếp xúc với Yong Chul và gợi ý, liệu công ty có thể tặng ông một món quà nhỏ trước chuyến đi nghỉ. Cố vấn tổng thống đã đồng ý vì nghĩ rằng đó chỉ là chuyện rất nhỏ.
Món quà ngay sau đó được gửi đến cho Yong Chul là một cuốn sách, kẹp bên trong đó là khoản tiền 5 triệu won (khoảng 5.500 USD). Yong Chul đã gửi trả cuốn sách với số tiền trên cùng với lá thư trả lời với lời lẽ đầy giận dữ. Kẻ đưa hối lộ đã phải xin lỗi ông, đồng thời thanh minh là bản thân không biết về số tiền trên.
Nhiều lần thoát hiểm
Trong quá khứ, ông trùm tài phiệt hàng đầu của Hàn Quốc đã không ít lần phải đương đầu với những nguy cơ kiểu trên nhưng cuối cùng vẫn thoát hiểm. Ngay từ năm 1996, Lee cùng với một nhóm các thương gia Hàn Quốc khác đã bị kết tội đưa hối lộ cho cựu Tổng thống Roh Tae-woo với phán quyết 2 năm án treo. Lee khi đó đã công khai tuyên bố ngay trong phiên tòa: “Tất cả chúng tôi đều đưa tiền cho chính phủ từ lâu rồi. Và Samsung không phải là một ngoại lệ!”.
Trong những lần rắc rối trước đây, thường thì những tay chân thân tín của Lee đứng ra nhận hết tội về mình. Như hai năm trước, cựu giám đốc Her Tae Hak của Samsung Everland Inc và Park Ro Bin (hiện là chủ tịch của công ty này) đã phải “chịu nạn” vì đã giúp gia đình chủ tịch Lee mua được cổ phiếu của công ty với giá rất thấp. Hai người đã phải nhận những bản án tương ứng là 3 và 2 năm tù (được hoãn thi hành án) cùng với một khoản tiền phạt tới 3 tỷ won. Hai bị cáo này giờ đây còn nộp đơn ra tòa kiện luật sư Kim Yong Chul vì tội “vu cáo”.
Riêng Chủ tịch Lee có lần đã phải lẩn tránh ra nước ngoài với lý do chữa bệnh trước những nỗ lực điều tra ráo riết của các cơ quan có thẩm quyền. Nhưng lần này thì ông ta không thể giở bài cũ được nữa. Bất chấp việc Samsung hứa hẹn sẽ hỗ trợ toàn diện cho hoạt động điều tra, Viện Kiểm sát đã ra lệnh cấm tất cả những quan chức cao cấp của tập đoàn này rời khỏi Hàn Quốc.
Chủ tịch Lee có lẽ đang lâm vào một giai đoạn khó khăn nhất trong cuộc đời của mình. Hai năm trước, cô con gái Lee Yoon-huyn đã bất ngờ tự sát. Nhiều người cho rằng, cô gái này đã treo cổ sau một cơn trầm uất nặng, sau khi bị cha cấm kết hôn với người tình được coi là không “môn đăng hộ đối”.
Bản thân Samsung đã phục hồi sau cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1997 nhưng điều này không có nghĩa là mọi chuyện tại đây đều đã êm đẹp. Những bất ổn còn thể hiện ngay trong phần tài sản riêng của Lee Kun-hee - chỉ trong 5 năm gần đây đã giảm xuống hơn một nửa và hiện giờ theo đánh giá của tạp chí Forbes chỉ vào khoảng 2,9 tỷ USD. Tất nhiên, Lee cũng tìm mọi cách nhằm gây dựng lại lòng tin của công luận sau một loạt những bê bối. Chẳng hạn như vào năm ngoái, Samsung đã đóng góp cho các mục đích từ thiện hơn 800 triệu USD.
Bài 3: Hết thời của Chaebol
LINH NGA (tổng hợp)
Bài 1: Vén bức màn hối lộ của Samsung
