Bên trọng bên khinh

Thời gian qua, xã hội hóa đã trở thành một trong những đòn bẩy, kích hoạt các hoạt động dịch vụ văn hóa phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, cũng cần phải nhìn nhận, nhà đầu tư một khi đã bỏ tiền ra đầu tư hay làm dịch vụ, đương nhiên phải nghĩ đến chuyện lợi nhuận, lợi ích mình đạt được. Không ai bỗng dưng bỏ tiền ra mà không nhắm đến một mục đích nào đó. Bởi vậy, việc nơi xã hội hóa ồ ạt đến mất dần bản sắc; nơi chẳng ai quan tâm đến việc đầu tư, hỗ trợ nên im lìm, ngắc ngoải, đã trở thành những thái cực trong câu chuyện kêu gọi đầu tư lĩnh vực văn hóa.

Trong lĩnh vực điện ảnh, chỉ trong vài năm, số lượng phim do các hãng tư nhân sản xuất, phát hành, hệ thống rạp chiếu phim chất lượng cao, liên kết sản xuất với nước ngoài tăng mạnh về số lượng lẫn chất lượng. Tại Liên hoan phim Việt Nam giải Cánh diều năm 2015 tổ chức tại TPHCM mới đây, con số áp đảo khi có đến 15/17 phim dự thi là của các hãng phim tư nhân. Các hãng phim nhà nước khiêm tốn tham gia 2 phim về đề tài lịch sử và lãnh tụ.

Sôi động và rầm rộ nhất phải kể đến là lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn. Con số trên 700 đơn vị, doanh nghiệp đăng ký chức năng tổ chức biểu diễn và hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trong số đó có hơn 150 doanh nghiệp tham gia thường xuyên trong loại hình ca múa nhạc, trình diễn thời trang đã nói lên điều này. Hàng loạt cuộc thi truyền hình phiên bản từ các nước Mỹ, Anh, Hàn Quốc, Nhật Bản... giá trị hàng triệu USD được mua bản quyền xuất hiện ngày càng nhiều, phủ sóng các kênh truyền hình từ trung ương đến địa phương. Không ít cuộc thi tìm kiếm tài năng ca nhạc, thời trang, nhảy múa... được tổ chức với giải thưởng đến vài trăm triệu đồng. Các chương trình trò chơi truyền hình với giải thưởng từ vài chục triệu đến vài trăm triệu đồng mà chung quy không gì khác ngoài mục đích giải trí, cũng theo đó xuất hiện hàng loạt.

Trái với các hoạt động thương mại, dịch vụ văn hóa rầm rộ ở trên, các lĩnh vực mỹ thuật, âm nhạc truyền thống, hoạt động làng nghề, lễ hội truyền thống, bảo tồn di tích, hệ thống thư viện, bảo tàng... lại rơi vào cảnh buồn hiu hắt, tự thân vận động là chính. Một người nhiều tâm huyết với âm nhạc dân tộc, GS-TS Trần Văn Khê từng mong mỏi, phải có chính sách cụ thể của Nhà nước và sự chung tay của các tổ chức xã hội để đưa đờn ca tài tử vào giáo dục học đường. Đến nay, đề án này đang trong quá trình xây dựng, còn sự chung tay thì hầu như chưa thấy ai mặn mà.

Nỗ lực đưa nghệ thuật đờn ca tài tử đến với người dân TP, Trung tâm Văn hóa TPHCM và Đài Truyền hình TPHCM đã tổ chức nhiều chương trình, nhưng dù tâm huyết, chương trình cũng đành phải ngậm ngùi dừng bước từ giữa năm 2013 đến nay, bởi nguồn kinh phí eo hẹp. Gần nhất, việc kêu gọi sự hỗ trợ, kêu gọi xã hội hóa từ các đơn vị cũng đã khiến Ban tổ chức Liên hoan Đờn ca tài tử TPHCM giải Hoa sen vàng phải đau đầu. Lĩnh vực bảo tàng cũng vậy. Thành phố đã chủ trương hiện đại hóa bảo tàng, tổ chức hoạt động dịch vụ bổ trợ nhưng hầu như đến nay, hoạt động này - được coi là tạo sức sống cho bảo tàng - cũng không mảy may chuyển biến vì mỗi nơi một kiểu, thủ tục rối rắm.

Cùng chung cảnh ngộ là lĩnh vực mỹ thuật, triển lãm. Ít ai ngờ, một đơn vị như Hội Mỹ thuật TPHCM - hội mỹ thuật địa phương lớn nhất nước, mỗi năm lại nhận được chưa đến 100 triệu đồng gọi là kinh phí đầu tư sáng tác từ Chương trình mục tiêu quốc gia! Nguồn kinh phí hoạt động quá eo hẹp đến mức việc triển lãm, giao lưu với nước bạn trở nên xa xỉ. Còn việc kêu gọi xã hội hóa từ các đơn vị, doanh nghiệp hỗ trợ các cuộc thi, triển lãm TP và toàn quốc thì hầu như là nhiệm vụ... bất khả thi.

Đẩy mạnh xã hội hóa trên các lĩnh vực để cộng đồng xã hội cùng chung tay góp sức, từng bước nâng cao chất lượng phục vụ người dân trên các lĩnh vực là chủ trương đã có từ rất lâu. Vậy nhưng, bao nhiêu năm nay, những người làm văn hóa vẫn cứ quay quắt với câu hỏi: Tại sao những lĩnh vực văn hóa nghệ thuật thuộc về đại chúng như ca hát, nhảy múa lại thu hút xã hội hóa, còn những lĩnh vực văn hóa truyền thống hay đặc thù lại chẳng ai quan tâm?

MINH AN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Chậm trễ sẽ không theo kịp yêu cầu của cuộc sống

Sau hơn 4 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc với ý thức trách nhiệm cao, Đại hội đại biểu Đảng bộ TPHCM lần thứ XI, nhiệm kỳ 2020-2025 đã thành công tốt đẹp. Đại hội đã thông qua Nghị quyết với những nội dung đã được các đại biểu xem xét, cân nhắc, góp ý kiến điều chỉnh cho sát với thực tiễn và đáp ứng yêu cầu phát triển, làm sao để TPHCM giữ vững vai trò đầu tàu, tiếp tục đổi mới và đột phá mạnh mẽ.

Giao thông - Đô thị

Quy hoạch

Diện mạo “thủ phủ” thành phố phía Đông

Được quy hoạch là “thủ phủ” khu Đông, khu đô thị Trường Thọ sẽ trở thành trung tâm và điểm nhấn của thành phố (TP) Thủ Đức trong tương lai. Vậy, hiện trạng Trường Thọ như thế nào và quy hoạch khu đô thị tương lai ra sao?

Tin buồn