Báo cáo nêu rõ, sau 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và 40 năm thực hiện đường lối đổi mới, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của đất nước không ngừng được nâng cao; sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng được củng cố, phát huy. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, các tầng lớp nhân dân ngày càng lớn mạnh về số lượng và chất lượng, đóng vai trò chủ thể, nòng cốt trong sự nghiệp đổi mới, phát triển đất nước.
Báo cáo cũng nêu các kết quả nổi bật trong thực hiện chương trình hành động của MTTQ Việt Nam giai đoạn 2024-2026. Trong đó, công tác tuyên truyền, vận động, tập hợp, đoàn kết các tầng lớp nhân dân được đẩy mạnh với nhiều điểm mới. MTTQ Việt Nam chú trọng nâng cao chất lượng nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, tập hợp ý kiến nhân dân thông qua nhiều cách làm mới như vận hành “Hệ thống tiếp nhận, phản hồi ý kiến cử tri”, phần mềm quản lý công tác giám sát, phản biện xã hội và tổng hợp ý kiến cử tri, nhân dân trên nền tảng “Mặt trận số”.
Chất lượng, hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội, thực hiện dân chủ, tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị được nâng cao. Qua đó, tiếp tục khẳng định vai trò hạt nhân của MTTQ trong phát huy dân chủ, đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân.
MTTQ đã động viên các tầng lớp nhân dân thi đua, sáng tạo, thực hiện hiệu quả các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động, tạo nhiều dấu ấn trong xã hội, góp phần khơi dậy tinh thần yêu nước và sức mạnh cộng đồng. Nổi bật là cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, góp phần làm thay đổi diện mạo đô thị, nông thôn, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân.
Bên cạnh kết quả đạt được, công tác Mặt trận vẫn còn một số hạn chế, khó khăn. Việc nắm bắt tình hình nhân dân có lúc còn thiếu chủ động; một số cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước hiệu quả chưa cao; chất lượng công tác giám sát, phản biện xã hội, góp ý xây dựng Đảng, chính quyền chưa đồng đều. Việc theo dõi, đôn đốc xử lý kiến nghị sau giám sát, phản biện xã hội còn chưa quyết liệt. Đội ngũ cán bộ, nhất là ở cơ sở, có sự thay đổi lớn; một bộ phận chưa thích ứng với yêu cầu đổi mới công tác MTTQ hiện nay.
Từ thực tiễn tổ chức và hoạt động giai đoạn 2024-2026, MTTQ Việt Nam rút ra 5 bài học kinh nghiệm. Trong đó, quan điểm “Dân là gốc” phải được cụ thể hóa trong các nội dung hiệp thương thống nhất hành động của MTTQ Việt Nam; lấy sự ủng hộ, đồng thuận của nhân dân làm thước đo hiệu quả công tác Mặt trận. Hoạt động phối hợp với chính quyền các cấp và các tổ chức thành viên phải đi vào thực chất, nhằm phát huy sức mạnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của MTTQ Việt Nam.
Báo cáo đề ra phương hướng, mục tiêu và chương trình hành động của MTTQ Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031. Theo đó, MTTQ Việt Nam tăng cường vai trò nòng cốt chính trị trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc; tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân, phát huy sức mạnh nội sinh, khát vọng phát triển đất nước; thúc đẩy thi đua học tập, lao động sáng tạo.
Chương trình gồm mục tiêu chung và 15 chỉ tiêu cụ thể có tính định lượng cao, với 7 chương trình hành động nhiệm kỳ 2026-2031. Một số nội dung đáng chú ý là xây dựng Chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, phát triển nền tảng Mặt trận số, tiếp nhận - phản hồi kiến nghị của người dân và triển khai đánh giá độc lập Bộ chỉ số niềm tin xã hội cấp tỉnh.
Một chương trình hành động mới được bổ sung là tham gia phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, xây dựng xã hội số; đẩy mạnh chuyển đổi số trong hệ thống MTTQ Việt Nam, tập trung triển khai Đề án chuyển đổi số MTTQ Việt Nam, thúc đẩy chuyển đổi số trong toàn dân, nhất là phong trào “Bình dân học vụ số”.
MTTQ Việt Nam cũng đặt yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận và các đoàn thể giữ “3 gần”: gần dân, gần cơ sở, gần không gian số; thực hiện “5 phải”: phải lắng nghe, phải đối thoại, phải làm mẫu, phải chịu trách nhiệm, phải báo cáo kết quả; đồng thời thực hiện “4 không”: không hình thức, không né tránh, không đùn đẩy, không làm sai chức năng.
Đại hội kêu gọi đồng bào trong nước và người Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục nhân lên những giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam; phát huy truyền thống đoàn kết, khát vọng dân tộc, ý chí tự chủ, tự cường; đồng lòng cùng Đảng, Nhà nước xây dựng đất nước Việt Nam phát triển hùng cường trong kỷ nguyên mới.
