Đại học Quốc gia TPHCM: Báo động đỏ về tuyển sinh sau đại học

SGGP
Nhiều trường thành viên của Đại học Quốc gia (ĐHQG) TPHCM đặt mục tiêu trở thành trường ĐH nghiên cứu, định hướng nghiên cứu trong giai đoạn 2016-2020 (trong đó có tiêu chí quan trọng là phải tăng quy mô đào tạo sau ĐH). Tuy nhiên, việc tuyển sinh sau ĐH của các trường này đang có sự tụt dốc thê thảm về số lượng. 
Đại học Quốc gia TPHCM: Báo động đỏ về tuyển sinh sau đại học ảnh 1 Học viên cao học thực hành tại Phòng thí nghiệm Tế bào gốc - Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐHQG TPHCM)
Cầu nhiều hơn cung
ĐHQG TPHCM hiện đang đào tạo 105 ngành thạc sĩ (Th.S), 79 ngành tiến sĩ (TS), tại 6 trường ĐH thành viên và 1 viện (Viện Tài nguyên và Môi trường). Theo danh mục giáo dục đào tạo cấp IV, ĐHQG TPHCM đang đào tạo sau ĐH 14/23 lĩnh vực. Thống kê tại thời điểm 1-1-2017, quy mô đào tạo sau ĐH của ĐHQG TPHCM là 1.108 nghiên cứu sinh và 7.152 học viên cao học. 
Tuy nhiên, theo tìm hiểu của chúng tôi, từ năm 2012 đến nay, số lượng thí sinh đăng ký dự thi sau đại học (bao gồm Th.S và TS) ngày càng giảm. Từ hơn 10.000 thí sinh của năm 2012, đến năm 2017 chỉ còn 2.912 thí sinh đăng ký dự thi, so với 3.683 chỉ tiêu. So sánh giữa thí sinh đăng ký với chỉ tiêu ở từng trường lại càng thấy rõ hơn sự đáng báo động này. Trường ĐH Bách khoa: năm 2012 có 57 thí sinh đăng ký so với 50 chỉ tiêu TS, nay chỉ còn 14/90; Th.S từ 3.464/1.550 chỉ tiêu ở năm 2012 thì nay còn chỉ còn 592/1.363.  
Chỉ tiêu đào tạo Th.S, TS của các trường, viện thành viên thuộc ĐHQG TPHCM có sự đi xuống rõ rệt. Trong đó, rõ nhất là đối với đào tạo Th.S. Năm 2012 tổng chỉ tiêu Th.S là 3.550, đến năm 2017 chỉ còn 3.320 (giảm 9,35%). Đây mới chỉ bề nổi, nếu so sánh giữa chỉ tiêu với trúng tuyển thực tế ở một số trường thì còn đáng lo hơn rất nhiều. Do năm 2017 chưa có số liệu trúng tuyển đợt 2 nên chúng tôi dẫn chứng số liệu năm 2016 để thấy rõ hơn. Ở trình độ TS, từ năm 2013 trở đi không năm nào tuyển đủ chỉ tiêu: năm 2014 là 227 thí sinh trúng tuyển/270 chỉ tiêu; 2015 là 239/300; 2016 là 263/338. Trình độ Th.S lại càng lao dốc nhiều hơn: năm 2014 có 2.997/3.211; năm 2015 là 2.479/3.388; năm 2016 là 2.375/3.262.
Nhìn lại chiến lược của ĐHQG TPHCM giai đoạn 2016-2020, trong đó mục tiêu là hướng đến một hệ thống ĐH tốp đầu châu Á, đào tạo nguồn nhân lực cho cả nước, tạo những công trình nghiên cứu khoa học quan trọng, phát triển thành ĐH nghiên cứu đa ngành, đa lĩnh vực chất lượng cao... Tuy nhiên, với thực tế tuyển sinh, đào tạo sau đại học sụt giảm về lượng như hiện nay, rõ ràng đây là vấn đề nghiêm trọng cần phải có hướng giải quyết cấp bách. 
Phải thay đổi cách tuyển sinh
Nhìn thẳng vào vấn đề, Ban ĐH và sau ĐH của ĐHQG TPHCM đã thừa nhận: Trong những năm gần đây, số lượng thí sinh đăng ký tuyển sinh sau ĐH, nhất  là trình độ Th.S, có xu hướng sụt giảm mạnh. Trước thực trạng này, cùng với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt của các cơ sở đào tạo trong và ngoài nước, việc nghiên cứu đổi mới phương thức tuyển sinh sau ĐH theo xu thế chung của thế giới được ĐHQG và các trường thành viên coi là khâu tất yếu.  
Một số phương thức tuyển sinh sau ĐH 
- Trường ĐH Bách khoa Hà Nội: áp dụng xét tuyển đầu vào Th.S cho các chương trình Th.S nghiên cứu từ 2016 
- Trường ĐH Việt - Pháp, Trường ĐH Việt - Nhật, Trường ĐH Quốc tế RMIT: xét tuyển hồ sơ và phỏng vấn    
- Đông Nam Á: đa số các ĐH lớn của Singapore, Malaysia, Phillipines, Thái Lan… xét tuyển hồ sơ qua đăng ký trực tuyến trên website
- Khu vực châu Âu: các trường ĐH của Anh, Pháp, Hà Lan, Thụy Điển, Đan Mạch… không yêu cầu thi mà xét tuyển dựa trên hồ sơ
Hiện nay, cả nước có 140 cơ sở đào tạo trình độ TS và gần 180 cơ sở đào tạo trình độ Th.S, với quy mô đào tạo 13.500 nghiên cứu sinh và 105.000 học viên cao học. Trong những năm gần đây, rất nhiều cơ sở đào tạo được Bộ GD-ĐT cho phép tuyển sinh Th.S, TS. Cùng với đó, chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài cũng tăng đáng kể: hiện có đến 246 ngành liên kết đào tạo ĐH và sau ĐH, trong đó khu vực phía Nam có 67 ngành đào tạo sau ĐH. 
Lãnh đạo một trường thành viên của ĐHQG TPHCM chia sẻ: Chúng tôi không đổ lỗi cho ai, nhưng có một thực tế nhạy cảm, đó là rất nhiều chương trình đào tạo sau ĐH ở nhiều cơ sở ĐH đã và đang “dễ” hơn so với ĐHQG TPHCM, từ quá trình đào tạo đến ngoại ngữ… Tuy nhiên, chúng tôi cũng nhận thấy rằng quy chế tuyển sinh sau ĐH của ĐHQG TPHCM cũng phải thay đổi cho phù hợp với thông lệ quốc tế. Và dù cách nào đi nữa, chất lượng đào tạo vẫn không được dễ dãi. 
Để giải bài toán trên, Ban ĐH và sau ĐH của ĐHQG TPHCM đã đề xuất cải tiến công tác tuyển sinh như sau: Sử dụng phương thức xét tuyển hồ sơ, kết hợp phỏng vấn trực tiếp. Xây dựng trình độ ngoại ngữ trong đào tạo sau ĐH theo hướng linh động, phù hợp với từng đối tượng.
Trước mắt, ĐHQG TPHCM mở rộng đối tượng tuyển sinh và tăng tỷ lệ xét tuyển đối với thí sinh tốt nghiệp ĐH các chương trình chất lượng cao, các chương trình đạt chuẩn kiểm định quốc tế hoặc khu vực (có điểm tốt nghiệp trung bình tích lũy từ 7/10 điểm), người tốt nghiệp chương trình tiên tiến (có điểm trung bình tích lũy từ 7,5/10 điểm), tốt nghiệp chính quy, văn bằng 2 loại giỏi (điểm trung bình tích lũy 8/10). 
PGS-TS Hồ Thanh Phong, Hiệu trưởng Trường ĐH Quốc tế, mạnh dạn đề xuất: “Tạo điều kiện cho sinh viên giỏi có nguyện vọng bắt đầu học Th.S ngay ở bậc ĐH, phương thức đào tạo tích hợp cử nhân - Th.S đã được triển khai hầu hết trên thế giới. Mô hình này cho phép người học rút ngắn thời gian hoàn tất chương trình ĐH và Th.S còn 5 năm, so với cách truyền thống là 5,5 - 6 năm. Nếu cho phép thực hiện thì đây là bước đột phá, thu hút học viên cho chương trình sau ĐH của ĐHQG TPHCM”.

THANH HÙNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hướng nghiệp - tuyển sinh

Không thả nổi xét tuyển đại học với quá nhiều phương thức

Kỳ thi tốt nghiệp THPT với mục tiêu “2 trong 1” năm nay tiếp tục nảy sinh nhiều bất cập. Việc đổi mới thi và tuyển sinh luôn là vấn đề nóng và cấp thiết. Sau khi Báo SGGP đăng bài “Kỳ tuyển sinh kỳ lạ”, rất nhiều ý kiến của các chuyên gia giáo dục, đại diện các trường đại học, phụ huynh học sinh gửi đến Báo SGGP bày tỏ mong muốn Bộ GD-ĐT cần có một nghiên cứu bài bản, có tầm nhìn xa.

Giáo dục hội nhập

Học sinh Tiếng Anh tích hợp được học miễn phí với trí tuệ nhân tạo

Chương trình Tiếng Anh Tích hợp (TATH) là một chương trình giáo dục uy tín hiện đang được sự quan tâm của rất nhiều phụ huynh học sinh trên địa bàn TPHCM nói riêng cũng như cả nước nói chung. Với phương châm tất cả vì sự phát triển của học sinh, đơn vị thực hiện chương trình TATH là EMG Education luôn luôn đầu tư và triển khai những phương pháp giảng dạy tiên tiến nhất trên thế giới cũng như đầu tư vào các hệ thống phần mềm và công nghệ giáo dục hiện đại để mang lại những trải nghiệm học tập thú vị và hiệu quả cho học sinh. 

Văn hay chữ tốt

Trao giải “Văn hay chữ tốt” và “Lớn lên cùng sách”

Hội thi “Văn hay chữ tốt” cấp thành phố lần thứ 21 được tổ chức vào ngày 7-1 và hội thi “Lớn lên cùng sách” lần thứ 6 được tổ chức vào ngày 8-1 vừa qua đã khép lại thành công tại Lễ tổng kết trao giải sáng nay 15-1 tại TPHCM.

Giải thưởng võ trường toản

Giải thưởng Võ Trường Toản 2020: Những cống hiến trong sự nghiệp “trồng người”

Ghi nhận 4 trong số 50 gương nhà giáo là cán bộ, giáo viên được trao giải thưởng Võ Trường Toản 2020, chúng tôi nhận thấy các thầy cô là những giáo viên nhiệt huyết, say mê với nghề, có nhiều đóng góp trong công tác giáo dục, lan tỏa các sáng kiến hay về đổi mới phương pháp quản lý và tổ chức giảng dạy, được đồng nghiệp tin yêu, phụ huynh và học sinh kính trọng.

Học bổng nguyễn văn hưởng

Mong ước của người truyền lửa

Buổi sáng cuối tuần, các bác sĩ trẻ, sinh viên ngành y dược từng được nhận học bổng Nguyễn Văn Hưởng đã hẹn nhau đến thăm gia đình bác sĩ Tạ Trung Quấc, mạnh thường quân ủng hộ tài chính giúp sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vượt khó vươn lên trong học tập, thực hiện ước mơ khoác áo blouse trắng, trong hơn 10 năm qua. 

Giải thưởng tôn đức thắng

Hun đúc ngọn lửa sáng tạo

“Nếu không có bà Bé Ba, chắc giờ này chúng tôi đã bỏ cuộc và phá sản”, ông Phạm Thành Lộc, Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Thanh Bình, bộc bạch trong lúc dẫn chúng tôi đi thăm những mô hình trồng khí canh đầy ắp rau xanh ở huyện Củ Chi, TPHCM. 

Diễn đàn Chống bệnh thành tích trong giáo dục