Đề xuất điểm dừng pháp lý khi vụ việc vượt quá phạm vi hòa giải
ĐB Bùi Văn Dũng (Thanh Hóa) đề nghị phải làm rõ cách thức xử lý khi các bên khác nhau về công khai tại Điều 21 của dự luật. Theo ĐB, nếu một bên muốn công khai, bên kia không đồng ý thì hòa giải viên không có căn cứ quyết định. Thông tin về gia đình, đời tư, bí mật kinh doanh một khi bị công khai thì khó khắc phục. Do đó, ĐB đề nghị chỉ công khai khi tất cả các bên đồng ý, nếu không đồng thuận thì mặc nhiên không công khai…
Theo ĐB Bùi Văn Dũng, tại Điều 27 của dự luật cần phải thiết kế một điểm dừng pháp lý gồm 3 lớp.
Lớp thứ nhất là điểm dừng về thời gian: Thời hạn hòa giải do các bên thống nhất, hết thời hạn mà không gia hạn thì kết thúc.
Lớp thứ hai là điểm dừng an toàn và tính hợp pháp: khi xuất hiện dấu hiệu bạo lực, xâm hại trẻ em, nguy cơ đối với tính mạng, sức khỏe hoặc vụ việc không còn thuộc phạm vi của hòa giải, thì hòa giải viên phải kết thúc ngay, thực hiện biện pháp bảo vệ cần thiết và chuyển thông tin đến cơ quan có thẩm quyền.
Cuối cùng là điểm nối sau hòa giải: Hòa giải viên phải thông tin về cơ quan tiếp nhận, phương thức bảo vệ quyền, xác định thời điểm, lý do kết thúc hòa giải khi có yêu cầu.
Nhìn nhận hòa giải ở cơ sở là hoạt động mang ý nghĩa xã hội lớn, ĐB Nguyễn Thị Hồng Hạnh (TPHCM) nêu quan điểm, sự tham gia của người được mời cần có trình độ pháp lý, có kinh nghiệm, có kiến thức chuyên môn, kiến thức xã hội bên cạnh vai trò chủ trì của hòa giải viên. Theo ĐB, đây là giải pháp khắc phục bất cập về điểm yếu kiến thức pháp luật của lực lượng hòa giải ở cơ sở hiện nay.
ĐB Nguyễn Thị Hồng Hạnh cũng đề nghị bên cạnh quyền được thay đổi hòa giải viên thì cần bổ sung quy định quyền thay đổi người được mời tham gia hòa giải và người phiên dịch trong một số trường hợp nhất định, để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia hòa giải...
Linh hoạt lựa chọn hòa giải viên, phù hợp từng địa bàn
Quan tâm tới nội dung bầu và chỉ định hòa giải viên ở cơ sở, ĐB Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) nêu quan điểm, để tiết kiệm ngân sách nhà nước, đỡ tốn thời gian của người dân trong nội dung này thì cần chỉ định hòa giải viên.
Theo ĐB Phạm Văn Hòa, để hòa giải ở cơ sở thành công, độ tuổi của hòa giải viên rất quan trọng. Những người tuổi cao, già làng, trưởng bản, người có uy tín mời làm “hòa giải viên” và không nên quy định độ tuổi. “Theo tôi, độ tuổi của hòa giải viên chỉ nên ở 70 tuổi trở xuống, trên 70 tuổi thì không nên quy định tuổi, người tuổi cao, có uy tín thì chúng ta mời họ tham gia”, ĐB Phạm Văn Hòa nêu ý kiến.
ĐB Phạm Văn Hòa cho rằng, chỉ nên áp dụng hình thức hòa giải trực tiếp thay vì trực tuyến, vì cơ sở vật chất ở thôn, bản, ấp, xã vùng cao còn nhiều khó khăn, chưa đồng bộ.
ĐB Huỳnh Ngọc Liêm (Lâm Đồng) nêu quan điểm: Hòa giải cơ sở nhiều khi không chỉ giải quyết một tranh chấp mà còn phải giữ lại mối quan hệ. Do đó, vấn đề không đơn thuần chỉ là đưa một cuộc hòa giải lên môi trường số. Điều quan trọng hơn là khi đưa hòa giải lên môi trường số phải giữ được những giá trị làm nên hiệu quả cuộc hòa giải từ cơ sở, đó là tự nguyện, kín đáo, chân thành và tin cậy.
Thảo luận tại phiên họp, ĐB Võ Ngọc Thanh Trúc (TPHCM) cho rằng, dự luật cần đổi mới trong cách bầu, công nhận hòa giải viên để phù hợp với tất cả các địa bàn, nhất là đối với địa bàn đô thị lớn. Trong đó, nếu áp dụng quy định bầu hòa giải viên phải có trên 50% tổng số đại diện hộ gia đình tham gia là rất khó khăn cho những đô thị lớn.
“Tại các khu đô thị, khu chung cư, khu nhà trọ, địa bàn dân cư biến động lớn, việc tập hợp đủ tỷ lệ này trong một lần rất khó. Nếu tổ chức bầu nhiều lần sẽ mất thời gian, chuyển sang chỉ định lại giảm tính lựa chọn của cộng đồng”, ĐB Võ Ngọc Thanh Trúc nhận định. Do đó, ĐB Võ Ngọc Thanh Trúc đề nghị dự luật bổ sung theo hướng lấy ý kiến bầu hòa giải viên được thực hiện linh hoạt trong một thời hạn nhất định, thông qua hình thức họp, phiếu giấy, trực tuyến…
Quốc hội dành phút mặc niệm Chủ tịch Quốc hội Lào Xaysomphone Phomvihane
Sáng 10-8, trước khi thảo luận ở hội trường về dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), các ĐB Quốc hội đã dành một phút mặc niệm tưởng nhớ Chủ tịch Quốc hội Lào Xaysomphone Phomvihane.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, Chủ tịch Quốc hội Lào Xaysomphone Phomvihane từ trần ngày 8-8, hưởng thọ 70 tuổi. Đồng chí là lãnh đạo chủ chốt của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, là người có nhiều đóng góp đối với sự nghiệp cách mạng Lào cũng như trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước Lào.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh chia sẻ, Chủ tịch Quốc hội Lào Xaysomphone Phomvihane có vai trò quan trọng trong việc kế thừa, vun đắp và phát triển quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Việt Nam - Lào. Đồng chí mất đi là một tổn thất to lớn đối với đất nước Lào và quan hệ Việt Nam – Lào.
