Theo kết quả xếp hạng, công dân Việt Nam hiện có thể đến 48 điểm đến trên thế giới mà không cần xin thị thực trước, bao gồm nhiều hình thức nhập cảnh khác nhau. Trong số đó, có 24 quốc gia và vùng lãnh thổ miễn visa hoàn toàn, 21 nơi cấp visa tại cửa khẩu và 3 điểm đến áp dụng giấy phép nhập cảnh điện tử.
Khi việc di chuyển trở nên thuận lợi hơn, lợi ích mang lại rất rõ: Doanh nghiệp có thể rút ngắn thời gian chuẩn bị, tiết giảm chi phí hành chính cho các chuyến công tác, khảo sát thị trường, kết nối giao thương. Người trẻ có thêm điều kiện bước ra thế giới, tiếp cận môi trường học tập và làm việc rộng mở hơn, từ đó tích lũy kinh nghiệm quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh. Khi việc đi lại bớt những rào cản không cần thiết, nhịp độ hợp tác cũng có thể được đẩy nhanh hơn, linh hoạt hơn.
Tuy vậy, nếu đặt kết quả này trong tương quan khu vực, có thể thấy khoảng cách vẫn còn xa. Malaysia nằm trong nhóm hộ chiếu mạnh nhất thế giới với hơn 180 điểm đến miễn thị thực; Thái Lan cũng đã ở ngưỡng khoảng 80 điểm đến không cần thị thực. So với các nước láng giềng, hộ chiếu Việt Nam có cải thiện nhưng chưa phải là mức có thể bằng lòng. Hành trình nâng hạng hộ chiếu còn dài, đòi hỏi những nỗ lực bền bỉ và liên tục.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hộ chiếu không chỉ là giấy tờ xuất nhập cảnh, đó còn là chỉ dấu về mức độ tin cậy của một quốc gia. Mỗi quyết định nới lỏng thị thực từ phía đối tác đồng nghĩa với việc gia tăng thêm một nấc niềm tin. Đó là niềm tin vào năng lực quản lý, vào mức độ an toàn và ổn định của môi trường xã hội, vào khả năng kiểm soát di cư cũng như vào hình ảnh công dân của quốc gia đó khi hiện diện ở nước ngoài.
Nhìn từ góc độ ấy, việc hộ chiếu Việt Nam được cải thiện thứ hạng không phải kết quả của một thay đổi đơn lẻ mà là sự tích lũy của nhiều yếu tố. Việc triển khai hộ chiếu gắn chip, cải thiện chính sách thị thực theo hướng cởi mở hơn cùng với cách tiếp cận chủ động trong hội nhập đã góp phần nâng cao độ tin cậy trong kiểm soát và hợp tác quốc tế. Song hành với đó là sự chuyển biến về kinh tế và cách người Việt học tập, làm việc, giao tiếp trong môi trường toàn cầu.
Cũng cần thấy rằng, khoảng cách với nhóm dẫn đầu không dễ thu hẹp trong thời gian ngắn, nhất là khi các quốc gia cạnh tranh trực tiếp cũng liên tục nâng chuẩn quản trị và mở rộng quan hệ đối ngoại. Điều này đặt ra yêu cầu cho Việt Nam phải cải thiện một cách liên tục, từ chính sách đến thực thi. Một trong những yếu tố mang tính quyết định nằm ở chính hành vi của từng công dân. Uy tín quốc gia gắn chặt với cách mỗi người Việt tuân thủ pháp luật, tôn trọng quy định sở tại và ứng xử trong môi trường quốc tế.
Những vi phạm như cư trú không hợp lệ hay hành vi thiếu chuẩn mực có thể làm suy giảm niềm tin, từ đó tác động trực tiếp đến chính sách thị thực mà các quốc gia áp dụng. Khi rào cản thị thực dần được gỡ bỏ, chi phí cơ hội trong hợp tác quốc tế giảm xuống, các kế hoạch đầu tư và kết nối trở nên linh hoạt hơn. Quan trọng hơn, đó là sự thay đổi về tâm thế từ thận trọng sang chủ động, từ dè dặt sang sẵn sàng hội nhập.
Vị trí 84 là một cột mốc tích cực, nhưng đồng thời đặt ra áp lực cải thiện. Trong cạnh tranh toàn cầu ngày càng rõ nét, việc nâng hạng hộ chiếu gắn chặt với cải cách chính sách, mở rộng quan hệ quốc tế và xây dựng hình ảnh công dân. Khi những yếu tố này chuyển động cùng một hướng, hộ chiếu sẽ không chỉ mạnh hơn về thứ hạng mà còn trở thành một phần của năng lực cạnh tranh quốc gia, tạo đà cho hội nhập sâu hơn, hiệu quả và bền vững hơn.
