Một điều thú vị là, trong dòng chảy ấy, phong trào học sinh - sinh viên TPHCM luôn gắn liền với một trong những không gian tinh thần khá đặc biệt - Nhà văn hóa Thanh niên (NVHTN). Có thể nói, số 4 đường Duy Tân trước đây, số 4 đường Phạm Ngọc Thạch hôm nay (phường Sài Gòn) theo thời gian đã vượt khỏi ý nghĩa của một định danh hành chính thông thường.
Hơn nửa thế kỷ qua, không gian ấy luôn song hành cùng sự trưởng thành và vươn mình của tuổi trẻ thành phố. Ở đó từng có những buổi sinh hoạt lý tưởng, những diễn đàn thanh niên sôi nổi, những lớp học kỹ năng đầu đời và những đêm văn nghệ giản dị nhưng giàu sức lan tỏa…
Ở đó, nhiều người trẻ lần đầu biết thế nào là trách nhiệm công dân, thế nào là phụng sự cộng đồng, những “dưỡng chất” góp phần làm nên bao thế hệ trí thức, văn nghệ sĩ, doanh nhân, nhà khoa học mang theo trong mình bản sắc Sài Gòn - TPHCM rất riêng: cởi mở, dấn thân, trách nhiệm, nghĩa tình và không ngại đổi mới. Không gian ấy luôn mở, luôn lắng nghe, tương tác và đối thoại, không chỉ đối thoại cùng thế hệ mà cả đối thoại đa thế hệ, đa quốc gia, đa ngôn ngữ. Đó còn là nơi trao gửi niềm tin, rằng tuổi trẻ, nếu được tạo cơ hội và không gian, sẽ tự biết cách trưởng thành.
Rất hiếm thiết chế văn hóa thanh niên nào giữ được tính liên tục, thích ứng và sức hút bền bỉ như NVHTN. Không phải ngẫu nhiên mà nơi đây trở thành điểm hẹn quen thuộc của không chỉ thanh niên thành phố mà cả những người trẻ từ các tỉnh thành khác đến học tập, lao động, lựa chọn lập nghiệp. Với họ, NVHTN là cánh cửa đầu tiên để bước vào đời sống đô thị rộng lớn - một đô thị không chỉ có cao ốc, nhịp sống gấp gáp mà còn có chiều sâu văn hóa và tinh thần cộng đồng.
Vì vậy, việc NVHTN được khởi công xây mới vào ngày 19-12-2025 không đơn thuần là “thay áo” cho một công trình cũ mà phía sau đó còn là câu chuyện về ký ức, về tiếp nối, về cách thành phố đối thoại với chính tuổi trẻ của mình trong dòng chảy thời gian như thế nào. Trong bối cảnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế, thanh niên không chỉ là lực lượng kế thừa mà còn là chủ thể kiến tạo tương lai. Và để làm được điều đó, họ cần những không gian đủ rộng về vật lý, đủ sâu về tinh thần và đủ mở về tư duy. NVHTN là không gian như thế!
TPHCM là thành phố của những dòng người đến và đi. Chính những không gian như NVHTN đã giúp thành phố này giữ lại được điều rất quan trọng: một cộng đồng thanh niên biết yêu thành phố, hiểu thành phố, tự nguyện và sẵn sàng gắn bó, cống hiến cho thành phố bằng tất cả nhiệt huyết tuổi trẻ của mình, tiếp nối tinh thần những thế hệ đi trước và niềm tin vào tuổi trẻ hôm nay.
