Nhà Trăm Cột - công trình giao thoa giữa kiến trúc Nam bộ và nhà rường Huế

Ngôi nhà được ông Trần Văn Hoa, từng giữ chức Hội đồng quận Cần Đước, thời Pháp thuộc khởi công xây dựng vào cuối thế kỷ XIX.

Theo bà Trần Thị Ngõ (79 tuổi, cháu nội ông Hoa, chủ nhân hiện tại của Nhà trăm cột), ông Trần Văn Hoa đã mời khoảng 15 nghệ nhân lành nghề từ Huế vào Nam, đồng thời tìm mua nhiều loại gỗ quý như cẩm lai, gõ đỏ, gỗ mật, căm xe để làm nhà.

Phải mất khoảng 5 năm thì Nhà Trăm cột mới hoàn thiện toàn bộ các hạng mục, từ xây dựng phần thô đến chạm khắc, trang trí.

Nhà có diện tích xây dựng 882m², nằm trong khuôn viên rộng hơn 4.000m², chính diện hướng Tây Bắc. Công trình được dựng hoàn toàn bằng gỗ, mái lợp ngói âm dương, nền nhà bằng đá tảng cao 0,9m, mặt nền lát gạch tàu lục giác. Trên bình đồ, nhà có dạng chữ Quốc, kết cấu nhà rường theo kiểu xuyên trính, gồm 3 gian, 2 chái. Không gian phía trước được bố trí theo lối “ngoại khách - nội tự”, phía sau là nơi sinh hoạt của gia đình.

Điểm đặc biệt của công trình là hệ thống 120 cột gỗ, gồm cột tròn và cột vuông, được bố trí xuyên suốt ngôi nhà. Trải qua hơn 120 năm, nhiều cột gỗ quý vẫn giữ được độ bền chắc, hầu như không bị mối mọt.

Theo các nhà nghiên cứu, Nhà Trăm Cột mang đậm phong cách kiến trúc thời Nguyễn với dấu ấn rõ nét của nhà rường Huế, đồng thời có sự giao thoa với văn hóa Nam bộ. Hệ thống vì kèo, xuyên, bao lam được chạm khắc công phu với các đề tài truyền thống như tứ linh, tứ quý, hoa sen, bát quả; bên cạnh đó còn xuất hiện những họa tiết mang ảnh hưởng mỹ thuật phương Tây như hoa hồng, chùm nho.

Dưới đây là một số hình ảnh của ngôi Nhà Trăm cột, hơn 120 tuổi đời tại xã Long Hựu, tỉnh Tây Ninh: