Thị trường hạ tầng điện toán đám mây tại châu Âu hiện đang chứng kiến sự thống trị tuyệt đối từ các doanh nghiệp Mỹ. Theo dữ liệu từ CNBC, Google, Microsoft và Amazon đang nắm giữ tới 70% thị phần hạ tầng này, buộc hầu hết các dịch vụ trực tuyến tại lục địa già phải phụ thuộc. Sự phụ thuộc này đang vấp phải những rào cản pháp lý và chiến lược ngày càng lớn.
Tuy nhiên, nguyên nhân cốt yếu dẫn đến sự thay đổi thái độ của châu Âu bắt nguồn từ lo ngại về Đạo luật Cloud Act của Mỹ. Văn bản này cho phép Chính phủ Mỹ yêu cầu các tập đoàn công nghệ nội địa cung cấp dữ liệu ngay cả khi thông tin đó được lưu trữ trên các máy chủ đặt tại nước ngoài. Điều này, kết hợp với những biến động trong chính sách đối ngoại và tư pháp của Chính phủ Mỹ, đã tạo ra những rủi ro pháp lý trực tiếp đối với vấn đề bảo mật dữ liệu và hạ tầng số trên toàn cầu.
Dù có các nhà cung cấp nội địa tại Pháp, Đức và Bỉ, châu Âu vẫn chưa tạo được đối thủ xứng tầm với các tập đoàn công nghệ Mỹ về quy mô hạ tầng và khả năng phục vụ đại chúng. Trước sức ép này, cuộc đua xây dựng đám mây có chủ quyền đang tăng tốc, với sự tham gia của Amazon, Microsoft, Google và Vodafone.
Tại Đức, Vodafone liên minh với Amazon Web Services (AWS) triển khai giải pháp cam kết bảo vệ dữ liệu của doanh nghiệp và khu vực công trước các can thiệp pháp lý từ nước ngoài. Dự án do một thực thể độc lập, với ban lãnh đạo người châu Âu vận hành, dưới sự giám sát của Cơ quan An ninh Công nghệ thông tin Liên bang Đức (BSI).
Ông Hagen Rickmann, Giám đốc phụ trách khách hàng doanh nghiệp của Vodafone tại châu Âu, xác nhận đơn vị này là đối tác viễn thông của AWS trong phân khúc này, đảm nhiệm từ khâu phân phối đến vận hành và tích hợp hệ thống. Không đứng ngoài cuộc, Google và Microsoft cũng đang cấp tập mở rộng hạ tầng dữ liệu tại các khu vực trọng điểm ở Đức như Hessen và Rheinisches Revier.
Cuối tháng 5, Ủy ban châu Âu dự kiến công bố Gói Chủ quyền công nghệ. Đây là một phần trong nỗ lực nhằm tăng cường quyền tự chủ chiến lược trong các lĩnh vực kỹ thuật số then chốt. Một trong những nội dung quan trọng nhất đang được thảo luận là hạn chế các chính phủ thành viên sử dụng dịch vụ đám mây từ Mỹ để xử lý các loại dữ liệu nhạy cảm thuộc lĩnh vực tài chính, tư pháp và y tế. Các đề xuất này không nhằm cấm cửa hoàn toàn các công ty nước ngoài nhưng sẽ thiết lập các rào cản nghiêm ngặt tùy theo mức độ nhạy cảm của dữ liệu khu vực công.
Trước đó, EU đã ban hành Đạo luật thị trường kỹ thuật số (DMA) và Đạo luật dịch vụ kỹ thuật số (DSA), được xem là các công cụ chống độc quyền, chủ yếu nhằm vào những tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ như Google, Apple, Meta, Amazon và Microsoft.
DMA buộc các nền tảng này thay đổi cách vận hành, không được ưu tiên dịch vụ của mình, phải cho phép người dùng gỡ phần mềm mặc định và mở khả năng tương tác với bên thứ ba. Trong khi đó, DSA yêu cầu các nền tảng trực tuyến, mạng xã hội và công cụ tìm kiếm chịu trách nhiệm gỡ bỏ nội dung, hàng hóa bất hợp pháp, hạn chế thông tin sai lệch và bảo vệ quyền người dùng.
