Các dự án pin lưu trữ ngày càng được xây dựng với quy mô đủ lớn để tạo ra sự khác biệt trong cách vận hành lưới điện. Tại Nội Mông (Trung Quốc), 3 địa điểm khổng lồ với tổng công suất 7,4GWh đã được đưa vào hoạt động, đủ để cạnh tranh với một số nhà máy điện lớn trong thời gian ngắn. Tại Scotland, 2 trang trại pin lưu trữ khổng lồ liền kề nhau tại địa điểm của một mỏ than cũ sẽ bắt đầu hoạt động trong năm nay.
Trong khi đó, Australia hiện là thị trường pin lưu trữ lớn nhất thế giới tính theo đầu người. Sau khi dự án Waratah Super Battery được đưa vào vận hành một phần tại New South Wales năm ngoái, hệ thống pin này đã cung cấp sản lượng điện cao hơn các nhà máy điện khí đốt trong một số khung giờ cao điểm buổi tối. Toàn bộ dự án dự kiến sẽ vận hành đầy đủ trong năm nay.
ảnh: BLOOMBERG
Theo giới đầu tư, sức hấp dẫn của các dự án pin lưu trữ tăng mạnh nhờ chi phí giảm nhanh. Ông Nick Carter, Giám đốc điều hành Akaysha Energy, cho biết, chi phí xây dựng hiện chỉ còn khoảng 20% so với thời điểm khởi công dự án Waratah Super Battery cách đây 4 năm. Theo BloombergNEF, chi phí pin lưu trữ trung bình đã giảm khoảng 75% giai đoạn 2018-2025 và có thể giảm thêm 25% vào năm 2035.
Điều đáng chú ý là giá pin đang giảm ngay cả khi chi phí của hầu hết các công nghệ năng lượng sạch khác tăng. Giữa năm 2024, công ty AGL Energy của Australia bắt đầu xây dựng một hệ thống pin lưu trữ lớn ở New South Wales. 6 tháng sau, công ty này phê duyệt một dự án khác ở cùng bang với chi phí trên mỗi megawatt giờ (MWh) chỉ bằng khoảng một nửa.
Trong bối cảnh hệ thống điện đang chịu áp lực lớn ở nhiều nơi trên thế giới, làn sóng pin giá rẻ trở thành xu hướng. Tại Mỹ, nhiều trung tâm dữ liệu từ Texas đến Tennessee đang chuyển sang dùng điện mặt trời kết hợp pin lưu trữ do các nhà máy điện truyền thống không thể xây kịp nhu cầu vì thiếu tua-bin và tắc nghẽn lưới điện.
Gần Memphis, Tennessee - công ty trí tuệ nhân tạo xAI của tỷ phú Elon Musk đã lắp đặt nhiều dãy pin Tesla Megapack tại siêu máy tính Colossus của mình để quản lý sự cố mất điện và nhu cầu đột biến. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng, pin lưu trữ dự kiến sẽ chiếm hơn 1/4 tổng công suất phát điện mới mà Mỹ bổ sung trong năm 2026.
Tại châu Âu, công nghệ lưu trữ năng lượng hiện đang được dự báo sẽ bùng nổ trên khắp lục địa, với công suất dự kiến tăng gấp 5 lần vào cuối thập kỷ này. Theo BNEF, các hệ thống pin lưu trữ đã đi vào hoạt động hoặc sắp hoàn thành sẽ được hưởng lợi nhiều nhất, với công suất dự kiến tăng từ khoảng 50GW vào năm 2025 lên 75GW vào cuối năm nay.
Trong khi đó, ở Ai Cập, hệ thống năng lượng mặt trời và pin lưu trữ lớn nhất châu Phi đã được vận hành một phần vào đầu năm nay, dự kiến sẽ đi vào hoạt động hoàn toàn vào mùa hè này. Dù ngành pin lưu trữ vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn vật liệu giá rẻ từ Trung Quốc, giới phân tích cho rằng đà tăng trưởng khó chậm lại. Theo dự báo của BloombergNEF, lượng pin lưu trữ lắp đặt toàn cầu năm nay có thể tăng khoảng 1/3, với tăng trưởng mạnh tại châu Âu, Trung Đông, châu Phi và Mỹ Latinh.
