Phía sau những hũ yến giả: Khi lòng tham đe dọa sức khỏe và thương hiệu Việt!

Từ vụ Công an tỉnh Thanh Hóa khởi tố các đối tượng kinh doanh dòng sản phẩm giả mạo “Mina Nest - Thượng đỉnh yến Khánh Hòa”, thu giữ hơn 70.000 hũ yến giả (tương đương 15 tấn), cho đến vụ Công an tỉnh Đồng Tháp bắt giữ đường dây liên tỉnh tự in nhãn mác giả thương hiệu Yến Sào Khánh Hòa để phù phép nước mủ trôm, chất tạo đặc thành "thần dược bổ dưỡng" với gần 16.000 hũ, lon yến thành phẩm mang nhãn hiệu “Yến sào Khánh Hòa”; Hơn 364.000 bao bì, vỏ hộp in nhãn hiệu “Yến sào Khánh Hòa”; hơn 30.000 tem niêm phong cùng nhiều tài liệu, vật chứng phục vụ công tác điều tra.

Đây không đơn thuần là câu chuyện gian lận thương mại thông thường. Đây là một kiểu làm ăn coi thường pháp luật, xem nhẹ sức khỏe người người tiêu dùng, triệt hạ uy tín của một Thương hiệu Quốc gia (Yến sào Khánh Hòa), và trực tiếp đe dọa đến nồi cơm của hàng vạn người lao động chân chính cũng như sự tồn vong của một một ngành nghề đã được Nhà nước công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Khi công nghệ số tiếp tay cho lòng tham và tội ác

Chưa bao giờ thị trường yến sào lại rơi vào ma trận hỗn loạn như hiện nay, đặc biệt là trên không gian mạng. Lợi dụng lòng tin của người tiêu dùng đối với thương hiệu Yến Sào Khánh Hòa (thuộc Công ty TNHH Nhà nước MTV Yến sào Khánh Hòa) – một Thương hiệu quốc gia – các đối tượng bất chính đã lập ra hàng chục Fanpage, tài khoản TikTok, Facebook để chạy quảng cáo rầm rộ, livestream bán hàng xuyên quốc gia. Họ dùng những lời lẽ có cánh, cam kết “chứa 70% tổ yến thiên nhiên”, nhưng đằng sau đó là công nghệ “phù phép” giá bèo: Giá gốc gia công chỉ từ vài ngàn/hũ bao gồm nước mủ trôm, chất tạo đặc, hương liệu hóa học và đường hóa học, nhưng khi được dán lên tấm nhãn giả mạo thương hiệu Yến Sào Khánh Hòa, chúng lập tức được bán ra với giá cao gấp mười, gấp trăm lần. Khoản lợi nhuận kếch xù, bất chính ấy được đánh đổi bằng sự đánh tráo khái niệm, sự lừa dối tàn nhẫn đối với những người bệnh, người già, trẻ nhỏ – những đối tượng tìm đến yến sào với hy vọng bồi bổ sức khỏe .

Hệ lụy xã hội: Suy giảm niềm tin và triệt hạ nền sản xuất nội địa

Tác động xã hội của loại hình làm ăn bát nháo này là vô cùng lớn.

Thứ nhất, nó hủy hoại trực tiếp sức khỏe cộng đồng. Người tiêu dùng bỏ ra một số tiền lớn để mua những thứ độc hại. Đối với những bệnh nhân, người già, trẻ em… hay kể cả một người bình thường, việc uống phải yến giả không chỉ không có giá trị dinh dưỡng mà còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc, tích tụ độc tố, gián tiếp tước đi sức khỏe, cơ hội hồi phục của họ.

Thứ hai, nó làm xói mònm suy giảm niềm tin. Khi ranh giới giữa thật và giả bị xóa nhòa bởi những thủ đoạn tinh vi, người tiêu dùng dễ rơi vào trạng thái hoang mang, mất niềm tin vào một sản phẩm vốn là thế mạnh, là niềm tự hào của sản vật Việt Nam.

Thứ ba và nguy hại nhất dưới góc độ kinh tế, đó là sự bất công và tổn hại đối với doanh nghiệp chân chính. Công ty TNHH Nhà nước MTV Yến sào Khánh Hòa mất nhiều thập kỷ để gìn giữ, đầu tư, nghiên cứu và bảo vệ đàn chim yến để xây dựng nên một thương hiệu quốc gia vững mạnh, tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn lao động và đóng góp ngân sách lớn cho tỉnh Khánh Hòa. Vậy mà, công sức của một tập thể lớn, sinh kế của hàng vạn người lao động, dòng dòng mồ hôi và nước mắt của công nhân khai thác yến đang bị những kẻ làm hàng giả thu lợi bất chính một cách ngang nhiên. Doanh số bị sụt giảm, uy tín bị tổn hại, doanh nghiệp phải gánh chịu những tổn thất vô hình không thể đong đếm được.

Yến sào xưa nay vốn không đơn thuần là một món ăn, đó là món quà của sự quan tâm. Người ta mua yến sào thường không phải cho bản thân, mà là để dành cho những người thương yêu nhất: một người mẹ gầy gò cần hồi phục sau bạo bệnh, một đứa trẻ biếng ăn, hay một người già cần thêm chút sức đề kháng lúc xế chiều. Mỗi hũ yến được mở ra gói ghém trong đó bao nhiêu hy vọng và tình cảm gia đình. Vậy mà, những kẻ làm hàng giả đã cố tình đánh tráo giá trị thiêng liêng ấy. Bằng những thủ đoạn tinh vi trên mạng xã hội, lợi dụng danh tiếng của một thương hiệu quốc gia, họ đã bán đi những sản phẩm "rỗng ruột" để thu về những khoản lợi nhuận khổng lồ. Sự bát nháo này không chỉ làm tổn thương sức khỏe của những người yếu thế, mà nguy hại hơn, nó làm xói mòn niềm tin – thứ tài sản vô hình nhưng thiêng liêng nhất trong mối quan hệ giữa người với người, giữa người tiêu dùng và các thương hiệu nội địa chân chính”

Đã đến lúc phải mạnh tay loại bỏ những kiểu làm ăn gian dối, vi phạm pháp luật

Những bản án hành chính hay những mức phạt tiền vài chục đến hàng trăm triệu đồng rõ ràng đã “nhờn thuốc”. Trước món lợi nhuận hàng tỷ, hàng chục tỷ đồng từ việc làm yến giả, các đối tượng sẵn sàng nộp phạt để rồi lại tiếp tục tái phạm dưới một cái tên khác. Đã đến lúc chúng ta phải nhìn nhận hành vi sản xuất, buôn bán yến sào giả dưới góc độ "Hủy hoại sức khỏe con người và phá hoại nền kinh tế".

Và từ đó cần áp dụng những hình phạt nghiêm khắc nhất cho việc sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm với những vụ án quy mô hàng chục ngàn hũ, trọng lượng hàng chục tấn như vừa qua và kèm thêm có những chế tài mạnh mẽ về tài chính để một khi đã nhúng tay vào hàng giả, cái giá phải trả là sự sạt nghiệp và trắng tay. Bên cạnh đó, các cơ quan, bộ ngành liên quan cùng các cơ quan quản lý thị trường cần siết chặt việc quảng cáo, livestream bán thực phẩm, thực phẩm chức năng trên Facebook, TikTok.. Phải bắt buộc định danh tài khoản bán hàng, kiểm tra giấy phép tự công bố sản phẩm trước khi cho phép chạy quảng cáo…

Thương hiệu Quốc gia không chỉ là tài sản của riêng Công ty Yến sào Khánh Hòa, đó là thể diện, là uy tín kinh tế của cả một đất nước. Bảo vệ Yến sào Khánh Hòa, bảo vệ người tiêu dùng khỏi vấn nạn hàng giả không còn là nhiệm vụ của riêng lực lượng quản lý thị trường, mà là cuộc chiến sinh tử để giữ gìn sự minh bạch cho nền kinh tế và đạo đức xã hội.

Hãy trả lại sự trong lành cho thị trường, để mỗi món quà sức khỏe trao đi luôn trọn vẹn giá trị và niềm tin!