Hà Nội được thí điểm nhiều cơ chế, chính sách
Chiều 23-4, các đại biểu (ĐB) Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) với tỷ lệ phiếu tán thành 97,6%.
Theo luật mới, bên cạnh các đơn vị hành chính xã, phường, Hà Nội còn có đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt.
Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt thuộc thành phố và do Quốc hội quyết định thành lập, để thực hiện vai trò đô thị chức năng theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô; được tổ chức theo mô hình đặc thù, áp dụng các cơ chế, chính sách vượt trội, thực hiện các chính sách mới về quản trị địa phương, thu hút đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô.
Ngoài ra, Hà Nội được quyết định thí điểm cơ chế, chính sách mới, khác với luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc đối với những vấn đề chưa được pháp luật quy định để áp dụng tại TP Hà Nội. Không thực hiện thí điểm cơ chế, chính sách trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại quốc gia, tôn giáo và lĩnh vực khác liên quan trực tiếp đến chủ quyền quốc gia theo quy định của pháp luật.
Việc thí điểm cơ chế, chính sách phải bảo đảm các nguyên tắc: hợp hiến, không trái với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; không hạn chế quyền con người, quyền cơ bản của công dân, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; bảo đảm môi trường đầu tư, kinh doanh bình đẳng, cạnh tranh lành mạnh; bảo đảm công khai, minh bạch… Thời gian được thí điểm là 5 năm và được gia hạn không quá 5 năm tiếp theo.
Theo quy định, việc thí điểm các cơ chế, chính sách của Hà Nội nằm trong phạm vi cơ chế, chính sách như: thí điểm về mô hình mới tổ chức bộ máy các cấp, mô hình quản trị, kiến tạo tiên tiến, hiện đại; chế độ công vụ, công chức; mô hình kinh tế mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục, đào tạo, văn hóa, y tế và chăm sóc sức khỏe; mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; mô hình quản lý đô thị, nông thôn, không gian và phát triển bền vững; phương thức khai thác, huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực để phát triển và quản trị Thủ đô; giải pháp xử lý các vấn đề ảnh hưởng nghiêm trọng, trực tiếp đến chất lượng sống của người dân hoặc sự phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô…
Phân quyền mạnh đi kèm kiểm soát quyền lực
Trước đó, trình bày tiếp thu ý kiến về dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Chính phủ đã rà soát tổng thể dự thảo, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ Nghị quyết số 02 và các nghị quyết trụ cột khác của Bộ Chính trị, phù hợp với yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật.
Ban soạn thảo cũng rà soát, tập trung phân cấp, phân quyền thực chất, toàn diện cho chính quyền Thủ đô gắn với thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, tăng cường trách nhiệm giải trình, bảo đảm minh bạch trong tổ chức thực hiện.
Các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội đồng thời phân định rõ thẩm quyền tiếp tục hoàn thiện theo hướng: HĐND quyết định các chính sách lớn; UBND quy định trình tự, thủ tục tổ chức thực hiện; chủ tịch UBND chỉ đạo, điều hành và tổ chức phối hợp thực hiện.
Sau khi tiếp thu, chỉnh lý, dự thảo luật giao chính quyền TP Hà Nội 199 thẩm quyền đặc thù, vượt trội. Trong đó, HĐND có 127 thẩm quyền, UBND có 56 thẩm quyền và Chủ tịch UBND có 16 thẩm quyền.
Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, quy định này tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, toàn diện để Hà Nội phát huy tối đa tiềm năng, vị thế và tính chủ động, sáng tạo trong xây dựng, phát triển Thủ đô theo phương châm “Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.
